Ulu Öndərin siyasi xətti və Azərbaycanın inkişaf strategiyası
Azərbaycanın müasir tarixində Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi irsi xüsusi yer tutur. Onun hakimiyyətə qayıdışından sonra ölkənin qarşısında duran əsas vəzifələr dövlət müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsi, siyasi sabitliyin təmin olunması, iqtisadiyyatın bərpası və Azərbaycanın beynəlxalq mövqelərinin gücləndirilməsi idi. 1993–2003-cü illərdə həyata keçirilən siyasət sonrakı inkişaf üçün mühüm əsaslar yaratdı.
Həmin dövrdə Azərbaycan həm müharibənin ağır nəticələri, həm də iqtisadi çətinliklərlə üz-üzə idi. Ölkənin beynəlxalq mövqelərinin möhkəmləndirilməsi və milli maraqlarının beynəlxalq müstəvidə müdafiəsi əsas məsələlərdən biri idi. Azərbaycanın müxtəlif beynəlxalq təşkilatlarla əlaqələrinin genişləndirilməsi, ölkənin mövqeyinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması və diplomatik imkanların artırılması bu istiqamətdə görülən işlərin mühüm hissəsini təşkil edirdi.
İqtisadi inkişaf üçün isə xarici sərmayənin cəlb olunması mühüm əhəmiyyət daşıyırdı. Bu baxımdan 20 sentyabr 1994-cü ildə imzalanmış “Əsrin müqaviləsi” xüsusi qeyd edilməlidir. Azərbaycan hökuməti ilə 7 ölkəni təmsil edən 11 beynəlxalq neft şirkəti arasında imzalanan bu saziş ölkənin neft sektoruna böyük investisiyaların cəlb olunmasına və Azərbaycanın dünya enerji bazarlarına çıxış imkanlarının genişlənməsinə şərait yaratdı. Müqavilənin ümumi dəyəri 7,4 milyard ABŞ dolları idi.
“Əsrin müqaviləsi” yalnız iqtisadi layihə deyildi. Həmin saziş Azərbaycanın xarici investorlar üçün etibarlı tərəfdaş kimi mövqeyinin formalaşmasına da təsir göstərdi. Sonrakı illərdə Bakı-Novorossiysk, Bakı-Supsa və Bakı-Tbilisi-Ceyhan kimi enerji marşrutlarının yaradılması Azərbaycanın enerji resurslarını dünya bazarlarına çıxarmaq imkanlarını daha da artırdı.
Ulu Öndərin siyasətinin digər mühüm istiqaməti dövlət quruculuğu idi. 1995-ci ildə müstəqil Azərbaycanın Konstitusiyasının qəbul edilməsi, dövlət institutlarının möhkəmləndirilməsi, ordu quruculuğunun inkişaf etdirilməsi və ölkədə sabitliyin təmin olunması dövlətçiliyin əsaslarının daha da möhkəmlənməsinə xidmət etdi. BMT-nin sənədlərində də 1993-cü ildən sonra siyasi sabitliyin gücləndirilməsi, milli ordu quruculuğu və 1994-cü ildə atəşkəsin əldə olunması həmin dövrün mühüm hadisələri kimi qeyd edilir.
Bu gün Azərbaycanın inkişafında həmin dövrdə müəyyənləşdirilmiş əsas istiqamətlərin təsirini görmək mümkündür. Dövlət müstəqilliyi, milli maraqların qorunması, iqtisadi müstəqilliyin gücləndirilməsi, güclü ordu quruculuğu və ölkənin malik olduğu imkanlardan səmərəli istifadə etmək dövlət siyasətinin mühüm istiqamətləri olaraq qalır.
Təbii ki, zaman keçdikcə qarşıya çıxan problemlər və inkişafın konkret vəzifələri dəyişə bilər. Lakin dövlətçilik və müstəqillik kimi fundamental prinsiplər uzunmüddətli xarakter daşıyır. Bu baxımdan Heydər Əliyevin siyasi irsi Azərbaycanın müasir inkişaf tarixinin mühüm hissəsi kimi qiymətləndirilir.
1993–2003-cü illərdə atılan addımlar Azərbaycanın dövlətçilik əsaslarının möhkəmləndirilməsinə, iqtisadi potensialının artırılmasına və beynəlxalq əlaqələrinin genişlənməsinə mühüm təsir göstərdi. Bu dövrdə formalaşdırılan inkişaf strategiyasının nəticələri sonrakı illərdə də Azərbaycanın iqtisadi, siyasi və enerji sahələrində həyata keçirdiyi layihələrdə özünü göstərdi.
Rəmzi Şirinov-Zərdab rayonu, Dəli Quşçu kənd tam ümumtəhsil orta məktəbinin direktoru
