Azərbaycanın seçdiyi sülh gündəliyi regionda yeni siyasi reallıq yaradır
Azərbaycan son illərdə regionda sülhün və sabitliyin təmin olunması istiqamətində ardıcıl siyasət həyata keçirir. Ölkənin sülh gündəliyini əsas istiqamət kimi seçməsi və bu istiqamətdə konkret addımlar atması müasir dövrün mühüm siyasi reallıqlarından biridir. Uzun illər davam edən münaqişə və 30 illik işğaldan sonra sülh yoluna keçidin seçilməsi böyük siyasi iradə, cəsarət və uzaqgörənlik tələb edən qərar kimi qiymətləndirilir. Azərbaycan üçün bu, yalnız müharibədən sonrakı mərhələnin başlanğıcı deyil, həm də regionun gələcəyinin yeni prinsiplər əsasında formalaşdırılması deməkdir. Qanlı toqquşmaların və uzunmüddətli qarşıdurmanın başa çatmasından cəmi iki il keçdikdən sonra sülh istiqamətində addımların atılması Azərbaycanın özünün müəyyən etdiyi siyasi xəttin ardıcıllığını nümayiş etdirir. Müharibədən sonra müxtəlif yanaşmaların seçilməsi mümkün idi. Lakin Azərbaycan qarşıdurmanın davam etdirilməsini deyil, sülhün və əməkdaşlığın təmin olunmasını prioritet kimi müəyyənləşdirdi. Bu seçim regionun gələcək inkişafı baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Çünki davamlı qarşıdurma nə Azərbaycan, nə Ermənistan, nə də bütövlükdə Cənubi Qafqaz üçün sabit və təhlükəsiz gələcək vəd edə bilərdi. Azərbaycanın mövqeyinə görə, müharibə artıq başa çatmışdı və əsas məsələ yeni qarşıdurma dövrünə yol vermədən regionda dayanıqlı sülhün yaradılması idi. Azərbaycan müharibədə qalib tərəf olmasına, Ermənistanın məğlubiyyətini qəbul etməsinə və kapitulyasiya sənədinə imza atmasına baxmayaraq, sonrakı mərhələdə sülh gündəliyinə üstünlük verdi. Bu yanaşma siyasi və tarixi baxımdan mühüm məna daşıyır. Qalib tərəfin yalnız əldə etdiyi nəticələri qorumağa deyil, eyni zamanda gələcəyə yönəlmiş sülh mexanizmlərinin qurulmasına çalışması regionda yeni münasibətlər sisteminin formalaşdırılması üçün imkan yaradır. Qarşıdurmanın davam etməsi isə uzunmüddətli perspektivdə yeni insan itkilərinə, iqtisadi və sosial çətinliklərə, regional inkişafın ləngiməsinə səbəb ola bilərdi. Münaqişənin uzadılması tərəflər arasında düşmənçiliyi daha da dərinləşdirə və gələcək nəsillərin də qarşıdurma mühitində böyüməsinə gətirib çıxara bilərdi. Buna görə sülh gündəliyinin seçilməsi yalnız siyasi qərar deyil, həm də regionun gələcəyi ilə bağlı strateji yanaşma kimi təqdim olunur. Sülhün təmin edilməsi Azərbaycanın normal inkişafının davam etdirilməsi, iqtisadi potensialın daha səmərəli reallaşdırılması və regionda yeni əməkdaşlıq imkanlarının yaranması baxımından da əhəmiyyətlidir. Bu siyasətin mühüm istiqamətlərindən biri Azərbaycan ilə Ermənistan arasında sülh müqaviləsinin hazırlanması və razılaşdırılması prosesidir. Sülh müqaviləsinin paraflanması istiqamətində əldə olunan nəticələr beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən də diqqətlə izlənilir və müxtəlif səviyyələrdə dəstəklənir. Bu proses Azərbaycanın sülh gündəliyinin yalnız siyasi bəyanatlardan ibarət olmadığını, konkret diplomatik və praktiki addımlarla müşayiət edildiyini göstərir. Sülhün əldə olunması üçün tərəflərin qarşılıqlı öhdəlikləri qəbul etməsi və onları ardıcıl şəkildə həyata keçirməsi əsas şərtlərdən biridir. Beynəlxalq səviyyədə verilən siyasi bəyanatlar sülh prosesinə mühüm dəstək versə də, sülh təşəbbüslərinin praktiki addımlarla müşayiət olunması onların təsirini daha da artırır. Bu baxımdan Əbu-Dabidə təşkil olunan mərasim və həmin tədbirdə dünya liderlərinin sülh prosesinə münasibəti xüsusi diqqət çəkir. Azərbaycanın və Ermənistanın rəhbərlərinə təqdim olunan mükafat sülh istiqamətində atılan addımların beynəlxalq səviyyədə təşviq olunmasının nümunəsi kimi təqdim edilir. Belə tədbirlər siyasi dialoqun möhkəmləndirilməsi və tərəflərin sülh prosesinə bağlılığının daha da gücləndirilməsi baxımından əhəmiyyətli ola bilər. Əbu-Dabidə keçirilən mərasimdə göstərilən şəxsi münasibət və dünya liderlərinin sülh prosesinə verdiyi dəstək regionda formalaşan yeni siyasi reallıqların beynəlxalq səviyyədə diqqətdə saxlanıldığını göstərir. Sülh prosesinin davamlı olması üçün yalnız Azərbaycan və Ermənistanın deyil, beynəlxalq tərəfdaşların da konstruktiv mövqeyi mühüm rol oynayır. Beynəlxalq ictimaiyyətin sülh təşəbbüslərini dəstəkləməsi tərəflər arasında etimadın möhkəmləndirilməsinə və əldə olunmuş razılaşmaların həyata keçirilməsinə əlavə stimul verə bilər. Azərbaycanın seçdiyi sülh gündəliyi, eyni zamanda, Cənubi Qafqazın gələcək inkişafı üçün yeni imkanlar açır. Sülh və sabitliyin möhkəmlənməsi nəqliyyat və kommunikasiya xətlərinin inkişafına, iqtisadi əlaqələrin genişlənməsinə, humanitar münasibətlərin bərpasına və xalqlar arasında qarşılıqlı etimadın formalaşmasına şərait yarada bilər. Uzun müddət münaqişə ilə xarakterizə olunan regionun əməkdaşlıq məkanına çevrilməsi üçün əsas şərtlərdən biri məhz davamlı sülhün təmin olunmasıdır. Azərbaycanın sülh gündəliyini seçməsi müharibədən sonrakı mərhələdə ölkənin qarşısında duran əsas strateji istiqamətlərdən biri kimi diqqət çəkir. Qarşıdurmanın davam etdirilməsi əvəzinə sülhə, dialoqa və əməkdaşlığa üstünlük verilməsi regionun gələcəyi baxımından mühüm siyasi xətt formalaşdırır. Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin sülh müqaviləsi əsasında yeni mərhələyə keçməsi üçün göstərilən səylər beynəlxalq dəstəklə müşayiət olunur. Əsas məqsəd isə əldə edilmiş nəticələrin qorunması ilə yanaşı, Cənubi Qafqazda davamlı sülhün, təhlükəsizliyin və əməkdaşlığın təmin edilməsidir.
Fərid Qurbanov – Zərdab rayonu, Təzəkənd kənd sakini, fəal gənc
