Yaşadığımız sistemdən asılı olmayaraq, dəyərlərimizi, dilimizi, ənənələrimizi, həyat tərzimizi qoruyub saxlaya bilmişik.
Hər bir xalqın varlığını qoruyub saxlamasında onun milli-mənəvi dəyərləri, ana dili, adət-ənənələri və həyat tərzi mühüm rol oynayır. Xalqı xalq edən yalnız onun yaşadığı ərazi və ya tarixi deyil, həm də nəsildən-nəslə ötürdüyü mənəvi sərvətləridir. Azərbaycan xalqı tarix boyu müxtəlif dövrlərdən, ictimai-siyasi dəyişikliklərdən və çətin sınaqlardan keçsə də, özünəməxsusluğunu qorumağı bacarıb. Zaman dəyişib, həyat şəraiti yenilənib, cəmiyyət fərqli mərhələlərdən keçib, lakin xalqımızın milli kimliyini müəyyən edən əsas dəyərlər yaşamaqda davam edib. Tarix göstərir ki, xalqların həyatında baş verən dəyişikliklər onların düşüncə tərzinə, məişətinə və ictimai münasibətlərinə təsir edə bilər. Bəzi ənənələr zamanla dəyişir, bəziləri unudulmaq təhlükəsi ilə üzləşir. Ancaq öz köklərinə bağlı olan xalq belə dəyişikliklər içərisində də kimliyini qoruyub saxlamağa çalışır. Azərbaycan xalqının keçdiyi tarixi yol da bunun bariz nümunəsidir. Müxtəlif idarəçilik formalarının mövcud olduğu dövrlərdə belə insanlar öz dilini, ailə ənənələrini, milli bayramlarını, musiqisini, ədəbiyyatını və mənəvi dəyərlərini yaşatmağa davam ediblər. Milli kimliyimizin əsas dayaqlarından biri ana dilimizdir. Dil yalnız insanlar arasında ünsiyyət vasitəsi deyil, həm də xalqın tarixini, düşüncəsini, dünyagörüşünü və yaddaşını özündə yaşadan böyük mənəvi sərvətdir. Babalarımızdan eşitdiyimiz sözlər, atalar sözləri, bayatılar, nağıllar və dastanlar dilimizin zənginliyini göstərməklə yanaşı, keçmişimizlə bu günümüz arasında mənəvi körpü yaradır. Ana dilini qorumaq, onu düzgün işlətmək və gələcək nəsillərə ötürmək hər bir insanın üzərinə düşən məsuliyyətdir. Azərbaycan dili xalqımızın əsrlər boyu yaşatdığı milli düşüncənin və mədəniyyətin əsas ifadə vasitəsi olub. Müxtəlif dövrlərdə yaranan əsərlər, xalq yaradıcılığı nümunələri və şifahi ədəbiyyat dilimizin zənginliyini qoruyaraq bu günümüzə çatdırıb. Bu irsin yaşaması üçün ailədə uşaqlarla ana dilində danışmaq, mütaliəyə maraq yaratmaq, ədəbiyyatımızı tanıtmaq və dilimizin imkanlarından düzgün istifadə etmək vacibdir. Müasir dövrdə xarici dilləri öyrənmək nə qədər əhəmiyyətlidirsə, ana dilinə bağlı qalmaq da bir o qədər vacibdir. Çünki başqa dilləri bilmək insanın dünyagörüşünü genişləndirir, ana dilini qorumaq isə onun milli kimliyini möhkəmləndirir. Xalqımızın milli-mənəvi dəyərləri də tarixin müxtəlif mərhələlərində öz əhəmiyyətini qoruyub saxlayıb. Böyüklərə hörmət, kiçiklərə qayğı, qonaqpərvərlik, mərhəmət, dürüstlük, ailəyə bağlılıq və ehtiyacı olan insana kömək etmək xalqımızın xarakterini səciyyələndirən xüsusiyyətlərdəndir. Bu dəyərlər yalnız sözlə ifadə olunmur, insanların gündəlik davranışında və bir-birinə münasibətində özünü göstərir. Ailədə böyüyə ehtiram göstərilməsi, qonşuya kömək edilməsi, çətin vəziyyətə düşən insana dəstək olunması cəmiyyətimizdə mənəvi bağların güclü olduğunu göstərir. Adət-ənənələrimizin qorunması da milli kimliyimizin yaşamasında mühüm yer tutur. Novruz bayramı, ailə mərasimləri, xalq oyunları, milli mətbəximiz, musiqimiz və el sənətləri xalqımızın zəngin mədəni irsinin ayrılmaz hissəsidir. Bu ənənələr insanları bir araya gətirir, ailə və qohumluq münasibətlərini möhkəmləndirir, nəsillər arasında bağlılıq yaradır. Bayram günlərində ailələrin bir araya gəlməsi, böyüklərin xatırlanması, uşaqlara adətlərin mənasının izah edilməsi keçmişdən gələn dəyərlərin yaşadılmasına kömək edir. Ənənələrin qorunması keçmişdə olduğu kimi yaşamaq demək deyil. Hər bir cəmiyyət inkişaf edir, yeni texnologiyalar həyatımıza daxil olur, insanların iş və məişət şəraiti dəyişir. Əsas məsələ bu yeniliklərdən istifadə edərkən milli-mənəvi dəyərləri unutmaq deyil. Müasir həyat tərzi ilə milli ənənələr arasında düzgün tarazlıq yaratmaq mümkündür. İnsan həm müasir düşüncəyə sahib ola, həm də öz köklərinə, ailəsinə, dilinə və mədəniyyətinə bağlı qala bilər. Əsl inkişaf da keçmişin müsbət təcrübəsini qoruyaraq gələcəyə inamla addımlamaqdır. Azərbaycan xalqının həyat tərzində ailənin xüsusi yeri olub. Ailə yalnız insanların birlikdə yaşadığı məkan deyil, həm də mənəvi dəyərlərin öyrənildiyi ilk məktəbdir. Uşaq böyüklərdən hörmət etməyi, paylaşmağı, məsuliyyətli olmağı və başqalarının haqqını qorumağı öyrənir. Bu xüsusiyyətlər sonradan onun cəmiyyətə münasibətində öz əksini tapır. Ailə daxilində qorunan sağlam münasibətlər milli dəyərlərin davamlılığını təmin edən əsas amillərdən biridir. Müasir dövrdə qloballaşma milli kimliyin qorunmasını daha da aktual edir. İnformasiya texnologiyalarının inkişafı, müxtəlif mədəniyyətlərin bir-birinə yaxınlaşması və xarici təsirlərin artması insanların həyatına yeni imkanlarla yanaşı, müəyyən çətinliklər də gətirir. Xüsusilə gənc nəslin milli irsi tanıması, öz dilinə və mədəniyyətinə dəyər verməsi vacibdir. Bunun üçün tariximizi öyrənmək, milli ədəbiyyatımızı oxumaq, musiqimizi dinləmək və adət-ənənələrimizin mahiyyətini anlamaq lazımdır. Öz keçmişini tanıyan insan gələcəyini daha düzgün qurur və milli mənsubiyyətini daha dərindən dərk edir. Milli dəyərlərin qorunması yalnız dövlətin və ya ayrı-ayrı qurumların işi deyil. Bu, hər bir vətəndaşın gündəlik həyatında iştirak edə biləcəyi ümumi məsuliyyətdir. Ana dilində düzgün danışmaq, uşaqlara milli ənənələri öyrətmək, yaşlı nəslin təcrübəsinə hörmətlə yanaşmaq, mədəni irsimizi qorumaq və onu başqalarına tanıtmaq bu istiqamətdə atılan mühüm addımlardır. Hər kəs öz üzərinə düşən vəzifəni yerinə yetirdikdə milli dəyərlər yalnız keçmişin yadigarı kimi qalmır, canlı şəkildə yaşamağa davam edir. Nəticə etibarilə, Azərbaycan xalqı tarix boyu müxtəlif sistemlərdən və dəyişən həyat şəraitindən keçsə də, öz milli kimliyini qorumağı bacarıb. Ana dilimiz, adət-ənənələrimiz, ailə dəyərlərimiz və həyat tərzimiz xalqımızın mənəvi bütövlüyünü təmin edən əsas amillərdir. Bu sərvətləri qorumaq keçmişimizə hörmət göstərməklə yanaşı, gələcək nəsillər qarşısında da məsuliyyətimizi ifadə edir. Zaman dəyişə bilər, həyat yenilənə bilər, lakin xalqı öz köklərinə bağlayan dəyərlər yaşadıldıqca onun milli kimliyi də qorunub saxlanacaq. Bizim əsas vəzifəmiz bu dəyərləri olduğu kimi gələcəyə çatdırmaq, onları müasir həyatın tələbləri ilə uzlaşdırmaq və gələcək nəsillərin də öz milli mənsubiyyəti ilə qürur duymasına şərait yaratmaqdır.
Zərdab Gənclər evi SXM-in metodisti-Cəlal Mecidli
