image-media-qanunla-reklam-49zqr58lyeum0wphsf12
image-images

Bölgənin tarixi, elmi-arxeoloji əhəmiyyəti

image-legitimaz-810x90

Bölgənin tarixi, elmi-arxeoloji əhəmiyyəti

Azərbaycan torpaqları qədim sivilizasiyaların formalaşdığı, müxtəlif mədəniyyətlərin inkişaf etdiyi zəngin tarixə malikdir. Qarabağın mərkəzində yerləşən Ağdam da bu tarixi irsin mühüm daşıyıcılarından biridir. Bölgənin arxeoloji abidələri, qədim yaşayış məskənləri və maddi-mədəniyyət nümunələri onun tarixinin minilliklərə söykəndiyini təsdiqləyir.

XX əsrin 50-ci illərindən başlayaraq Ağdam ərazisində aparılan arxeoloji tədqiqatlar burada qədim insanların yaşadığını göstərən mühüm faktları üzə çıxarıb. Tədqiqatlar zamanı müəyyən edilib ki, bölgədə insanların məskunlaşması çox qədim dövrlərə gedib çıxır. Ərazidə aşkar edilmiş yaşayış izləri, əmək alətləri və təsərrüfat qalıqları qədim əhalinin həyat tərzi haqqında ətraflı təsəvvür yaradır.

Ağdamın arxeoloji baxımdan ən əhəmiyyətli məkanlarından biri Üzərriktəpədir. Burada aparılmış qazıntılar nəticəsində əldə edilən maddi-mədəniyyət nümunələri qədim insanların oturaq həyat sürdüyünü, əkinçilik və maldarlıqla məşğul olduğunu göstərir. Aşkar edilmiş taxıl və üzüm qalıqları bölgədə təsərrüfat mədəniyyətinin yüksək inkişaf səviyyəsinə çatdığını təsdiqləyən mühüm sübutlardandır.

Üzərriktəpənin əhəmiyyəti yalnız tapılmış maddi nümunələrlə məhdudlaşmır. Bu ərazi qədim yaşayış məskənlərinin quruluşunu, insanların sosial münasibətlərini və təsərrüfat fəaliyyətini öyrənmək baxımından da xüsusi elmi əhəmiyyət daşıyır. Burada aşkar edilən abidələr Ağdamın qədim dövrlərdə mühüm yaşayış və mədəniyyət mərkəzlərindən biri olduğunu göstərir. Ağdamın tarixi irsi Azərbaycanın ümumi arxeoloji xəritəsində də mühüm yer tutur. Bu torpaqlarda qorunub saxlanılan abidələr xalqımızın qədimliyini, ərazidə fasiləsiz yaşayış ənənələrinin mövcudluğunu və zəngin mədəni inkişaf yolunu öyrənmək üçün qiymətli mənbələrdir.

Təəssüf ki, Ermənistanın uzunmüddətli işğalı Ağdamın tarixi-mədəni irsinə də ağır zərbə vurub. Tarixi abidələr dağıdılıb, talan edilib, bir sıra mədəniyyət nümunələri məhv edilmək təhlükəsi ilə üzləşib. Bu vandalizm yalnız Azərbaycan xalqının deyil, bütövlükdə bəşəriyyətin ortaq mədəni irsinə qarşı törədilmiş cinayət kimi qiymətləndirilməlidir. Ağdamın işğaldan azad edilməsi tarixi irsimizin qorunması və gələcək nəsillərə çatdırılması baxımından da yeni imkanlar yaradıb. Bu gün qarşıda duran əsas vəzifələrdən biri arxeoloji abidələrin inventarlaşdırılması, elmi tədqiqi, mühafizəsi və beynəlxalq səviyyədə tanıdılmasıdır.

Ağdamın qədim tarixi onun bu günkü dirçəlişinə mənəvi güc verir. Bu torpağın hər bir arxeoloji tapıntısı, hər bir tarixi izi xalqımızın keçmişinə açılan pəncərədir. Ağdamın yenidən qurulması ilə yanaşı, onun minilliklərdən gələn tarixi irsinin qorunması da milli məsuliyyətimizin mühüm tərkib hissəsidir.

 

Rəsul Abbasov – Zərdab rayonu Alıcanlı kənd sakini

 


  • whatsapp
  • messenger
  • telegram
  • vkontakte
  • odnoklassniki