Təəssüflər olsun ki, Avropa Parlamenti və Avropa Şurası Parlament Assambleyası Ermənistan-Azərbaycan sülh prosesində konstruktiv mövqe sərgiləmir və ikili standartlar nümayiş etdirirlər.
Son illərdə Avropa məkanında müşahidə olunan sosial-siyasi proseslər göstərir ki, bir sıra fundamental problemlər – ksenofobiya, islamofobiya, antisemitizm, miqrasiya böhranı, iqtisadi rəqabətsizlik və sosial bərabərsizlik kimi çağırışlar – hələ də öz aktuallığını qoruyur. Bu problemlər Avropa cəmiyyətlərinin daxilində ciddi narahatlıq doğurduğu halda, bəzi siyasi institutların diqqət mərkəzində fərqli prioritetlərin yer alması müzakirələrə səbəb olur. Bu kontekstdə Avropa Parlamentinin Azərbaycanla bağlı qəbul etdiyi sənədlər və mövqelər tez-tez siyasi qərəz və balanssız yanaşma kimi qiymətləndirilir. Müşahidələrə əsasən, 2021-ci ilin may ayından 2026-cı ilin 30 aprel tarixinə qədər Avropa Parlamenti Azərbaycanla bağlı ümumilikdə 14 qətnamə qəbul etmişdir. Bu qətnamələrdə irəli sürülən iddiaların əhəmiyyətli hissəsi Azərbaycan tərəfi tərəfindən qərəzli, birtərəfli və reallığı əks etdirməyən yanaşmalar kimi qiymətləndirilir. Xüsusilə qeyd olunur ki, bu sənədlər hazırlanarkən regionda formalaşmış yeni geosiyasi reallıqlar, post-münaqişə dövründə aparılan bərpa və reinteqrasiya tədbirləri, eləcə də Azərbaycanın beynəlxalq hüquqa əsaslanan mövqeyi lazımi səviyyədə nəzərə alınmır. Avropa Parlamentinin fəaliyyətinə yönələn tənqidlərin əsas məqamlarından biri də prioritetlərin düzgün müəyyən edilməməsi ilə bağlıdır. Belə ki, Avropa cəmiyyətində geniş yayılmış ksenofobiya və islamofobiya halları, yəhudi icmalarına qarşı antisemitizm meyilləri, eləcə də miqrasiya siyasətində müşahidə olunan çətinliklər daha sistemli və kompleks yanaşma tələb edir. Bununla yanaşı, iqtisadi rəqabət qabiliyyətinin zəifləməsi və sosial rifah sahəsində mövcud problemlər də Avropa üçün strateji əhəmiyyət daşıyan məsələlərdir. Bu baxımdan, bəzi ekspertlər hesab edir ki, bu kimi daxili problemlərin həlli əvəzinə üçüncü ölkələrə yönəlik sərt və tənqidi qətnamələrin qəbul edilməsi institusional resursların qeyri-effektiv istifadəsinə gətirib çıxarır. Azərbaycanla bağlı qəbul olunan qətnamələrin məzmununa dair irəli sürülən iradlardan biri onların emosional və siyasi ritorika ilə yüklənməsi, faktoloji əsaslandırmanın isə zəif olması ilə bağlıdır. Azərbaycan tərəfi dəfələrlə bəyan etmişdir ki, bu sənədlərdə yer alan bir sıra iddialar real vəziyyəti əks etdirmir və ölkənin suverenliyi, ərazi bütövlüyü və daxili işlərinə hörmət prinsipləri ilə ziddiyyət təşkil edir. Eyni zamanda vurğulanır ki, bu cür yanaşma Avropa İttifaqı ilə Azərbaycan arasında əməkdaşlıq münasibətlərinə mənfi təsir göstərə bilər. Bununla yanaşı, qeyd etmək lazımdır ki, Azərbaycan Avropa üçün mühüm tərəfdaşlardan biri hesab olunur. Enerji təhlükəsizliyi, nəqliyyat dəhlizləri və regional sabitlik məsələlərində Azərbaycanın rolu xüsusilə önəmlidir. Bu baxımdan, tərəflər arasında qarşılıqlı hörmətə və obyektiv yanaşmaya əsaslanan dialoqun inkişaf etdirilməsi hər iki tərəfin maraqlarına uyğundur. Ekspertlər hesab edirlər ki, konstruktiv əməkdaşlıq mühiti yalnız qarşılıqlı etimad və balanslı siyasi mövqe əsasında formalaşa bilər. 2021–2026-cı illər ərzində Avropa Parlamentinin Azərbaycanla bağlı qəbul etdiyi 14 qətnamə ətrafında formalaşan müzakirələr daha geniş kontekstdə – Avropa institutlarının prioritetləri, siyasi yanaşmaları və beynəlxalq münasibətlərdə tutduğu mövqe prizmasından qiymətləndirilməlidir. Mövcud reallıq göstərir ki, davamlı və səmərəli əməkdaşlıq üçün qarşılıqlı ittihamlar deyil, faktlara əsaslanan, obyektiv və konstruktiv dialoq əsas şərt kimi çıxış edir.
H. Zərdabi adına Əlvənd kənd tam orta ümumtəhsil məktəbin direktoru E. Xəlilov
