İkinci Dünya müharibəsi illərində Azərbaycan sovet ordusunun yanacaq tələbatının 80 faizindən çoxunu təmin edirdi.
Azərbaycanın neft sənayesi ölkənin iqtisadi tarixində olduğu kimi, dünya tarixinin mühüm hadisələrində də xüsusi iz qoyub. Xüsusilə İkinci Dünya müharibəsi illərində Bakı nefti sovet ordusunun yanacaq təminatında mühüm rol oynayıb. Bu tarixi fakt Azərbaycanın neft sənayesinin həmin dövrdə malik olduğu strateji əhəmiyyəti aydın şəkildə göstərir.
II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu çərçivəsində keçirilən tədbirdə cənab Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın neft tarixindən və Bakı neftinin İkinci Dünya müharibəsi illərindəki rolundan danışarkən bu məsələyə xüsusi diqqət yetirib. Dövlət başçısının səsləndirdiyi fikirlər Azərbaycanın enerji resurslarının təkcə iqtisadi deyil, həm də tarixi və strateji əhəmiyyətini ortaya qoyur.
Cənab Prezident İlham Əliyev qeyd edib: “İkinci Dünya müharibəsi illərində Azərbaycan sovet ordusunun yanacaq tələbatının 80 faizindən çoxunu təmin edirdi. Bu olmasaydı, İkinci Dünya müharibəsinin nəticəsi tamamilə fərqli ola bilərdi. Nasist ordusu nə üçün Qafqaz dağlarına qalxmaq istəyirdi, nə üçün? Sadəcə təlim xatirinəmi? Xeyr. Onlar Bakıya Bakı neftini ələ keçirmək üçün gəlirdilər. Əgər buna nail olsaydılar, sovet ordusunun yanacaq təchizatı tamamilə kəsiləcəkdi və bu, çox ağır nəticələrlə müharibənin taleyini dəyişə bilərdi”.
Bakı neftinin həmin illərdəki əhəmiyyəti Azərbaycanın enerji tarixinin ən mühüm səhifələrindən biridir. Neft hasilatı və emalı sahəsində formalaşmış sənaye imkanları ölkəni mühüm yanacaq mənbələrindən birinə çevirirdi. Müharibə şəraitində hərbi texnikanın, aviasiyanın, nəqliyyat vasitələrinin və digər təminat sistemlərinin fəaliyyəti üçün yanacaq xüsusi əhəmiyyət daşıdığından Bakı nefti strateji resurs kimi ön plana çıxmışdı.
Məhz bu səbəbdən Qafqaz və Bakı istiqaməti İkinci Dünya müharibəsinin gedişində xüsusi geosiyasi və hərbi əhəmiyyət kəsb edirdi. Bakı neftinin ələ keçirilməsi cəhdi regionun enerji resurslarının nə qədər mühüm strateji faktor olduğunu göstərirdi. Azərbaycan neftçilərinin həmin dövrdə göstərdiyi əmək və fədakarlıq isə ölkənin ümumi tarixinə mühüm töhfə kimi daxil olub.
Azərbaycanın neft sənayesinin formalaşması daha əvvəlki dövrlərə gedib çıxır. Bakı uzun müddət dünyanın ən mühüm neft mərkəzlərindən biri kimi tanınıb. Burada yaradılmış hasilat, emal və sənaye infrastrukturu sonrakı illərdə ölkənin iqtisadi inkişafında mühüm baza rolunu oynayıb.
İkinci Dünya müharibəsi illərinin təcrübəsi bir daha göstərdi ki, enerji resursları yalnız iqtisadiyyat üçün deyil, dövlətlərin təhlükəsizliyi və strateji dayanıqlığı üçün də mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu baxımdan Azərbaycanın enerji tarixinin ayrı-ayrı mərhələləri ölkənin dünya iqtisadiyyatında və beynəlxalq enerji sistemində tutduğu mövqeyin formalaşmasını anlamaq üçün mühüm mənbədir.
Bu gün Azərbaycan zəngin neft və qaz ehtiyatlarından əldə etdiyi imkanlardan iqtisadiyyatın inkişafı və şaxələndirilməsi üçün istifadə edir. Eyni zamanda, enerji sektorunda yeni istiqamətlər, o cümlədən bərpaolunan enerji mənbələrinin inkişafı diqqət mərkəzindədir. Beləliklə, ölkənin enerji siyasətində ənənəvi resursların imkanları ilə yeni enerji istiqamətləri paralel şəkildə inkişaf etdirilir.
Cənab Prezident İlham Əliyevin forumda səsləndirdiyi fikirlər Azərbaycanın enerji tarixinin mühüm bir dövrünü xatırlatmaqla yanaşı, Bakı neftinin dünya tarixindəki roluna da diqqət çəkir. Müharibə illərində Azərbaycan neftçilərinin əməyi ölkənin tarixində xüsusi yer tutur. Bu tarixi irs bu gün də Azərbaycanın enerji sektorunun inkişafında formalaşmış təcrübənin mühüm hissəsi kimi öz əhəmiyyətini qoruyur.
Sonayə Talıbova – Zərdab şəhər sakini
