“Bugünkü təhdidlər ideoloji xarakter daşıyır.”
Prezident İlham Əliyevin 17 sentyabr 2026-cı ildə Bakıda Türk Dövlətləri Təşkilatına (TDT) üzv ölkələrin təhlükəsizlik üzrə rəhbər şəxsləri ilə görüşündə səsləndirdiyi bu fikir müasir təhlükəsizlik anlayışının dəyişən xarakterinə diqqət çəkir. Dövlət başçısı bildirib ki, bugünkü təhdidlər yalnız fiziki təhlükələrlə məhdudlaşmır, eyni zamanda ideoloji xarakter daşıyır. Bu yanaşmaya görə, müasir dövrdə dövlətlərin təhlükəsizliyinə yönələn risklər hərbi və fiziki hücumlarla yanaşı, cəmiyyətlərin düşüncəsinə, milli kimliyinə, dövlətçilik təsəvvürlərinə və ictimai sabitliyə təsir göstərməyə yönəlmiş ideoloji təxribatlar formasında da meydana çıxa bilər. Prezident bu səbəbdən ölkələrin ardıcıl inkişafının və konstitusiya quruluşunun qorunmasının təmin edilməsi üçün dövlətlərə və xalqlara qarşı yönəlmiş müxtəlif ideoloji təxribatlara qarşı birgə mübarizənin vacibliyini vurğulayıb. Bu mövqenin mühüm tərəfi ondan ibarətdir ki, təhlükəsizlik məsələsi yalnız hərbi və hüquq-mühafizə tədbirləri ilə məhdudlaşdırılmır. Prezident İlham Əliyevin çıxışında dövlət təhlükəsizliyinə cavabdeh qurumların fəaliyyətinin əlaqələndirilməsi, məlumat mübadiləsi, operativ informasiya mübadiləsi, birgə fəaliyyət və mümkün təhdidlərin qabaqcadan müəyyən edilərək qarşısının alınması xüsusi əhəmiyyət daşıyan istiqamətlər kimi göstərilib. Bu yanaşma ideoloji təhdidlərin də digər transmilli risklər kimi erkən müəyyənləşdirilməsini və onların qarşısının alınması üçün dövlət qurumları arasında koordinasiyanın gücləndirilməsini nəzərdə tutur. Müasir ideoloji təhdidlərin əsas xüsusiyyətlərindən biri onların informasiya məkanı vasitəsilə sürətlə yayılmasıdır. Sosial şəbəkələr, rəqəmsal platformalar, onlayn media və digər informasiya kanalları müəyyən ideyaların qısa müddətdə böyük auditoriyaya çatmasına imkan verir. Bu baxımdan informasiya təhlükəsizliyi dövlətlərin milli təhlükəsizlik sisteminin mühüm komponentlərindən birinə çevrilib. Prezident İlham Əliyevin çıxışında da “zəif yerlərin” müəyyənləşdirilməsi, yad ünsürlərin nüfuz edə biləcəyi mümkün “pəncərələrin” aşkarlanması və belə boşluqların aradan qaldırılması təhlükəsizlik orqanlarının qarşısında duran vəzifələr sırasında qeyd olunub. İdeoloji təhlükələr xüsusilə gənclər arasında təsir imkanları baxımından diqqət tələb edir. Prezident çıxışında ölkələrin ardıcıl inkişafına və konstitusiya quruluşuna qarşı yönəlmiş ideoloji təxribatlara qarşı mübarizə aparılmasının vacibliyini qeyd edib. Bu kontekstdə gənclərin düzgün informasiya ilə təmin edilməsi, onların milli və dövlətçilik dəyərlərinə dair biliklərinin artırılması, tənqidi düşüncə və media savadlılığının inkişaf etdirilməsi ideoloji manipulyasiyaların təsirinin azaldılmasına xidmət edə bilər. Burada əsas məqsəd gənclərin müxtəlif informasiya mənbələrini qiymətləndirmək, faktla manipulyasiyanı fərqləndirmək və təxribat xarakterli məlumatlara tənqidi yanaşmaq bacarıqlarının gücləndirilməsidir. Prezident İlham Əliyev ideoloji təhlükələrə qarşı mübarizəni Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində əməkdaşlıq məsələsi ilə də əlaqələndirib. Onun çıxışında TDT ölkələrinin xalqları arasında tarixi, mədəni və qohumluq bağlarının mövcudluğu nəzərə alınaraq bu dəyərlərin gələcək nəsillərə düzgün şəkildə ötürülməsinin əhəmiyyəti vurğulanıb. Dövlət başçısının mövqeyinə görə, Türk dövlətlərinin öz nümunələri, uğurlu fəaliyyəti, təşkilatın möhkəmləndirilməsi və düzgün ideoloji iş vasitəsilə xalqlar arasında qarşılıqlı münasibətləri və həmrəyliyi gücləndirmək mümkündür. Bu yanaşma TDT-nin yalnız iqtisadi və siyasi əməkdaşlıq platforması olmadığını, təhlükəsizlik və informasiya sahələrində də qarşılıqlı fəaliyyət üçün imkanlar yaratdığını göstərir. 17 sentyabr 2026-cı ildə Bakıda keçirilən görüşdə TDT-yə üzv dövlətlərin təhlükəsizlik strukturlarının rəhbər şəxslərinin iştirakı təhlükəsizlik məsələlərinin təşkilatın gündəliyində artan əhəmiyyətini nümayiş etdirir. Görüşdə terrorizm və ekstremizm, transmilli mütəşəkkil cinayətkarlıq, narkotiklərin qanunsuz dövriyyəsi, kibertəhdidlər və müasir texnologiyalardan qanunsuz istifadə kimi problemlərin də təhlükəsizlik əməkdaşlığı baxımından aktual olduğu qeyd edilib. İdeoloji təhdidlərin digər mühüm aspekti milli kimlik və dövlətçilik dəyərləri ilə bağlıdır. Prezident İlham Əliyev TDT ölkələrinin təhlükəsizlik üzrə rəhbərləri ilə görüşündə dövlətlərin ardıcıl inkişafının və konstitusiya quruluşunun qorunmasının vacibliyini xüsusi vurğulayıb. Bu baxımdan milli kimliyin, dövlətçilik tarixinin, konstitusion dəyərlərin və cəmiyyətin birliyinin qorunması yalnız mədəni məsələ deyil, eyni zamanda dövlət təhlükəsizliyi ilə əlaqəli istiqamət kimi təqdim olunur. TDT xalqları arasında ortaq tarix, dil və mədəniyyət bağlarının mövcudluğu isə bu sahədə qarşılıqlı təcrübə və layihələrin inkişafı üçün əlavə imkan yaradır. Azərbaycanın əvvəlki təcrübəsində də informasiya və ideoloji təhlükələrin təhlükəsizlik məsələsi kimi nəzərdən keçirildiyi görünür. Prezident İlham Əliyev 2018-ci ildə Dünya dini liderlərinin II Sammitində müasir informasiya-kommunikasiya texnologiyalarının, sosial şəbəkələrin və kütləvi informasiya vasitələrinin nifrət çağırışlarının yayılmasında istifadə oluna bildiyini qeyd etmişdi. Həmin çıxışda ekstremist təbliğatın qarşısının alınması üçün yalnız onu rədd etməyin kifayət etmədiyi, cəmiyyətdə dəyərlərin və qarşılıqlı hörmətin möhkəmləndirilməsinin də vacib olduğu vurğulanmışdı. Müasir təhlükəsizlik mühitində ideoloji təhdidlər çox vaxt digər təhlükələrlə paralel şəkildə meydana çıxa bilər. Terrorizm və ekstremizm, transmilli cinayətkarlıq, kibercinayətkarlıq və informasiya manipulyasiyası bir-birindən tamamilə ayrı proseslər kimi nəzərdən keçirilə bilməz. TDT ölkələrinin təhlükəsizlik qurumları arasında məlumat və təcrübə mübadiləsinin gücləndirilməsi bu baxımdan praktiki əhəmiyyət daşıyır. Prezident İlham Əliyev də məhz operativ informasiya mübadiləsinin mövcud çağırış və təhdidlərə vaxtında reaksiya verməyə imkan verdiyini bildirib. Bu kontekstdə profilaktika xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Təhlükənin artıq baş verdikdən sonra qarşısının alınmasından daha əvvəl onun əlamətlərinin müəyyən edilməsi, risklərin qiymətləndirilməsi və mümkün yayılma kanallarının bağlanması təhlükəsizlik siyasətinin mühüm elementləridir. Prezident İlham Əliyevin çıxışında təhlükəsizlik strukturları qarşısında duran vəzifələrdən biri kimi məhz zəif yerlərin və yad ünsürlərin nüfuz edə biləcəyi mümkün imkanların müəyyənləşdirilməsi göstərilib. Beləliklə, “Bugünkü təhdidlər ideoloji xarakter daşıyır” tezisi müasir təhlükəsizlik anlayışının yalnız hərbi təhlükələrdən ibarət olmadığını göstərən yanaşmadır. İdeoloji təxribatlar informasiya məkanı, sosial şəbəkələr, kibermühit və digər kommunikasiya vasitələri üzərindən cəmiyyətlərə təsir göstərə bilər. Buna görə də dövlətlərin təhlükəsizlik qurumları arasında operativ informasiya mübadiləsi, qarşılıqlı təcrübə mübadiləsi, mümkün risklərin erkən müəyyənləşdirilməsi, media savadlılığının və cəmiyyətin informasiya dayanıqlığının gücləndirilməsi əhəmiyyətli istiqamətlər kimi çıxış edir. TDT çərçivəsində bu sahələrdə əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi isə üzv dövlətlərin təhlükəsizlik çağırışlarına daha əlaqələndirilmiş yanaşmalar formalaşdırmasına imkan yarada bilər. Prezident İlham Əliyevin 17 sentyabr 2026-cı il tarixli çıxışında vurğuladığı kimi, ölkələrin ardıcıl inkişafı və konstitusiya quruluşunun qorunması üçün ideoloji təxribatlara qarşı birgə mübarizə aparılması Türk dövlətlərinin təhlükəsizlik gündəliyində mühüm məsələlərdən biridir.
Əvəz Soltanov- Zərdab rayonu üzrə gənclər və idman sektorunun müdiri
