Multikulturalizm ənənələri, dini və etnik dözümlülük xalqımızın əsrlər boyu yaşatdığı meyarlar olub.
Azərbaycan xalqı qədim tarixə, zəngin mədəniyyətə və yüksək mənəvi dəyərlərə malik olan xalqlardan biridir. Tarix boyu xalqımızın həyat tərzində özünə yer tapan qonaqpərvərlik, mehribanlıq, insanlara hörmət və qarşılıqlı anlayış kimi xüsusiyyətlər bu gün də öz əhəmiyyətini qoruyub saxlayır. Müxtəlif xalqların və dinlərin nümayəndələrinin ölkəmizdə sülh və əmin-amanlıq şəraitində yaşaması bu ənənələrin nə qədər möhkəm olduğunu göstərir. Multikulturalizm, dini və etnik dözümlülük xalqımızın mənəvi dünyasının ayrılmaz hissəsidir. Hər bir xalqı dünyaya tanıdan əsas xüsusiyyətlərdən biri onun başqa insanlara münasibətidir. Azərbaycan xalqı hər zaman fərqli düşüncələrə, mədəniyyətlərə və inanclara hörmətlə yanaşmağa çalışıb. İnsanların hansı millətə və ya dinə mənsub olmasından asılı olmayaraq onlara hörmət göstərilməsi cəmiyyətimizdə formalaşmış mühüm dəyərlərdəndir. Bu münasibət insanların bir-birinə yaxınlaşmasına, dostluq əlaqələrinin möhkəmlənməsinə və ictimai birliyin qorunmasına şərait yaradır. Multikulturalizm anlayışı müxtəlif mədəniyyətlərin bir cəmiyyətdə qarşılıqlı hörmət əsasında yaşamasını ifadə edir. Bu, sadəcə fərqli xalqların eyni ərazidə yaşaması deyil, həm də onların adət-ənənələrinin, dillərinin və mədəni irsinin qorunmasına münasibətdir. Azərbaycan cəmiyyətində müxtəlif xalqların nümayəndələri öz milli xüsusiyyətlərini yaşadır, eyni zamanda ölkəmizin ümumi inkişafına töhfə verirlər. Belə bir mühit insanlara bir-birini daha yaxından tanımaq, fərqlilikləri qəbul etmək və ortaq dəyərlər ətrafında birləşmək imkanı verir. Dini dözümlülük xalqımızın tarixən qoruyub saxladığı ənənələrdən biridir. Ölkəmizdə müxtəlif dini inanclara mənsub insanlar öz inanclarına uyğun yaşayır, ibadətlərini yerinə yetirir və dini bayramlarını qeyd edirlər. Məscidlərin, kilsələrin və sinaqoqların mövcudluğu ölkəmizdə dini müxtəlifliyin həyatın təbii bir hissəsi olduğunu göstərir. Müxtəlif dinlərin nümayəndələrinin bir-birinə hörmətlə yanaşması cəmiyyətdə qarşılıqlı etimadın güclənməsinə kömək edir. Əsas məsələ insanların hansı dinə inanması deyil, onların bir-birinə necə münasibət göstərməsi və ümumi dəyərlərə nə dərəcədə hörmət etməsidir. Azərbaycan xalqının qonaqpərvərliyi də multikulturalizm ənənələrinin yaşadılmasında mühüm rol oynayır. Ölkəmizə gələn insanlar xalqımızın səmimiyyətini, mehribanlığını və qonağa göstərilən ehtiramı daim hiss edirlər. Ailələrimizdə böyüklərə hörmət, kiçiklərə qayğı, ehtiyacı olanlara yardım etmək kimi xüsusiyyətlər xüsusi yer tutur. Bu mənəvi dəyərlər insanları bir-birinə yaxınlaşdırır və cəmiyyətdə sağlam münasibətlərin formalaşmasına kömək edir. Başqa xalqların nümayəndələrinə hörmətlə yanaşmaq da həmin ənənələrin təbii davamıdır. Dini və etnik dözümlülüyün qorunması yalnız keçmişdən gələn ənənələrin yaşadılması ilə məhdudlaşmır. Bu dəyərlər müasir dövrdə də cəmiyyətin inkişafı üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. Dünyanın müxtəlif yerlərində dini və milli zəmində qarşıdurmaların baş verdiyi bir vaxtda insanlar arasında anlaşmanın və sülhün qorunması daha vacib məsələyə çevrilir. Ayrı-seçkilik, nifrət və dözümsüzlük cəmiyyətlər arasında münasibətlərə mənfi təsir göstərir. Buna görə də hər bir insan başqalarının hüquqlarına hörmət etməli, fərqli düşüncələrə anlayışla yanaşmalı və insanlar arasında düşmənçilik yaradan münasibətlərdən uzaq durmalıdır. Azərbaycanın multikulturalizm ənənələrinin qorunması və dünyada təbliği istiqamətində həyata keçirilən tədbirlər də mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Müxtəlif ölkələrin nümayəndələrinin iştirakı ilə keçirilən mədəni tədbirlər, beynəlxalq görüşlər və dialoq platformaları xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanın inkişafına xidmət edir. Belə tədbirlər vasitəsilə Azərbaycan öz zəngin mədəni irsini tanıdır, müxtəlif dinlər və mədəniyyətlər arasında əməkdaşlığın əhəmiyyətini diqqətə çatdırır. Bu yanaşma ölkəmizin beynəlxalq əlaqələrinin inkişafına və qarşılıqlı hörmətə əsaslanan münasibətlərin genişlənməsinə töhfə verir. Bu ənənələrin gələcək nəsillərə ötürülməsi də xüsusi diqqət tələb edir. Uşaqlar və gənclər kiçik yaşlarından başqa insanlara hörmət etməyi, fərqli mədəniyyətləri tanımağı və insanları milli mənsubiyyətinə görə fərqləndirməməyi öyrənməlidirlər. Ailədə, məktəbdə və cəmiyyətdə bu istiqamətdə aparılan maarifləndirmə işləri gənclərin dünyagörüşünün formalaşmasına müsbət təsir göstərir. Gənc nəsil başa düşməlidir ki, hər bir xalqın özünəməxsus adət-ənənələri və mədəni dəyərləri var və bunlara hörmətlə yanaşmaq insanın mənəvi zənginliyinin göstəricisidir. İnsanlar arasında mehribanlığın qorunması hər kəsin gündəlik davranışından başlayır. Bəzən sadə bir xoş münasibət, anlayışlı söz və ya ehtiyacı olan insana göstərilən kömək insanlar arasında böyük yaxınlıq yarada bilir. Cəmiyyətdə sülhün və birliyin qorunması üçün yalnız qanunların mövcudluğu kifayət etmir. Bununla yanaşı, insanların daxilində qarşılıqlı hörmət, məsuliyyət və mərhəmət hissi də olmalıdır. Bu xüsusiyyətlər güclü olduqda müxtəliflik cəmiyyəti zəiflədən deyil, onu zənginləşdirən amilə çevrilir. Nəticə etibarilə, multikulturalizm ənənələri, dini və etnik dözümlülük Azərbaycan xalqının əsrlər boyu qoruyub yaşatdığı mənəvi sərvətlərdəndir. Bu dəyərlər xalqımızın humanistliyini, qonaqpərvərliyini və insanlara hörmətlə yanaşmasını əks etdirir. Onların qorunması və gələcək nəsillərə çatdırılması hər birimizin üzərinə düşən məsuliyyətdir. Çünki cəmiyyətin həqiqi gücü insanların fərqliliklərinə baxmayaraq bir-birini qəbul etməsində, ortaq məqsədlər ətrafında birləşməsində və sülh şəraitində yaşamasındadır. Azərbaycan xalqı bu ənənələri yaşatmaqla həm öz milli-mənəvi dəyərlərini qoruyur, həm də dünyada qarşılıqlı hörmət və anlaşmanın möhkəmlənməsinə töhfə verir.
Zərdab Gənclər evi SXM-in direktoru-İlqar İsayev
