Azərbaycan-Türkiyə Müttəfiqliyinin Yeni Strateji Mərhələsi
2021-ci il iyunun 15-də Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında “Müttəfiqlik münasibətləri haqqında Şuşa Bəyannaməsi”nin imzalanması iki qardaş ölkə arasındakı münasibətlərin tarixində mühüm siyasi və geostrateji hadisə kimi qiymətləndirilir. Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı olan və Vətən müharibəsində qazanılmış tarixi Zəfərin rəmzinə çevrilən Şuşa şəhərində imzalanan bu sənəd, iki dövlət arasında mövcud olan strateji tərəfdaşlıq münasibətlərini müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəldərək əməkdaşlığın hüquqi-siyasi əsaslarını daha da möhkəmləndirmişdir.
Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan və Türkiyə xalqlarını birləşdirən ortaq tarixə, dilə, mədəniyyətə və milli-mənəvi dəyərlərə əsaslanır. Sənəd iki ölkə arasında siyasi dialoqun, təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın, iqtisadi əlaqələrin, enerji və nəqliyyat layihələrinin, elm, təhsil və mədəniyyət sahələrində münasibətlərin daha da inkişaf etdirilməsini nəzərdə tutur. Bəyannamədə əks olunan müddəalar göstərir ki, Azərbaycan və Türkiyə yalnız dost və qardaş dövlətlər deyil, həm də regional və beynəlxalq məsələlərdə bir-birinin maraqlarını müdafiə edən etibarlı müttəfiqlərdir.
Sənədin ən mühüm istiqamətlərindən biri müdafiə və təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıqdır. Bəyannaməyə əsasən, tərəflərdən birinin müstəqilliyinə, suverenliyinə, ərazi bütövlüyünə və ya təhlükəsizliyinə qarşı təhdid və ya təcavüz baş verdiyi halda qarşılıqlı məsləhətləşmələr aparacaq və zəruri dəstək göstərəcəklər. Bu müddəa regionda sülhün və təhlükəsizliyin qorunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Eyni zamanda, hərbi təlimlərin keçirilməsi, müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi və silahlı qüvvələrin peşəkarlığının artırılması kimi məsələlər də bəyannamənin əsas istiqamətləri sırasındadır.
Şuşa Bəyannaməsinin geostrateji əhəmiyyəti yalnız Azərbaycan və Türkiyə ilə məhdudlaşmır. Bu sənəd Cənubi Qafqaz regionunda yeni siyasi reallıqların formalaşdığı bir dövrdə imzalanmışdır və regional əməkdaşlığın inkişafına mühüm töhfə verir. Xüsusilə nəqliyyat və logistika sahəsində həyata keçirilən layihələr, o cümlədən Şərqlə Qərbi birləşdirən beynəlxalq nəqliyyat marşrutlarının inkişafı, Türk dünyasının inteqrasiyasının güclənməsi və iqtisadi əlaqələrin genişlənməsi baxımından böyük perspektivlər açır. Bu baxımdan Şuşa Bəyannaməsi regional sabitliyin möhkəmləndirilməsinə və iqtisadi əməkdaşlığın dərinləşdirilməsinə xidmət edən mühüm strateji sənəd hesab olunur.
Bəyannamənin digər mühüm cəhəti onun siyasi və mənəvi əhəmiyyətidir. Şuşa şəhərində imzalanması Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpasının və dövlət suverenliyinin tam təmin olunmasının beynəlxalq səviyyədə təsdiqi kimi qəbul edilir. Eyni zamanda, sənəd “Bir millət, iki dövlət” prinsipinin müasir dövrün tələblərinə uyğun şəkildə inkişaf etdirildiyini və yeni məzmun qazandığını nümayiş etdirir. Bu, Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin yalnız tarixi dostluğa deyil, həm də ortaq strateji maraqlara və gələcəyə hesablanmış əməkdaşlığa əsaslandığını göstərir.
Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan və Türkiyə arasında sarsılmaz müttəfiqlik münasibətlərinin hüquqi və siyasi təməlini daha da gücləndirən tarixi sənəddir. Bu bəyannamə iki ölkə arasında bütün sahələrdə əməkdaşlığın davamlı inkişafını təmin etməklə yanaşı, regionda sülhün, təhlükəsizliyin və sabitliyin möhkəmləndirilməsinə də xidmət edir. Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığının yeni tarixi mərhələsini ifadə edən və gələcək nəsillər üçün mühüm siyasi irs kimi dəyərləndirilən strateji sənəd olaraq xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Aqil Mehdiyev – Zərdab rayonu Alıcanlı kənd sakini
