2020-ci ildə baş vermiş İkinci Qarabağ müharibəsi və 2023-cü ildə keçirilmiş antiterror əməliyyatı işğala son qoydu.
Azərbaycan xalqının tarixində elə hadisələr var ki, onlar yaddaşlarda əbədi qalır. 2020-ci ildə baş vermiş İkinci Qarabağ müharibəsi və 2023-cü ilin sentyabrında keçirilmiş antiterror əməliyyatı ölkəmizin ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin bərpası yolunda mühüm mərhələlər oldu. Bu hadisələr uzun illər davam edən işğala son qoydu. Prezident İlham Əliyev 2026-cı il oktyabrın 27-də Bakıda keçirilən “Ortaq gələcək naminə dialoq” mövzusunda VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunda çıxışı zamanı bu tarixi hadisələrə toxunub. Dövlət başçısı bildirib ki, 2020-ci il müharibəsi və 2023-cü il antiterror əməliyyatı nəticəsində Azərbaycan beynəlxalq hüquq normalarına uyğun olaraq ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam bərpa edib.
Qarabağ münaqişəsi Azərbaycan xalqının onilliklər ərzində üzləşdiyi ən ağır problemlərdən biri olub. Ermənistanın hərbi təcavüzü nəticəsində Azərbaycan əraziləri işğal edilmiş, yüz minlərlə insan doğma yurdlarından didərgin düşmüşdü. İnsanlar öz evlərindən, torpaqlarından və xatirələrindən uzaqda yaşamağa məcbur olmuşdular. Qarabağ həsrəti uzun illər ailələrin, valideynlərin və uşaqların qəlbində yaşayan ağrıya çevrilmişdi. Münaqişənin sülh yolu ilə həlli üçün uzun müddət danışıqlar aparıldı. Lakin bu danışıqlar işğal altındakı ərazilərin azad olunmasına gətirib çıxarmadı. Azərbaycan xalqı öz torpaqlarına qayıtmaq, ölkənin ərazi bütövlüyünü bərpa etmək istəyindən heç vaxt vaz keçmədi. 2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan İkinci Qarabağ müharibəsi 44 gün davam etdi. Azərbaycan Ordusu döyüşlər nəticəsində bir sıra şəhər, qəsəbə və kəndləri işğaldan azad etdi. Noyabrın 8-də Şuşanın azad olunması müharibənin ən mühüm hadisələrindən biri oldu. Noyabrın 10-da imzalanmış üçtərəfli bəyanat hərbi əməliyyatların dayandırılmasını nəzərdə tutdu və bir sıra digər ərazilərin Azərbaycana qaytarılması ilə nəticələndi. Bu Qələbə Azərbaycan xalqının həyatında böyük dəyişiklik yaratdı. Uzun illər doğma torpaqlarından ayrı düşmüş insanların geri qayıtmaq ümidi gücləndi. Eyni zamanda, azad edilmiş ərazilərdə bərpa və yenidənqurma işlərinə başlanılması üçün imkan yarandı.
2023-cü il sentyabrın 19-da Azərbaycan Qarabağda lokal xarakterli antiterror tədbirlərinə başladı. Sentyabrın 20-də əldə olunan razılaşma əsasında tədbirlər dayandırıldı. Nəticədə Azərbaycanın suverenliyinin bütün ərazisində bərpası istiqamətində mühüm mərhələ tamamlandı. Beləliklə, 2020-ci ildə baş vermiş müharibə və 2023-cü ildə keçirilmiş antiterror əməliyyatı işğala son qoyulmasında həlledici rol oynadı. Prezident İlham Əliyev forumdakı çıxışında 1993-cü ildə BMT Təhlükəsizlik Şurasının qəbul etdiyi və Ermənistan qoşunlarının Azərbaycan ərazilərindən çıxarılmasını tələb edən qətnamələri də xatırladıb. Dövlət başçısı həmin qətnamələrin uzun müddət icra olunmadığını vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü bərpa etməklə beynəlxalq hüququn prinsiplərinin həyata keçirilməsinə nail olub.
Bu gün azad edilmiş ərazilərdə yollar, körpülər, yaşayış evləri, məktəblər və digər infrastruktur obyektləri tikilir və bərpa olunur. Məqsəd doğma yurdlarından didərgin düşmüş insanların təhlükəsiz şəkildə öz torpaqlarına qayıtması və burada normal həyat qurmasıdır. Bu işlər böyük zəhmət, vaxt və maliyyə vəsaiti tələb edir. Lakin hər yeni ev, hər açılan məktəb və hər salınan yol Qarabağın gələcəyinə ümid yaradır. İndi əsas vəzifələrdən biri azad edilmiş əraziləri yenidən qurmaq, insanların doğma yurdlarında rahat yaşamasına şərait yaratmaq və bölgədə davamlı sülhü möhkəmləndirməkdir. Qarabağın dirçəlişi yalnız Azərbaycanın deyil, bütün regionun gələcəyi üçün əhəmiyyətlidir.
Zərdab rayon Şəftəhal kənd tam orta ümumtəhsil məktəbinin direktoru-Sədiyar Xəlilov
