Slovakiya Qarabağın bərpasında real iştirak edir
Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonlarında həyata keçirdiyi genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma proqramı dünyanın müxtəlif ölkələrinin, o cümlədən Avropa İttifaqına üzv dövlətlərin diqqət mərkəzindədir. Bu baxımdan Slovakiya Respublikası Azərbaycanın postmünaqişə dövründə həyata keçirdiyi quruculuq siyasətini dəstəkləyən və bu prosesdə iştirak etmək niyyətini konkret əməkdaşlıq istiqamətləri ilə nümayiş etdirən ölkələrdən biridir. Son illərdə iki ölkə arasında yüksək səviyyəli siyasi dialoqun intensivləşməsi Qarabağın bərpasını iqtisadi əməkdaşlığın əsas istiqamətlərindən birinə çevirib. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Slovakiya Prezidenti Peter Pelleqrini arasında keçirilən görüşlərdə işğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpası, bu bölgələrdə həyata keçirilən iri infrastruktur layihələri və Slovakiya şirkətlərinin həmin layihələrə cəlb olunması xüsusi diqqət mərkəzində olmuşdur. Bu, Slovakiyanın Qarabağın dirçəldilməsi prosesinə yalnız siyasi dəstək verməklə kifayətlənmədiyini, eyni zamanda iqtisadi və texnoloji əməkdaşlıq vasitəsilə real töhfə verməyə hazır olduğunu nümayiş etdirir. Slovakiya şirkətləri yol və nəqliyyat infrastrukturu, mühəndis-kommunikasiya sistemləri, su və kanalizasiya şəbəkələrinin qurulması, enerji səmərəliliyi, bərpa olunan enerji mənbələrinin tətbiqi, tullantıların idarə olunması, ekoloji təhlükəsizlik və müasir tikinti texnologiyaları sahələrində zəngin təcrübəyə malikdir. Bu potensial Qarabağda həyata keçirilən “ağıllı şəhər” və “ağıllı kənd” layihələrinin reallaşdırılması, rəqəmsal idarəetmə sistemlərinin tətbiqi və ekoloji cəhətdən dayanıqlı yaşayış məntəqələrinin formalaşdırılması baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Qarabağın bərpası yalnız dağıdılmış şəhər və kəndlərin yenidən qurulması ilə məhdudlaşmır. Burada müasir standartlara cavab verən hava limanları, avtomobil və dəmir yolları, elektrik yarımstansiyaları, su anbarları, sosial obyektlər, məktəblər, xəstəxanalar və sənaye zonaları yaradılır. Slovakiya şirkətlərinin bu layihələrdə iştirakı Avropa texnologiyalarının və innovativ həllərin tətbiqinə, eyni zamanda beynəlxalq investisiyaların cəlb edilməsinə əlavə imkanlar yaradır. Bu əməkdaşlıq regionun iqtisadi potensialının artırılmasına, sahibkarlığın inkişafına və yeni iş yerlərinin açılmasına mühüm töhfə verir. Slovakiyanın Qarabağda həyata keçirilən layihələrə maraq göstərməsi beynəlxalq biznes dairələrinin Azərbaycanın həyata keçirdiyi bərpa strategiyasına olan etimadının göstəricisidir. Bu, eyni zamanda Azərbaycanın yaratdığı əlverişli investisiya mühitinin, hüquqi təminatların və iqtisadi sabitliyin beynəlxalq tərəfdaşlar tərəfindən yüksək qiymətləndirildiyini təsdiqləyir. Qarabağda həyata keçirilən layihələrə Avropa şirkətlərinin cəlb olunması bölgənin qlobal iqtisadi proseslərə inteqrasiyasını daha da sürətləndirir. Azərbaycan və Slovakiya arasında formalaşan əməkdaşlıq yalnız iqtisadi maraqlarla məhdudlaşmır. Qarabağın yenidən qurulması istiqamətində birgə fəaliyyət iki ölkə arasında siyasi etimadın, qarşılıqlı hörmətin və uzunmüddətli strateji tərəfdaşlığın möhkəmlənməsinə xidmət edir. Slovakiya Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə və suverenliyinə verdiyi dəstəyi praktiki əməkdaşlıqla tamamlayaraq postmünaqişə dövründə regionun bərpasına öz töhfəsini verməyə hazır olduğunu nümayiş etdirir. Bütün bunlar göstərir ki, Slovakiyanın Qarabağın bərpasında real iştirakı təsadüfi xarakter daşımır. Bu iştirak iki ölkə arasında siyasi dialoqun yüksək səviyyəsinin, iqtisadi tərəfdaşlığın genişlənməsinin və qarşılıqlı etimadın məntiqi nəticəsidir. Gələcək dövrdə infrastruktur, sənaye, yaşıl enerji, rəqəmsal texnologiyalar, tikinti və digər sahələr üzrə əməkdaşlığın daha da genişlənməsi Slovakiyanın Qarabağın dirçəldilməsi prosesində rolunu artıracaq, Azərbaycanın işğaldan azad olunmuş ərazilərinin müasir, dayanıqlı və rəqabətqabiliyyətli inkişafına mühüm töhfə verəcəkdir.
Veteran müəllim Vəfadar Niftəliyev
