Azərbaycanın urbanizasiya siyasətində dayanıqlı inkişaf prinsipləri xüsusi yer tutur
BMT-nin Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinin həyata keçirilməsi istiqamətində görülən işlər ölkəmizin beynəlxalq təşəbbüslərə sadiqliyini nümayiş etdirir. Xüsusilə “Dayanıqlı şəhərlər və icmalar” məqsədi çərçivəsində aparılan islahatlar şəhərlərdə həyat keyfiyyətinin yüksəldilməsinə yönəlib.
UN-Habitat ilə əməkdaşlıq da Azərbaycanın urbanizasiya sahəsində fəallığını artırır. “Azerbaijan Urban Campaign 2026” təşəbbüsü çərçivəsində dövlət qurumları, vətəndaş cəmiyyəti, özəl sektor və beynəlxalq tərəfdaşlar birgə fəaliyyət göstərirlər. Bu təşəbbüs inklüziv şəhərsalma, iqlimə uyğunlaşma, nəqliyyat, torpaq idarəçiliyi və urban xidmətlərin inkişafını təşviq edir.
Azərbaycan həmçinin urbanizasiya məsələlərinə regional əməkdaşlıq prizmasından yanaşır. Nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafı, regional logistika layihələri, yeni kommunikasiya xətlərinin yaradılması ölkənin şəhərsalma və iqtisadi inkişaf strategiyasının mühüm tərkib hissəsidir. Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu, Orta Dəhliz layihəsi və beynəlxalq liman infrastrukturu Azərbaycanın regionda urbanizasiya və iqtisadi inteqrasiya mərkəzi kimi rolunu artırır.
Bütün bunlarla yanaşı, urbanizasiya prosesləri müəyyən çağırışlar da yaradır. Əhali sıxlığının artması, ekoloji problemlər, nəqliyyat yüklənməsi və sosial infrastrukturun genişləndirilməsi kimi məsələlər daim diqqətdə saxlanılır. Bu baxımdan ictimai müzakirələr və vətəndaş mövqeləri də urbanizasiya siyasətinin təkmilləşdirilməsində mühüm rol oynayır. Sosial platformalarda şəhər nəqliyyatı, yağış sularının idarə olunması, parkinq və piyada infrastrukturu ilə bağlı müzakirələr urban inkişaf məsələlərinin cəmiyyət üçün nə qədər aktual olduğunu göstərir.
Nəticə etibarilə, Azərbaycan bu gün yalnız regional deyil, həm də qlobal urbanizasiya gündəliyinin fəal iştirakçılarından birinə çevrilmişdir. Ölkəmizin dayanıqlı şəhərsalma modeli, beynəlxalq təşəbbüslərdə fəal iştirakı, innovativ yanaşmaları və genişmiqyaslı infrastruktur layihələri dünya urbanizasiya siyasətinə mühüm töhfələr verir. WUF13 kimi mötəbər beynəlxalq tədbirin Bakıda keçirilməsi isə Azərbaycanın urbanizasiya sahəsində qazandığı uğurların beynəlxalq səviyyədə qəbul olunduğunu bir daha təsdiqləyir.
Azərbaycanın məqsədi yalnız müasir şəhərlər qurmaq deyil, həm də insan amilini, ekoloji tarazlığı və sosial rifahı əsas götürən dayanıqlı yaşayış modeli formalaşdırmaqdır. Bu siyasət ölkəmizin gələcək inkişaf strategiyasının mühüm istiqamətlərindən biri olaraq qalacaqdır.
Azərbaycan son illərdə şəhərsalma və urbanizasiya sahəsində genişmiqyaslı islahatlar həyata keçirir. Xüsusilə işğaldan azad edilmiş ərazilərdə aparılan bərpa və yenidənqurma işləri dünya üçün müasir urbanizasiya modeli hesab olunur. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda “ağıllı şəhər” və “ağıllı kənd” konsepsiyalarının tətbiqi, yaşıl enerji texnologiyalarından istifadə, ekoloji balansın qorunması və rəqəmsal idarəetmə sistemlərinin qurulması Azərbaycanın urbanizasiya sahəsində innovativ yanaşmasını nümayiş etdirir.
Fuad Eyvazov – Məmmədqasımlı kənd sakini, sahibkar
