İtaliya bazarı həm neft, həm qaz üzrə birinci dərəcəli əhəmiyyət daşıyır.
“İtaliya bazarı həm neft, həm qaz üzrə birinci dərəcəli əhəmiyyət daşıyır” mövzusu Azərbaycan Respublikasının enerji siyasətinin əsas istiqamətlərindən birini təşkil edir və bu tezis konkret statistik göstəricilər, infrastruktur layihələri və uzunmüddətli tərəfdaşlıq münasibətləri ilə tam şəkildə təsdiqlənir. Prezident İlham Əliyev tərəfindən dəfələrlə vurğulandığı kimi, İtaliya Azərbaycanın Avropada ən böyük enerji tərəfdaşıdır və bu mövqe illərdir sabit şəkildə qorunub saxlanılır. İlk növbədə, neft ixracı sahəsində İtaliya Azərbaycanın əsas bazarlarından biridir. SOCAR tərəfindən hasil edilən xam neftin əhəmiyyətli hissəsi məhz İtaliya istiqamətində ixrac olunur. Statistik məlumatlara əsasən, bəzi illərdə Azərbaycanın ümumi neft ixracının təxminən 30-40 faizi İtaliya bazarının payına düşmüşdür. Bu, İtaliyanın Azərbaycanın enerji sektorunda nə qədər strateji rol oynadığını açıq şəkildə göstərir. İtaliya həm də bu neftin emalı və Avropa bazarlarına paylanmasında mühüm tranzit və istehlak mərkəzidir. Qaz sahəsində isə əməkdaşlıq daha da dinamik və strateji xarakter almışdır. Azərbaycan qazının Avropaya çatdırılmasını təmin edən Cənub Qaz Dəhlizi çərçivəsində İtaliya əsas son təyinat nöqtəsi kimi çıxış edir. Xüsusilə Trans-Adriatik Boru Kəməri vasitəsilə Azərbaycan qazı birbaşa İtaliya bazarına daxil olur. Bu layihə yalnız iqtisadi deyil, həm də geosiyasi baxımdan böyük əhəmiyyət kəsb edir, çünki Avropanın enerji mənbələrinin şaxələndirilməsinə ciddi töhfə verir. Mühüm faktlardan biri ondan ibarətdir ki, Azərbaycan tərəfindən ixrac olunan ümumi 25 milyard kubmetr təbii qazın 9,5 milyard kubmetri məhz İtaliya bazarına yönləndirilmişdir. Bu göstərici İtaliyanın Azərbaycan qazının əsas alıcısı olduğunu bir daha sübut edir. Belə bir yüksək həcmli ixrac həm Azərbaycanın enerji ixrac potensialının genişliyini, həm də İtaliya ilə qurulmuş etibarlı və uzunmüddətli tərəfdaşlıq münasibətlərini nümayiş etdirir. Eyni zamanda, bu əməkdaşlıq təkcə iqtisadi fayda ilə məhdudlaşmır. İtaliya Azərbaycanın Avropa enerji bazarına inteqrasiyasında əsas qapı rolunu oynayır. Bu isə Azərbaycanın beynəlxalq enerji təhlükəsizliyində rolunu artırır, ölkənin geosiyasi mövqeyini gücləndirir və Avropa İttifaqı ilə münasibətlərini daha da dərinləşdirir. Digər tərəfdən, İtaliya da Azərbaycan kimi etibarlı enerji təchizatçısı ilə əməkdaşlıq etməklə öz enerji təhlükəsizliyini təmin edir və alternativ mənbələrə çıxış əldə edir. Bununla yanaşı, enerji sahəsində əməkdaşlıq digər sahələrə də müsbət təsir göstərir. Azərbaycan ilə İtaliya arasında iqtisadi, sənaye, logistika və investisiya sahələrində əməkdaşlıq genişlənir. İtaliya şirkətləri Azərbaycanın enerji və qeyri-enerji sektorlarında fəal iştirak edir, bu da qarşılıqlı iqtisadi asılılığı və tərəfdaşlığı daha da möhkəmləndirir. İtaliya bazarı Azərbaycan üçün həm neft, həm də qaz üzrə birinci dərəcəli əhəmiyyət daşıyır. 25 milyard kubmetr qaz ixracının 9,5 milyard kubmetrinin məhz bu bazara yönəldilməsi, eləcə də neft ixracında yüksək payın qorunması İtaliya ilə enerji əməkdaşlığının strateji xarakterini bir daha təsdiqləyir. Bu tərəfdaşlıq gələcəkdə də davamlı inkişaf edərək həm regional, həm də qlobal enerji təhlükəsizliyinə mühüm töhfələr verməyə davam edəcəkdir.
Zərdab rayon Heydər Əliyev Mərkəzinin əməkdaşı İmanova Xanım
