Bakıda keçiriləcək Zirvə Görüşü İslam dünyasında həmrəyliyə mühüm töhfə verə bilər
Gələn il Bakıda İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Zirvə Görüşünün keçirilməsi Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində fəal rolunun daha bir göstəricisi kimi diqqəti cəlb edir. Dünyada və xüsusilə müsəlman ölkələrinin yerləşdiyi regionlarda mürəkkəb proseslərin, siyasi fikir ayrılıqlarının və müxtəlif qarşıdurmaların müşahidə olunduğu bir vaxtda belə mötəbər tədbirin Azərbaycanda keçirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Qərarın daha əvvəl qəbul olunmasına baxmayaraq, hazırkı beynəlxalq şərait tədbirin əhəmiyyətini daha da artırır. Azərbaycan uzun illər ərzində təmsil olunduğu beynəlxalq və regional təşkilatlarda əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsinə, qarşılıqlı anlaşmanın möhkəmləndirilməsinə və dialoqun təşviqinə yönəlmiş mövqe nümayiş etdirir. Bu baxımdan Bakının belə mühüm toplantıya ev sahibliyi etməsi ölkənin beynəlxalq əməkdaşlıq imkanlarının genişliyini də nümayiş etdirir. İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Zirvə Görüşü müsəlman ölkələri arasında mövcud olan məsələlərin açıq şəkildə müzakirəsi, ümumi maraqların müəyyənləşdirilməsi və əməkdaşlığın yeni istiqamətlərinin müəyyən olunması üçün mühüm platforma yarada bilər. Xüsusilə müsəlman ölkələri arasında baş verən proseslərin, anlaşılmazlıqların və bəzi hallarda qarşıdurmaların aradan qaldırılması istiqamətində dialoqun gücləndirilməsi mühüm məsələlərdən biridir. Zirvə Görüşünə qədər mövcud fikir ayrılıqlarının həlli və qarşıdurmaların səngiməsi istiqamətində səylərin artırılması İslam dünyasında qarşılıqlı etimadın möhkəmlənməsinə xidmət edə bilər. Azərbaycanın mövqeyində İslam dünyasının vahid ailə kimi həmrəy olması ideyası mühüm yer tutur. Bu yanaşma müsəlman ölkələrinin ortaq maraqlar ətrafında bir araya gəlməsini, fikir ayrılıqlarının dialoq və qarşılıqlı anlaşma yolu ilə həll edilməsini və əməkdaşlığın daha da genişləndirilməsini nəzərdə tutur. Müasir dövrdə müsəlman ölkələrinin qarşısında dayanan siyasi, iqtisadi, humanitar və təhlükəsizlik məsələlərinin bir çoxunun ortaq xarakter daşıması dövlətlər arasında koordinasiyanın əhəmiyyətini artırır. Bu baxımdan birgə səylərin gücləndirilməsi ümumi problemlərin həllinə yeni imkanlar aça bilər. Bakıda keçiriləcək Zirvə Görüşünün digər mühüm tərəfi onun beynəlxalq ictimaiyyətə verə biləcəyi mesajlarla bağlıdır. Müsəlman ölkələrinin rəhbərlərinin bir araya gəlməsi, ümumi məsələləri müzakirə etməsi və əməkdaşlıq imkanlarını nəzərdən keçirməsi İslam dünyasının dialoqa və qarşılıqlı əməkdaşlığa ehtiyacını nümayiş etdirə bilər. Azərbaycanın belə bir tədbirə ev sahibliyi etməsi isə ölkənin müxtəlif dövlətlər arasında əlaqələrin inkişaf etdirilməsinə verdiyi önəmin göstəricisi kimi çıxış edir. Xüsusilə regional və qlobal səviyyədə sabitliyin və qarşılıqlı anlaşmanın təşviq edilməsi baxımından bu cür tədbirlər mühüm əhəmiyyət daşıyır. Digər tərəfdən, türk dövlətlərinin müsəlman liderləri arasında keçirilən görüşlərin ənənəvi və müntəzəm xarakter alması təşəbbüsü də diqqət çəkir. Hazırda müxtəlif ölkələrdə bu formatda görüşlərin keçirilməsi dövlət və hökumət nümayəndələri arasında fikir mübadiləsi aparılması üçün imkan yaradır. Lakin belə toplantıların hər il və ya iki ildən bir müntəzəm şəkildə keçirilməsi daha davamlı əməkdaşlıq mexanizminin formalaşmasına şərait yarada bilər. Bu format həm aktual məsələlərin müzakirəsi, həm qarşılıqlı təcrübə mübadiləsi, həm də ortaq mövqelərin müəyyənləşdirilməsi baxımından faydalı platformaya çevrilə bilər. Belə görüşlərin ənənəvi xarakter alması, eyni zamanda, türk və müsəlman dövlətləri arasında əlaqələrin daha da sistemləşdirilməsinə imkan verə bilər. Müntəzəm dialoq dövlətlər arasında qarşılıqlı etimadın möhkəmləndirilməsi, iqtisadi və humanitar əməkdaşlığın genişləndirilməsi, eləcə də ümumi maraq doğuran məsələlər üzrə fikir mübadiləsinin davam etdirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Bu baxımdan irəli sürülən təşəbbüslərin konkret təkliflərlə dəstəklənməsi və müzakirə olunması gələcək əməkdaşlığın institusional əsaslarının gücləndirilməsinə xidmət edə bilər. Bakıda keçiriləcək İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Zirvə Görüşü müsəlman ölkələrinin bir araya gəlməsi, mövcud problemlərin müzakirə edilməsi və əməkdaşlığın yeni istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi baxımından mühüm beynəlxalq platforma olacaq. Tədbirin Azərbaycanda keçirilməsi ölkənin beynəlxalq dialoq və əməkdaşlığa verdiyi önəmi bir daha nümayiş etdirir. Qarşılıqlı anlaşma, həmrəylik və birgə səylər əsasında keçiriləcək müzakirələr İslam dünyasında əməkdaşlığın daha da inkişaf etdirilməsi üçün yeni imkanlar yarada bilər. Bu baxımdan qarşıdakı Zirvə Görüşü həm Azərbaycan, həm də iştirakçı dövlətlər üçün mühüm fikir mübadiləsi və əməkdaşlıq imkanları vəd edir.
Fazil Kərimov – Zərdab rayonu, İsaqbağı kənd sakini, təqaüddə olan müəllim
