Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş əraziləri zəngin təbii ehtiyatları ilə yanaşı, böyük mineral-xammal potensialına da malikdir. Qızıl, mis və molibden yataqlarının öyrənilməsi və istismara cəlb olunması regionun iqtisadi inkişafı baxımından mühüm istiqamətlərdən biri hesab olunur. Bu istiqamətdə geoloji kəşfiyyat işlərinin müasir texnologiyalar əsasında aparılması mövcud ehtiyatların daha dəqiq qiymətləndirilməsinə imkan verə bilər.
O cümlədən bizim təbii resurslarımız – qızıl, mis, molibden yataqlarımız talan edilirdi. Təbii ki, işğal dövründə Ermənistan dövləti ancaq talançılıqla məşğul idi. Sovet vaxtında isə müəyyən dərəcədə kəşfiyyat işləri aparılmışdır. Amma o vaxt sovet hökuməti üçün bu bölgə, xüsusilə Azərbaycan bu sahə üzrə prioritet sayılmırdı. Prioritet neft sənayesi sayılırdı. Ona görə bizim bir çox yataqlarımız, yəni perspektivli yataqlarımız bu gün hələ də öz geoloji kəşfiyyat dövrünü gözləyir. Bunun, əlbəttə ki, bu tərəfi müsbətdir. Çünki bu ehtiyatlar bu gün yerin altındadır. Biz bu məsələlərin həlli üçün Dövlət Proqramında çox konkret mexanizmlər tətbiq edəcəyik. Birinci növbədə, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə istismarda olan yataqların tezliklə işə salınması məsələləridir. Bunlar, ilk növbədə, Kəlbəcər, Ağdərə və Zəngilan rayonlarında yerləşən qızıl, mis, molibden yataqlarıdır. Ağdərə rayonunda artıq işlərə başlanılmışdır. Ümid edirəm ki, yaxın gələcəkdə həm Kəlbəcərdə, həm Zəngilanda da işlərə start veriləcək və beləliklə, mövcud olan, yəni aşkar edilmiş yataqlarda istismar artıq başlanılacaq.
Yataqların istismara cəlb olunması ilə yanaşı, onların geoloji potensialının hərtərəfli öyrənilməsi də qarşıda duran əsas məsələlərdəndir. Mövcud ehtiyatların dəqiq müəyyənləşdirilməsi həm iqtisadi planlaşdırma, həm də mədən sənayesinin gələcək inkişaf istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir.
Eyni zamanda, mövcud yataqları biz tam təhlil edib müasir geoloji üsullarla oradakı ehtiyatları tam dəqiqləşdirməliyik. Çünki sovet dövründə müəyyən rəqəmlər var idi. Amma o dövrdən təxminən 40 il keçib. Həm məlumatlar köhnəlib, həm də bu gün yeni texnologiyalar var ki, heç o vaxt sovet dövründə bu haqda heç kim fikirləşə də bilməzdi.
Müasir geoloji tədqiqat metodlarının tətbiqi nəticəsində yataqların ehtiyatlarının yenidən qiymətləndirilməsi, yeni perspektivli sahələrin müəyyənləşdirilməsi və mövcud resurs potensialından daha səmərəli istifadə imkanlarının araşdırılması mümkün olacaq. Bu prosesin mərhələli şəkildə həyata keçirilməsi işğaldan azad edilmiş ərazilərin iqtisadi potensialının artırılmasına da töhfə verə bilər.
Qızıl, mis və molibden kimi strateji əhəmiyyətli faydalı qazıntıların öyrənilməsi və hasilata cəlb edilməsi eyni zamanda yeni investisiya imkanlarının formalaşmasına, sənaye potensialının genişlənməsinə və regionlarda iqtisadi fəallığın artmasına şərait yarada bilər. Qarşıdakı dövrdə geoloji kəşfiyyat işlərinin genişləndirilməsi bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Şirinov Elçin – Zərdab şəhər sakini, pensiyaçı
