Dünya 30 il ərzində Azərbaycan torpaqlarının işğalına göz yumub.
Otuz il az müddət deyil. Bu illər ərzində bir xalq öz doğma torpaqlarından uzaqda yaşadı, yüz minlərlə insan yurd həsrəti çəkdi, şəhərlər və kəndlər dağıdıldı. Azərbaycan üçün bu dövr böyük ağrı və itkilərlə yadda qaldı. Buna baxmayaraq, işğal olunmuş torpaqların azad edilməsi və ədalətin bərpası üçün mübarizə davam etdi. Prezident İlham Əliyev Türk Dövlətləri Təşkilatının müsəlman dini idarə rəhbərləri Şurasının üzvlərindən və müşahidəçilərindən, Yəhya Bakuvi Beynəlxalq Konfransının həmtəşkilatçılarından və Qafqaz Xalqları Ali Dini Şurasının üzvlərindən ibarət nümayəndə heyətini qəbul edərkən Azərbaycanın keçdiyi bu çətin yoldan danışıb. Dövlət başçısı bildirib ki, dünya 30 il ərzində Azərbaycan torpaqlarının işğalına göz yumub.
1990-cı illərin əvvəllərində Ermənistan Azərbaycanın Qarabağ bölgəsini və ətraf rayonları işğal edib. Nəticədə yüz minlərlə azərbaycanlı öz doğma evlərindən didərgin düşüb. İnsanlar illərlə başqa şəhər və rayonlarda məcburi köçkün kimi yaşamalı olublar.
İşğal nəticəsində yaşayış məntəqələri dağıdılıb, evlər, məktəblər, mədəniyyət obyektləri və dini abidələr yararsız vəziyyətə salınıb. Azərbaycan xalqının tarixi və mədəni irsinə də ciddi ziyan dəyib. Bütün bunlara baxmayaraq, problemin sülh yolu ilə həlli üçün uzun illər danışıqlar aparılıb. Azərbaycan beynəlxalq təşkilatların qəbul etdiyi sənədlərə və beynəlxalq hüququn prinsiplərinə əsaslanaraq öz torpaqlarının işğaldan azad olunmasını tələb edib.
İllər keçdikcə Azərbaycan cəmiyyətində bir fikir dəyişməz olaraq qaldı: işğal altında olan torpaqlar azad edilməli və məcburi köçkünlər öz doğma yurdlarına qayıtmalıdırlar.
Prezident İlham Əliyevin çıxışında da bu məsələyə xüsusi diqqət yetirilib. Azərbaycan uzun müddət beynəlxalq vasitəçilərin fəaliyyətinə və danışıqlar prosesinə ümid bəsləyib. Lakin nəticədə işğalın aradan qaldırılması istiqamətində real irəliləyiş əldə olunmayıb. 2020-ci ildə baş verən İkinci Qarabağ müharibəsi nəticəsində Azərbaycanın bir sıra əraziləri işğaldan azad edilib. 2023-cü ildə keçirilən tədbirlərdən sonra isə Azərbaycanın bütün ərazisində suverenliyi bərpa olunub.
Beləliklə, uzun illər davam edən işğal başa çatıb. Azərbaycanın mövqeyinə görə, uzun illər ərzində beynəlxalq ictimaiyyət işğal faktına daha ciddi münasibət göstərməli idi. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhlükəsizlik Şurası 1993-cü ildə Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərindən qüvvələrin çıxarılmasını tələb edən qətnamələr qəbul etmişdi. Lakin bu qətnamələrin icrası uzun müddət təmin edilmədi. Bu vəziyyət Azərbaycan üçün ciddi problem olaraq qalırdı. Ölkəmiz öz ərazi bütövlüyünü bərpa etmək üçün həm diplomatik mübarizə apardı, həm də ordusunu gücləndirdi. Nəticədə Azərbaycan öz hərbi və siyasi imkanlarından istifadə edərək ərazi bütövlüyünü bərpa etdi.
Zərdab rayon Hüseynxanlı kənd ümumi orta ümumtəhsil məktəbinin müəllimi-Əfsun Nuriyev
