Azərbaycanın qızıl, mis və molibden kimi faydalı qazıntılarla bağlı potensialı da bu baxımdan diqqət çəkir
Azərbaycan zəngin təbii sərvətlərə malik ölkələrdən biridir. Ölkəmizin müxtəlif bölgələrində dəmir filizi, mis, qızıl, gümüş, molibden və digər faydalı qazıntıların yataqları mövcuddur. Bu sərvətlər uzun illər ərzində ölkəmizin iqtisadi potensialının mühüm hissəsini təşkil edib. Hazırda isə qarşıda duran əsas məsələlərdən biri həmin sərvətlərdən daha səmərəli istifadə etməklə yeni istehsal sahələrinin yaradılması, sənayenin inkişaf etdirilməsi və iqtisadiyyatın şaxələndirilməsidir.
Dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin inkişafı bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu sahənin inkişafı yalnız yerin altından filizin çıxarılması demək deyil. Müasir dağ-mədən sənayesi geoloji kəşfiyyatdan başlayaraq filizin çıxarılması, emalı, zənginləşdirilməsi, metal istehsalı və hazır məhsulun əldə edilməsinə qədər böyük bir istehsal zəncirini əhatə edir. Belə bir zəncirin ölkə daxilində formalaşdırılması iqtisadiyyat üçün yeni imkanlar yarada bilər.
Əgər əvvəllər təbii sərvətlərin yalnız hasil edilməsinə daha çox diqqət yetirilirdisə, bu gün əsas məqsəd həmin sərvətlərin mümkün qədər ölkə daxilində emal olunması və əlavə dəyər yaradan məhsullara çevrilməsidir. Məsələn, filizin çıxarılaraq xammal şəklində satılması ilə onun emal edilərək metal və digər sənaye məhsullarına çevrilməsi arasında böyük fərq var. Emal mərhələləri artdıqca yaradılan əlavə dəyər, istehsal imkanları və məşğulluq da genişlənə bilər.
Dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin inkişafı yeni iş yerlərinin yaradılması baxımından da əhəmiyyətlidir. Mədənlərin fəaliyyəti yalnız həmin müəssisələrdə çalışan işçilərlə məhdudlaşmır. Bu sahənin inkişafı nəqliyyat, enerji, tikinti, maşınqayırma, logistika, xidmət və digər istiqamətlərə də təsir göstərə bilər. Nəticədə müxtəlif peşələr üzrə mütəxəssislərə ehtiyac yarana, regionlarda yeni iqtisadi fəallıq formalaşa bilər.
Bu baxımdan regionların inkişafı da mühüm məsələlərdən biridir. Faydalı qazıntı yataqlarının böyük hissəsi Bakı və Abşeron ərazisindən kənarda yerləşir. Mədən və emal müəssisələrinin yaradılması həmin ərazilərdə iqtisadi fəaliyyətin genişlənməsinə, infrastrukturun inkişafına və insanların öz yaşadıqları rayonlarda iş imkanlarının artmasına şərait yarada bilər.
Dağ-mədən sənayesinin inkişafında ən vacib mərhələlərdən biri isə geoloji kəşfiyyatdır. Yeraltı sərvətin mövcudluğu haqqında məlumatın olması hələ onun sənaye üsulu ilə istismar edilə biləcəyi anlamına gəlmir. Bunun üçün ərazidə geniş və dəqiq geoloji araşdırmalar aparılmalı, ehtiyatların həcmi və keyfiyyəti müəyyənləşdirilməli, iqtisadi səmərəlilik hesablanmalıdır. Müasir texnologiyaların tətbiqi bu prosesin daha dəqiq və səmərəli aparılmasına imkan verir.
Azərbaycanın qızıl, mis və molibden kimi faydalı qazıntılarla bağlı potensialı da bu baxımdan diqqət çəkir. Bu yataqların öyrənilməsi, yeni ehtiyatların müəyyənləşdirilməsi və iqtisadi baxımdan səmərəli layihələrin həyata keçirilməsi gələcəkdə ölkənin metallurgiya sənayesinin genişlənməsinə imkan verə bilər. Xüsusilə mis və molibden müasir sənayedə geniş istifadə olunan mühüm metallardandır. Elektrik enerjisi, maşınqayırma, tikinti, elektronika və digər sahələrdə bu metalların əhəmiyyəti böyükdür.
Kəmalə Əliyeva – Zərdab rayonu, Əlibəyli kənd tam orta ümumtəhsil məktəbinin direktoru
