Özbəkistanın təşəbbüsü ilə inşa edilən və Füzuli şəhərində fəaliyyət göstərən Mirzə Uluqbəy adına orta məktəb təhsil sahəsində əməkdaşlığın ən parlaq nümunələrindən biridir və ölkələrimiz arasındakı qardaşlıq münasibətlərinin daha bir təzahürüdür.
Azərbaycan ilə Özbəkistan arasında münasibətlər əsrlər boyu formalaşmış ortaq tarixi, mədəni və mənəvi dəyərlərə əsaslanır. Müasir dövrdə iki qardaş ölkə arasında siyasi, iqtisadi və humanitar əlaqələrin dinamik inkişafı təhsil sahəsində əməkdaşlığın da yeni mərhələyə yüksəlməsinə şərait yaradır. Təhsil və elm sahəsində əlaqələrin genişlənməsi yalnız akademik əməkdaşlıq baxımından deyil, həm də xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanın, dostluğun və mənəvi bağlılığın möhkəmləndirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə tarix, dil, ədəbiyyat, mədəniyyət və türk dünyasının ortaq irsinin araşdırılması sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycan və özbək xalqlarının ortaq tarixi-mədəni dəyərlərinin elmi əsaslarla araşdırılması, bu zəngin irsin gələcək nəsillərə çatdırılması xalqlarımız arasında mənəvi bağların daha da möhkəmlənməsinə xidmət edir. Hər iki xalqın ədəbiyyatında, folklorunda, milli-mənəvi dəyərlərində və tarixi inkişaf yolunda mövcud olan oxşarlıqların araşdırılması ortaq irsin daha dərindən öyrənilməsinə imkan yaradır.
Bu istiqamətdə universitetlərin, elmi-tədqiqat institutlarının və digər təhsil müəssisələrinin üzərinə mühüm vəzifələr düşür. Birgə elmi araşdırmaların aparılması, beynəlxalq konfransların təşkili, ortaq elmi nəşrlərin hazırlanması və alimlərin qarşılıqlı əməkdaşlığı Azərbaycan və Özbəkistanın elmi potensialının daha da güclənməsinə şərait yarada bilər. Eyni zamanda, ortaq tarixi yaddaşın və mədəni dəyərlərin qorunması, araşdırılması və təbliği gənc nəslin öz köklərinə və mənəvi irsinə bağlı ruhda yetişməsində mühüm rol oynayır.
Azərbaycan ilə Özbəkistan arasında təhsil sahəsində əməkdaşlığın və qardaşlıq münasibətlərinin ən bariz nümunələrindən biri də Füzuli şəhərində Özbəkistanın təşəbbüsü ilə inşa edilən Mirzə Uluqbəy adına tam orta məktəbdir. Bu təhsil ocağı iki qardaş xalq arasında dostluğun, həmrəyliyin və humanitar əməkdaşlığın mühüm rəmzi kimi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. İşğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpası və yenidən qurulması prosesində Özbəkistanın Azərbaycana göstərdiyi mənəvi və qardaşlıq dəstəyi, xüsusilə təhsil sahəsinə verdiyi töhfə dövlətlərimiz arasında münasibətlərin yüksək səviyyəsini bir daha nümayiş etdirir. Füzuli şəhərində Mirzə Uluqbəy adına məktəbin inşa edilməsi yalnız yeni bir təhsil müəssisəsinin yaradılması deyil, eyni zamanda gələcəyə yönəlmiş humanitar əməkdaşlığın konkret təzahürüdür. Bu məktəbdə təhsil alan şagirdlər Azərbaycan ilə Özbəkistan arasındakı qardaşlığın və dostluğun canlı nümunəsini gündəlik olaraq hiss edəcək, gələcək nəsillər isə bu təhsil ocağını iki xalqın qarşılıqlı dəstəyinin və mənəvi birliyinin simvolu kimi tanıyacaqlar. Məktəbə böyük türk alimi və dövlət xadimi Mirzə Uluqbəyin adının verilməsi də xüsusi məna daşıyır. Mirzə Uluqbəy türk-islam dünyasının elm və təhsil tarixində mühüm yer tutan şəxsiyyətlərdən biridir. Onun adını daşıyan məktəbin məhz Azərbaycanın azad edilmiş Füzuli şəhərində fəaliyyət göstərməsi ortaq türk irsinə, elmə, biliyə və maarifçiliyə verilən yüksək dəyərin ifadəsi kimi qiymətləndirilə bilər. Bu amil Azərbaycan və Özbəkistan xalqlarının ortaq tarixi-mədəni irsinin gələcək nəsillərə çatdırılması baxımından da mühüm məna daşıyır. Azərbaycan və Özbəkistan arasında təhsil sahəsində əməkdaşlıq humanitar diplomatiyanın mühüm vasitələrindən biri kimi də qiymətləndirilə bilər. Təhsil vasitəsilə formalaşan insan münasibətləri dövlətlərarası əlaqələrin daha möhkəm və dayanıqlı xarakter almasına imkan verir. Siyasi və iqtisadi münasibətlər müxtəlif dövrlərdə yeni çağırışların və proseslərin təsiri ilə dəyişə bilsə də, xalqlar arasında təhsil, mədəniyyət və insan münasibətləri əsasında yaranan dostluq uzunmüddətli əməkdaşlığın mühüm təməlini təşkil edir. Bu istiqamətdə atılacaq addımlar iki ölkənin gənc nəslinin bilik və bacarıqlarının inkişafına, yeni dostluq körpülərinin yaradılmasına və strateji tərəfdaşlıq münasibətlərinin gələcək nəsillər tərəfindən davam etdirilməsinə mühüm töhfə verəcəkdir. Təhsil sahəsində əməkdaşlıq nəticəsində formalaşan insan kapitalı və intellektual potensial gələcəkdə Azərbaycan ilə Özbəkistan arasında iqtisadi, elmi, texnoloji və humanitar əlaqələrin daha da inkişafında mühüm rol oynayacaqdır.
Ümid Hacısoy- Fəal gənc, Tələbə
