Dövlət dili uğrunda ardıcıl mübarizə aparan Ulu Öndər Heydər Əliyev hər zaman cəsarətli mövqe nümayiş etdirib.
Azərbaycan dili xalqımızın milli kimliyini, mənəvi dəyərlərini, tarixini və mədəniyyətini özündə yaşadan ən böyük sərvətlərdən biridir. Dil xalqın varlığını, milli düşüncəsini və dövlətçilik ənənələrini gələcək nəsillərə çatdıran əsas amillərdəndir. Azərbaycan xalqının dövlət müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsi, milli-mənəvi dəyərlərin qorunması və inkişaf etdirilməsi istiqamətində Ulu Öndər Heydər Əliyevin həyata keçirdiyi siyasətdə Azərbaycan dilinin inkişafı xüsusi yer tutmuşdur. Ulu Öndər dövlət dilinin qorunmasını, inkişaf etdirilməsini və cəmiyyətin bütün sahələrində tətbiqini daim diqqət mərkəzində saxlamış, Azərbaycan dilinin nüfuzunun yüksəldilməsi naminə ardıcıl və məqsədyönlü fəaliyyət göstərmişdir. Onun təşəbbüsü və qətiyyətli mövqeyi nəticəsində Azərbaycan dili dövlətçilik atributlarından biri kimi daha da möhkəmlənmiş, milli birlik və həmrəyliyin əsas dayaqlarından birinə çevrilmişdir. Heydər Əliyev Azərbaycan dilini təkcə ünsiyyət vasitəsi kimi deyil, həm də xalqın milli varlığını, tarixini, mədəniyyətini və müstəqil dövlətçiliyini ifadə edən müqəddəs dəyər hesab edirdi. O bildirirdi ki, hər bir xalqın dili onun milli sərvətidir və bu sərvətin qorunması hər bir vətəndaşın mənəvi borcudur. Məhz bu baxış onun dövlətçilik fəaliyyətində dil siyasətinin əsas istiqamətlərini müəyyən etmişdir. Sovet dövründə milli dillərin istifadəsinə müxtəlif məhdudiyyətlərin mövcud olduğu bir şəraitdə Ulu Öndər Azərbaycan dilinin hüquqlarının qorunması istiqamətində böyük siyasi iradə nümayiş etdirmişdir. 1978-ci ildə qəbul edilmiş Azərbaycan SSR Konstitusiyasında Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi təsbit olunması məhz Heydər Əliyevin qətiyyətli və uzaqgörən siyasətinin nəticəsi idi. Bu addım həmin dövrün mürəkkəb ictimai-siyasi şəraitində milli maraqların qorunması baxımından mühüm tarixi hadisə kimi qiymətləndirilir. Azərbaycan dilinin dövlət dili statusu alması xalqımızın milli şüurunun möhkəmlənməsinə, ana dilinə hörmətin artmasına və gələcək müstəqillik ideyalarının güclənməsinə mühüm töhfə vermişdir. Müstəqillik illərində də Ulu Öndər Azərbaycan dilinin inkişafını dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biri kimi müəyyən etmişdir. 1995-ci ildə qəbul edilən Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasında Azərbaycan dili dövlət dili kimi təsbit edilmiş, dövlət tərəfindən onun inkişafına təminat verilmişdir. Bununla yanaşı, dövlət dili haqqında qanunvericilik bazasının təkmilləşdirilməsi istiqamətində mühüm addımlar atılmış, Azərbaycan dilinin bütün dövlət qurumlarında, təhsil müəssisələrində, elm, mədəniyyət və informasiya məkanında geniş tətbiqi təmin olunmuşdur. 2001-ci il avqustun 9-da Ulu Öndərin imzaladığı fərmanla Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili gününün təsis edilməsi ana dilimizin inkişafına göstərilən yüksək diqqətin bariz nümunəsidir. Bu qərar Azərbaycan dilinin saflığının qorunmasına, latın qrafikalı əlifbanın tətbiqinin sürətləndirilməsinə və milli-mənəvi dəyərlərin təbliğinə mühüm töhfə vermişdir. Ulu Öndər Azərbaycan dilinin zənginliyini, ahəngdarlığını və ifadə imkanlarını hər zaman yüksək qiymətləndirmişdir. O qeyd edirdi ki, Azərbaycan dili dünyanın ən zəngin və gözəl dillərindən biridir və hər bir azərbaycanlı bu dili sevməli, qorumalı və inkişaf etdirməlidir. Onun təşəbbüsü ilə klassik və müasir Azərbaycan ədəbiyyatının nəşri genişləndirilmiş, ana dilində dərsliklərin hazırlanmasına xüsusi diqqət yetirilmiş, elmi və bədii əsərlərin Azərbaycan dilində çapı geniş vüsət almışdır. Dövlət idarəçiliyində, təhsil sistemində, mətbuatda və kütləvi informasiya vasitələrində Azərbaycan dilinin tətbiqinin genişləndirilməsi istiqamətində ardıcıl tədbirlər həyata keçirilmişdir. Heydər Əliyev gənc nəslin milli ruhda tərbiyəsində ana dilinin rolunu xüsusi vurğulayırdı. Onun fikrincə, ana dilini mükəmməl bilən insan öz xalqının tarixini, mədəniyyətini və milli dəyərlərini daha dərindən mənimsəyir. Buna görə də məktəblərdə Azərbaycan dilinin keyfiyyətli tədrisi, müəllim hazırlığının gücləndirilməsi və ana dilində tədris vəsaitlərinin hazırlanması daim diqqət mərkəzində saxlanılmışdır. Ulu Öndər eyni zamanda Azərbaycan dilinin beynəlxalq aləmdə tanıdılması istiqamətində də mühüm işlər görmüşdür. Xarici ölkələrdə yaşayan soydaşlarımızın ana dilini unutmamaları, milli-mənəvi dəyərlərimizi yaşatmaları üçün ardıcıl çağırışlar etmiş, dünya azərbaycanlılarının milli birlik ideyasının əsas sütunlarından biri kimi Azərbaycan dilini ön plana çəkmişdir. Onun müəyyən etdiyi dil siyasəti bu gün də uğurla davam etdirilir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə dövlət dilinin qorunması, inkişafı və müasir dövrün tələblərinə uyğun şəkildə zənginləşdirilməsi istiqamətində mühüm dövlət proqramları həyata keçirilir, Azərbaycan dilinin informasiya texnologiyalarında, rəqəmsal mühitdə və beynəlxalq platformalarda istifadəsi genişlənir. Dövlət dili haqqında qanunvericiliyin təkmilləşdirilməsi, ana dilinin saflığının qorunması, terminologiyanın inkişaf etdirilməsi və dil normalarına əməl olunması istiqamətində ardıcıl tədbirlər görülür. Bu siyasət Ulu Öndər Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi strateji xəttin uğurla davam etdirildiyini bir daha göstərir. Nəticə etibarilə, Ulu Öndər Heydər Əliyevin Azərbaycan dili uğrunda apardığı ardıcıl və məqsədyönlü mübarizə xalqımızın milli kimliyinin, dövlətçiliyinin və müstəqilliyinin möhkəmlənməsində müstəsna rol oynamışdır. Onun uzaqgörən siyasəti nəticəsində Azərbaycan dili dövlətimizin əsas atributlarından biri kimi inkişaf etmiş, milli-mənəvi dəyərlərimizin qorunmasına və gələcək nəsillərə çatdırılmasına möhkəm zəmin yaradılmışdır. Hər bir Azərbaycan vətəndaşının ana dilinə sevgi və ehtiramla yanaşması, onu qoruyub inkişaf etdirməsi Ulu Öndərin zəngin irsinə və dövlətçilik ideyalarına sadiqliyin parlaq ifadəsidir.
İlqar İsayev – Zərdab Gənclər evi, direktor.
