23 ay ərzində əldə olunmuş mühüm nailiyyətlər.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti 1918-ci il 28 mayda yaradılmış və cəmi 23 ay fəaliyyət göstərməsinə baxmayaraq Azərbaycan tarixində mühüm dövlətçilik irsi formalaşdırmışdır. İlk növbədə, Şərqdə ilk parlamentli demokratik respublika quruldu. İstiqlal Bəyannaməsi qəbul edilərək Azərbaycanın müstəqilliyi dünyaya elan olundu. Parlamentli idarəetmə sistemi yaradıldı və burada müxtəlif siyasi partiyalar, həmçinin milli azlıqlar təmsil olundu. Ümumi, bərabər və gizli səsvermə prinsipi tətbiq edildi. Qadınlara seçmək və seçilmək hüququ verilməsi müsəlman Şərqində ilk demokratik addımlardan biri idi. Dövlətin əsas atributları – üçrəngli bayraq, gerb və himn qəbul edildi. Azərbaycan türkcəsi dövlət dili elan olundu. Dövlət idarəçiliyinin qurulması məqsədilə nazirliklər və hökumət strukturları yaradıldı. Fətəli xan Xoyski başda olmaqla ilk milli hökumət formalaşdırıldı. Məhəmməd Əmin Rəsulzadə və digər ziyalıların fəaliyyəti nəticəsində milli dövlətçilik ideyası gücləndirildi. Milli ordu yaradıldı, hərbi məktəblər açıldı və nizami silahlı qüvvələr formalaşdırıldı. Bakı şəhəri 1918-ci ilin sentyabrında azad edilərək paytaxt elan olundu. Təhlükəsizlik və sərhəd mühafizəsi sistemi quruldu. Dövlət büdcəsi hazırlanaraq maliyyə və vergi sistemi yaradıldı. Milli pul nişanlarının dövriyyəyə buraxılması iqtisadi müstəqillik baxımından mühüm addım idi. Təhsil sahəsində böyük islahatlar həyata keçirildi. 1919-cu ildə Bakı Dövlət Universiteti yaradıldı. Məktəblərin sayı artırıldı, müəllim hazırlığı gücləndirildi və gənclərin xaricdə təhsil alması üçün dövlət hesabına proqramlar təşkil edildi. Mətbuat və söz azadlığı təmin edildi, qəzet və jurnalların fəaliyyəti genişləndirildi. Milli teatr və mədəniyyətin inkişafına diqqət ayrıldı. Xarici siyasətdə mühüm uğurlar əldə edildi və Azərbaycan bir sıra dövlətlərlə diplomatik əlaqələr qurdu. Paris Sülh Konfransında Azərbaycan nümayəndə heyəti iştirak etdi. 1920-ci ilin yanvarında Antanta Ali Şurası Azərbaycanın müstəqilliyini de-fakto tanıdı. Neft sənayesinin inkişafı və iqtisadiyyatın sabitləşdirilməsi istiqamətində tədbirlər görüldü. Poçt, teleqraf və dəmir yolu sistemi inkişaf etdirildi. Aqrar məsələlərin həlli istiqamətində torpaq islahatları layihələri hazırlandı. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti qısa müddətdə hüquqi, demokratik və dünyəvi dövlət modeli yaratmağa nail olmuşdur. 1920-ci ilin aprelində Sovet Rusiyasının işğalı nəticəsində süqut etsə də, onun qoyduğu dövlətçilik ənənələri müasir Azərbaycan Respublikasının siyasi və hüquqi əsaslarından biri hesab olunur.
Sevil Mecidli – Zərdab Gənclər evi SXM-in dərnək rəhbəri.
