Ulu Öndər Heydər Əliyevin 1969-cu ildə hakimiyyətə gəlişindən sonra onun müstəsna xidmətləri sayəsində ölkəmizdə hərbi kadrların hazırlanması prosesi başlandı.
1969-cu ildə Heydər Əliyevin Azərbaycan rəhbərliyinə gəlməsi ölkənin ictimai-siyasi, iqtisadi və mədəni həyatında olduğu kimi, hərbi sahədə də yeni inkişaf mərhələsinin başlanğıcı oldu. Həmin dövrdə Azərbaycan Sovet İttifaqının tərkibində olsa da, Ulu Öndər xalqımızın gələcəyini düşünərək milli kadrların hazırlanmasına xüsusi diqqət yetirirdi. O, yaxşı anlayırdı ki, hər bir xalqın gələcək müstəqilliyi və təhlükəsizliyi ilk növbədə peşəkar insan resurslarından və güclü hərbi potensialdan asılıdır. Buna görə də azərbaycanlı gənclərin hərbi təhsil almasına, zabit kimi yetişməsinə və hərbi idarəetmə sahəsində təcrübə qazanmasına geniş imkanlar yaradıldı. Sovet dövründə yüksək rütbəli hərbi vəzifələrdə azərbaycanlıların sayı olduqca az idi. Bu vəziyyət Heydər Əliyevi ciddi şəkildə narahat edirdi. Onun təşəbbüsü və qətiyyəti sayəsində minlərlə azərbaycanlı gənc keçmiş SSRİ-nin müxtəlif ali hərbi məktəblərinə göndərildi. Həmin gənclər sonradan Azərbaycanın müstəqillik dövründə milli ordunun formalaşmasında mühüm rol oynadılar. Beləliklə, gələcək Azərbaycan Ordusunun peşəkar zabit korpusunun əsasları məhz həmin illərdə qoyuldu. Ulu Öndərin ordu quruculuğu istiqamətində ən mühüm xidmətlərindən biri 1971-ci ildə Cəmşid Naxçıvanski adına Hərbi Məktəbin yaradılması oldu. Bu təhsil müəssisəsi Azərbaycanda milli hərbi kadrların hazırlanmasında mühüm mərhələnin başlanğıcını qoydu. Məktəb gənclərə hərbi biliklər aşılamaqla yanaşı, onların vətənpərvərlik ruhunda formalaşmasına, milli-mənəvi dəyərlərə bağlı böyüməsinə və dövlətçilik ənənələrinə sadiq vətəndaş kimi yetişməsinə xidmət edirdi. Sonrakı illərdə bu məktəbin minlərlə məzunu Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin müxtəlif sahələrində uğurla xidmət göstərərək ölkənin müdafiə qüdrətinin möhkəmlənməsinə mühüm töhfələr verdi. 1991-ci ildə Azərbaycan dövlət müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra ölkə qarşısında duran əsas vəzifələrdən biri milli ordunun yaradılması idi. Lakin həmin dövrdə ölkədə hökm sürən siyasi qeyri-sabitlik, daxili qarşıdurmalar və Ermənistanın hərbi təcavüzü bu prosesi çətinləşdirirdi. Silahlı qüvvələrdə vahid komandanlıq sistemi yox idi, müxtəlif silahlı dəstələr fəaliyyət göstərirdi və bu vəziyyət ölkənin müdafiə qabiliyyətinə ciddi mənfi təsir göstərirdi. Ermənistanın işğalçılıq siyasəti nəticəsində Azərbaycan torpaqlarının bir hissəsi işğal edilmiş, ölkə ağır sınaqlarla üz-üzə qalmışdı. Belə bir mürəkkəb şəraitdə xalqın tələbi ilə 1993-cü ildə Heydər Əliyevin yenidən hakimiyyətə qayıdışı Azərbaycanın müstəqilliyinin və dövlətçiliyinin xilası oldu. Ulu Öndərin rəhbərliyi ilə ölkədə ictimai-siyasi sabitlik təmin edildi, dövlət institutları möhkəmləndirildi və nizami ordu quruculuğu istiqamətində ardıcıl tədbirlərə başlanıldı. İlk növbədə silahlı qüvvələrdə vahid komandanlıq sistemi yaradıldı, qanunsuz silahlı birləşmələr ləğv edildi və vahid idarəetmə prinsiplərinə əsaslanan nizami ordu formalaşdırıldı. Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə ordu quruculuğu sahəsində aparılan işlər ölkəmizdə mütəşəkkil və qüdrətli ordu yaratmağa imkan verdi, onun gələcəkdə daha da möhkəmlənməsi üçün əsaslı zəmin formalaşdırdı. Ordunun maddi-texniki bazasının gücləndirilməsi, hərbi hissələrin təminatının yaxşılaşdırılması, zabit heyətinin peşəkarlıq səviyyəsinin yüksəldilməsi və hərbi intizamın möhkəmləndirilməsi istiqamətində mühüm addımlar atıldı. Hərbi təhsil sisteminin inkişafına xüsusi diqqət yetirildi, gənc zabitlərin hazırlanması və xarici ölkələrdə təcrübə keçməsi üçün əlverişli şərait yaradıldı. 1994-cü ildə əldə olunmuş atəşkəs Azərbaycanın hərbi potensialının artırılması üçün yeni imkanlar açdı. Ulu Öndər yaranmış şəraitdən səmərəli istifadə edərək Silahlı Qüvvələrin modernləşdirilməsi və döyüş qabiliyyətinin yüksəldilməsi istiqamətində ardıcıl siyasət həyata keçirdi. Yeni hərbi hissələr yaradıldı, hərbi infrastruktur yeniləndi, silah və texnika parkı müasirləşdirildi. Eyni zamanda hərbi qulluqçuların sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi, onların yaşayış və xidmət şəraitinin yaxşılaşdırılması istiqamətində mühüm tədbirlər görüldü. Heydər Əliyev hər zaman vurğulayırdı ki, güclü dövlətin əsas dayaqlarından biri güclü ordudur. Məhz onun müəyyən etdiyi strateji inkişaf xətti nəticəsində Azərbaycan Ordusu tədricən regionun ən güclü silahlı qüvvələrindən birinə çevrilməyə başladı. Orduda vətənpərvərlik ruhunun yüksəldilməsi, peşəkarlığın artırılması və müasir idarəetmə prinsiplərinin tətbiqi gələcək uğurların əsasını təşkil etdi. 2003-cü ildən sonra Prezident İlham Əliyev tərəfindən Ulu Öndərin ordu quruculuğu siyasəti uğurla davam etdirildi. Müdafiə sahəsinə ayrılan vəsaitin artırılması, müasir silah və hərbi texnikaların alınması, hərbi sənaye kompleksinin inkişaf etdirilməsi və beynəlxalq hərbi əməkdaşlığın genişləndirilməsi nəticəsində Azərbaycan Ordusunun gücü daha da artdı. Həyata keçirilən məqsədyönlü islahatlar Silahlı Qüvvələrin döyüş hazırlığını və imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə yüksəltdi. Bu siyasətin nəticəsi olaraq Azərbaycan Ordusu 2020-ci ildə Vətən müharibəsində şanlı Qələbə qazandı. Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi altında Azərbaycan Silahlı Qüvvələri 44 gün ərzində düşmən üzərində tarixi zəfər əldə edərək torpaqlarımızın böyük hissəsini işğaldan azad etdi. 2023-cü ildə həyata keçirilmiş lokal xarakterli antiterror tədbirləri nəticəsində isə ölkəmizin suverenliyi tam təmin olundu. Bu tarixi nailiyyətlər bir daha sübut etdi ki, Azərbaycan Ordusunun gücü və qələbələri uzun illər ərzində həyata keçirilən məqsədyönlü dövlət siyasətinin nəticəsidir. Bu gün Azərbaycan Silahlı Qüvvələri regionun ən güclü ordularından biri hesab olunur. Ordumuzun əldə etdiyi uğurların təməlində isə Ulu Öndər Heydər Əliyevin uzaqgörən siyasəti, milli hərbi kadrların hazırlanması istiqamətində atdığı addımlar və ordu quruculuğu sahəsində müəyyən etdiyi strateji inkişaf xətti dayanır. Məhz buna görə də deyə bilərik ki, Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin inkişaf tarixi Ulu Öndər Heydər Əliyevin adı ilə ayrılmaz şəkildə bağlıdır. Onun dövlətçilik irsi və ordu quruculuğu sahəsindəki xidmətləri xalqımız tərəfindən daim böyük ehtiramla yad edilir və gələcək nəsillər üçün örnək olaraq qalır.
Zərdab rayonu üzrə gənclər və idman sektorunun müdiri – Əvəz Soltanov
