Mədəniyyətlərarası münasibətlərin inkişafında təhsil və gənclərin rolu böyükdür
Çünki tolerantlıq, qarşılıqlı hörmət və fərqli fikirlərə anlayışla yanaşmaq kimi dəyərlər uşaqlıq və gənclik dövründən formalaşır. İnsan başqa xalqların tarixi, dili, adət-ənənələri və həyat tərzi haqqında nə qədər çox məlumat əldə edərsə, fərqliliklərə bir o qədər düzgün yanaşar.
Bu baxımdan Forumda təhsil və gənclərlə bağlı məsələlərin müzakirəsi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Müxtəlif ölkələrdən olan gənclərin bir araya gəlməsi, fikir mübadiləsi aparması və ortaq layihələrdə iştirak etməsi onların dünyagörüşünün genişlənməsinə kömək edir. Belə təcrübələr gənclərə həm öz mədəniyyətlərini tanıtmaq, həm də başqa xalqların dəyərlərini öyrənmək imkanı yaradır. Məktəblərdə və ali təhsil müəssisələrində də bu istiqamətdə maarifləndirmə işlərinin aparılması vacibdir. Şagirdlərə və tələbələrə fərqli mədəniyyətlərə hörmətlə yanaşmağın, zorakılıqdan uzaq olmağın və problemləri danışıq yolu ilə həll etməyin əhəmiyyəti izah edilməlidir. Gənclər arasında qarşılıqlı anlaşmanın gücləndirilməsi gələcəkdə daha sağlam cəmiyyətlərin formalaşmasına şərait yaradır. Bu gün dialoq mədəniyyətini mənimsəyən gənclər sabah dövlətlər, xalqlar və cəmiyyətlər arasında əlaqələrin qurulmasında mühüm rol oynaya bilərlər.
Dünyada insanların böyük bir hissəsi dini inanclarına və mənəvi dəyərlərinə xüsusi əhəmiyyət verir. Müxtəlif dinlərin nümayəndələrinin bir arada yaşaması isə qarşılıqlı hörmətin və anlayışın mövcudluğunu tələb edir. Dinlərarası dialoq insanların öz inanclarını qorumaqla yanaşı, başqa dinlərin nümayəndələrinin hüquq və azadlıqlarına da hörmət etməsini nəzərdə tutur. Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumu bu məsələnin müzakirəsi üçün də mühüm imkan yaradır. Müxtəlif dini icmaların nümayəndələrinin görüşməsi, ortaq problemləri müzakirə etməsi və sülhün qorunması istiqamətində fikir mübadiləsi aparması cəmiyyətlər arasında etimadın güclənməsinə kömək edir.Azərbaycanın bu sahədəki təcrübəsi də diqqətəlayiqdir. Ölkəmizdə müxtəlif dini icmaların nümayəndələri yaşayır və onların dini ayinlərini yerinə yetirmələri üçün şərait yaradılır. Tarixi məscidlərin, kilsələrin və sinaqoqların mövcudluğu ölkəmizin çoxəsrlik mədəni və dini müxtəlifliyini əks etdirir.
Təbii ki, tolerantlıq yalnız müxtəlif dini abidələrin qorunması ilə məhdudlaşmır. Əsas məsələ insanların gündəlik həyatında bir-birinə hörmətlə yanaşması, dini və milli mənsubiyyətinə görə heç kimin ayrı-seçkiliyə məruz qalmaması və hər kəsin özünü cəmiyyətin bərabərhüquqlu üzvü kimi hiss etməsidir. Bu dəyərlərin beynəlxalq səviyyədə təşviq edilməsi həm cəmiyyətlərdə sabitliyin qorunmasına, həm də müxtəlif ölkələr arasında münasibətlərin yaxşılaşmasına xidmət edir. Mədəniyyətlərarası dialoq ilk növbədə xalqların bir-birini tanımasına xidmət etsə də, onun təsiri digər sahələrdə də özünü göstərir. Mədəni əlaqələrin genişlənməsi turizmin inkişafına, təhsil və elmi əməkdaşlığın artmasına, yaradıcı sənayelərin formalaşmasına və iqtisadi münasibətlərin möhkəmlənməsinə imkan yaradır. Məsələn, müxtəlif ölkələrdə keçirilən mədəniyyət günləri, sərgilər, konsertlər və festivallar insanların başqa xalqların həyat tərzi ilə yaxından tanış olmasına şərait yaradır. Turistlər səfər etdikləri ölkələrin tarixi abidələrini, milli mətbəxini, musiqisini və adət-ənənələrini öyrənirlər. Bu təmaslar xalqlar arasında daha səmimi münasibətlərin yaranmasına kömək edir.
Fuad Eyvazov – Məmmədqasımlı kənd sakini, sahibkar
