Azərbaycan zəngin təbii sərvətlərə və geniş mineral-xammal potensialına malik ölkələrdən biridir. Bu potensialın səmərəli şəkildə öyrənilməsi və iqtisadi dövriyyəyə cəlb edilməsi ölkənin sənaye və iqtisadi inkişafının mühüm istiqamətlərindən hesab olunur. Bu baxımdan Balakən rayonunda yerləşən “Filizçay” polimetal yatağı xüsusi əhəmiyyət daşıyır. “Filizçay” yatağı Avropa qitəsində perspektivli polimetal yataqlardan biri kimi qiymətləndirilir. Yatağın tərkibində müxtəlif sənaye əhəmiyyətli metalların mövcudluğu onun iqtisadi potensialını artırır. Bu xüsusiyyət yatağın gələcəkdə Azərbaycanın dağ-mədən sənayesinin inkişafında mühüm rol oynaya biləcəyini göstərir. Yatağın sənaye üsulu ilə istismara hazırlanması kompleks və mərhələli prosesdir. Bu istiqamətdə yatağın geoloji quruluşunun, ehtiyatlarının və filizlərin tərkibinin ətraflı öyrənilməsi, hasilat və emal texnologiyalarının müəyyənləşdirilməsi, infrastruktur imkanlarının qiymətləndirilməsi və layihənin iqtisadi səmərəliliyinin hesablanması vacibdir. Eyni zamanda istismar prosesinin ətraf mühitə mümkün təsirləri də əvvəlcədən nəzərə alınmalı və müvafiq ekoloji tədbirlər müəyyənləşdirilməlidir. “Filizçay” yatağının istismara hazırlanması istiqamətində “AzerGold” QSC tərəfindən işlər həyata keçirilir. Layihənin növbəti mərhələlərində texniki-iqtisadi əsaslandırmanın hazırlanması, investisiya imkanlarının qiymətləndirilməsi və yekun qərarların qəbul edilməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu mərhələlərin tamamlanması yatağın sənaye miqyasında istismara verilməsi üçün zəruri əsasların formalaşdırılmasına imkan yarada bilər. Yatağın istismara verilməsi Azərbaycanın mineral-xammal bazasının genişləndirilməsi ilə yanaşı, dağ-mədən və emal sənayesinin inkişafına da töhfə verə bilər. Filizlərin yalnız hasil edilməsi deyil, onların müasir texnologiyalar əsasında emal olunması və daha yüksək əlavə dəyər yaradılması iqtisadi baxımdan mühüm istiqamətdir. Belə yanaşma ölkənin xammal potensialından daha səmərəli istifadə edilməsinə və sənaye istehsalının genişləndirilməsinə imkan verə bilər. Layihənin həyata keçirilməsi Balakən rayonunun sosial-iqtisadi inkişafı baxımından da əhəmiyyət daşıyır. Mədən və emal infrastrukturlarının yaradılması, yeni istehsal sahələrinin formalaşması və əlaqəli xidmətlərin inkişafı regionda iqtisadi fəallığın artmasına şərait yarada bilər. Eyni zamanda müxtəlif ixtisaslar üzrə yeni məşğulluq imkanlarının yaranması gözlənilir. Geologiya, mühəndislik, mədən işi, emal, logistika və digər sahələr üzrə mütəxəssislərə tələbatın artması yerli əmək bazarına da müsbət təsir göstərə bilər. İri mədən layihələrinin həyata keçirilməsində investisiya imkanları da mühüm amillərdən biridir. Layihənin inkişaf mərhələsindən və iqtisadi göstəricilərindən asılı olaraq gələcəkdə xarici investorların prosesə cəlb edilməsi imkanları da nəzərdən keçirilə bilər. Xarici investisiyalar əlavə maliyyə resurslarının, müasir texnologiyaların və beynəlxalq təcrübənin cəlb olunmasına imkan yarada bilər. Bu proses dövlətin iqtisadi və strateji maraqları, layihənin səmərəliliyi və təbii sərvətlərdən uzunmüddətli istifadə prinsipləri nəzərə alınmaqla həyata keçirilməlidir. “Filizçay” yatağının inkişafında ekoloji təhlükəsizlik məsələsi də mühüm yer tutur. Müasir mədənçilikdə təbii ehtiyatların istismarı ilə yanaşı, torpaq və su ehtiyatlarının qorunması, istehsal tullantılarının idarə olunması, ətraf mühitə təsirin minimuma endirilməsi və istismar sonrası bərpa tədbirlərinin planlaşdırılması əsas prinsiplərdən biridir. Bu yanaşma yatağın uzunmüddətli və dayanıqlı şəkildə istismarına şərait yarada bilər. Ümumilikdə, Balakən rayonunda yerləşən “Filizçay” polimetal yatağı Azərbaycanın mineral-xammal və sənaye potensialının artırılması baxımından əhəmiyyətli layihələrdən biridir. Yatağın müasir geoloji və texniki üsullarla öyrənilməsi, iqtisadi potensialının düzgün qiymətləndirilməsi, istismar və emal imkanlarının müəyyənləşdirilməsi, eləcə də ekoloji tələblərin nəzərə alınması layihənin gələcək inkişafı üçün əsas şərtlərdəndir. “Filizçay” yatağının sənaye dövriyyəsinə cəlb olunması Azərbaycanın dağ-mədən sektorunun inkişafına, mineral ehtiyatlardan daha səmərəli istifadəyə, yeni istehsal və məşğulluq imkanlarının yaradılmasına, həmçinin Balakən rayonunun iqtisadi fəallığının artırılmasına xidmət edə bilər. Bu baxımdan yatağın istismara hazırlanması ölkənin uzunmüddətli iqtisadi və sənaye inkişafı çərçivəsində mühüm istiqamətlərdən biri kimi nəzərdən keçirilir.
Zərdab rayonu üzrə gənclər və idman sektorunun əməkdaşı – Bahar Qurbanova
