Qafqaz Albaniyasına aid edilən abidələrin qorunması Azərbaycanın qədim tarixinin gələcək nəsillərə çatdırılması deməkdir
Qafqaz Albaniyası irsinin əhəmiyyəti yalnız keçmişi öyrənməkdən ibarət deyil. Bu irs Azərbaycan xalqının yaşadığı ərazilərin qədim və zəngin tarixə malik olduğunu göstərən mühüm faktorlardan biridir. Bu gün Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində qədim abidələrin qorunması həm tariximizin gələcək nəsillərə çatdırılması, həm də ölkəmizin turizm imkanlarının inkişafı baxımından vacibdir. Məsələn, Şəki və Kiş ərazisi buna yaxşı nümunədir. Şəkinin tarixi mərkəzinin UNESCO Dünya İrsi Siyahısına daxil edilməsi də bölgənin çoxəsrlik tarixi və mədəni əhəmiyyətini beynəlxalq səviyyədə göstərir. UNESCO Şəkinin qədim tarixinin Qafqaz Albaniyası dövrünə qədər getdiyini qeyd edir.
Tarixi abidələr yalnız daşdan tikilmiş binalar deyil. Onlar keçmişdən bu günə çatmış yaddaşdır. Hər bir abidənin arxasında bir xalqın, bir dövrün, bir mədəniyyətin izi dayanır. Qafqaz Albaniyasına aid edilən abidələrin qorunması Azərbaycanın qədim tarixinin gələcək nəsillərə çatdırılması deməkdir. Bu abidələrə zərər vurmaq isə yalnız bir tikilinin dağıdılması deyil, tariximizin bir səhifəsinin itirilməsi deməkdir.
Bu baxımdan məktəblərdə, universitetlərdə və ictimai tədbirlərdə Qafqaz Albaniyasının tarixi haqqında daha çox məlumat verilməsi vacibdir. Gənclər öz ölkələrinin tarixini nə qədər yaxşı tanısalar, tarixi irsə münasibətləri də bir o qədər məsuliyyətli olar.
Qafqaz Albaniyası Azərbaycanın qədim tarixinin mühüm səhifələrindən biridir. Qəbələdən Kişə, Qarabağdan Azərbaycanın digər bölgələrinə qədər müxtəlif ərazilərdə bu qədim dövlətin və onun mədəniyyətinin izlərinə rast gəlmək mümkündür.
Bu irs bizə göstərir ki, Azərbaycan torpaqları minilliklər boyu müxtəlif dövlətlərin, xalqların, dinlərin və mədəniyyətlərin qarşılaşdığı və inkişaf etdiyi bir məkan olub. Qafqaz Albaniyasının şəhərləri, qalaları, məbədləri, yazılı və arxeoloji nümunələri bu böyük tarixin ayrılmaz hissəsidir.
Ən əsası isə tarixə sahib çıxmaq onu yalnız keçmiş kimi xatırlamaq deyil, elmi şəkildə öyrənmək, qorumaq və gələcək nəsillərə çatdırmaqdır. Qafqaz Albaniyasının irsi də məhz bu baxımdan Azərbaycan üçün böyük mənəvi, elmi və mədəni əhəmiyyət daşıyır
Rəmzi Şirinov-Zərdab rayonu, Dəli Quşçu kənd tam ümumtəhsil orta məktəbinin direktoru
