“Biz göstərdik ki, sülh bizim üçün artıq hiss olunan məfhumdur, onu hiss edə bilirik və sülh şəraitində yaşamağı öyrənirik”
Müasir beynəlxalq münasibətlərdə sülhün davamlı olması üçün onun konkret iqtisadi, humanitar və siyasi nəticələr verməsi vacibdir. Prezident İlham Əliyevin 2026-cı il iyulun 1-də səsləndirdiyi “Biz göstərdik ki, sülh bizim üçün artıq hiss olunan məfhumdur, onu hiss edə bilirik və sülh şəraitində yaşamağı öyrənirik” fikri Azərbaycanın Cənubi Qafqazda formalaşdırmağa çalışdığı yeni əməkdaşlıq modelinin əsas mahiyyətidir. Azərbaycan müharibədən sonrakı dövrdə regionda qarşıdurma mühitinin aradan qaldırılması və əməkdaşlığın genişləndirilməsi istiqamətində ardıcıl siyasət həyata keçirmişdir. Sülh sazişinin hazırlanması ilə bağlı təşəbbüslər, sərhədlərin delimitasiyası üzrə ikitərəfli komissiyaların fəaliyyəti və nəqliyyat-kommunikasiya əlaqələrinin bərpası istiqamətində aparılan danışıqlar bu siyasətin əsas elementləridir. 2026-cı il iyulun 1-də Bakıda keçirilən Azərbaycan–Avropa Komissiyası görüşündə tərəflər regional sabitliyin Avropa ilə Cənubi Qafqaz arasında iqtisadi əlaqələrin inkişafı üçün mühüm əhəmiyyət daşıdığını vurğulamışlar. Avropa Komissiyası enerji, nəqliyyat, rəqəmsal bağlantılar və yaşıl enerji sahələrində Azərbaycanla əməkdaşlığın genişləndirilməsini dəstəklədiyini bəyan etmişdir. Bu əməkdaşlıq regionda sülhün iqtisadi əsaslarını daha da gücləndirir. Azərbaycanın təşəbbüsü ilə həyata keçirilən iri infrastruktur layihələri – Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı, Bakı–Tbilisi–Qars dəmir yolu, Cənub Qaz Dəhlizi və Orta Dəhliz – yalnız iqtisadi layihələr deyil, həm də region dövlətlərini qarşılıqlı maraqlar ətrafında birləşdirən əməkdaşlıq platformalarıdır. Bu layihələr sabitliyin möhkəmlənməsinə, beynəlxalq ticarətin genişlənməsinə və qarşılıqlı etimadın artmasına xidmət edir. Azad edilmiş ərazilərdə aparılan bərpa və yenidənqurma işləri, “ağıllı şəhər” və “ağıllı kənd” konsepsiyalarının tətbiqi, müasir sosial və nəqliyyat infrastrukturunun yaradılması, keçmiş məcburi köçkünlərin doğma torpaqlarına qayıdışı Azərbaycanın sülh gündəliyinin praktik nəticələridir. Bu proseslər insanların gündəlik həyatında təhlükəsizliyin və sabitliyin hiss olunmasına şərait yaradır.
Nəticə etibarilə, Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, sülh yalnız imzalanacaq sənədlərlə deyil, insanların gündəlik həyatında hiss etdiyi təhlükəsizlik, inkişaf və əməkdaşlıq mühiti ilə ölçülür. Azərbaycanın həyata keçirdiyi siyasət göstərir ki, davamlı sülh iqtisadi inteqrasiya, beynəlxalq tərəfdaşlıq, humanitar layihələr və qarşılıqlı etimad üzərində qurulduqda daha möhkəm və uzunömürlü olur. Bu baxımdan Azərbaycanın regional siyasəti Cənubi Qafqazda sülh və əməkdaşlığın formalaşdırılması istiqamətində mühüm nümunə kimi qiymətləndirilə bilər.
Veteran Müəllim Etibar Niftəliyev
