Azərbaycan və Böyük Britaniya arasında Strateji Tərəfdaşlıq: Beynəlxalq Hüquq Prinsiplərinə Sadiqlik və Yeni Əməkdaşlıq Üfüqləri
2026-cı il noyabrın 12-də İrlandiyanın paytaxtı Dublin şəhərində Avropa Siyasi Birliyinin Zirvə toplantısı çərçivəsində Azərbaycan Respublikası ilə Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı arasında ikitərəfli münasibətlərin tarixində yeni səhifə açan mühüm siyasi sənəd imzalanıb. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və Böyük Britaniyanın Baş naziri Endi Börnhem tərəfindən imzalanmış “Azərbaycan Respublikası ilə Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə” iki ölkə arasındakı uzunmüddətli dostluq və əməkdaşlıq əlaqələrini rəsmi olaraq strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəldir.
Sənədin siyasi və hüquqi əsasını təşkil edən başlıca müddəa tərəflərin qlobal və regional sabitliyin təməl prinsiplərinə dəyişməz sadiqliyidir. Bəyannamə təsdiqləyir ki:
tərəflər Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Nizamnaməsinə, beynəlxalq hüququn prinsiplərinə və normalarına, xüsusən də beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərin toxunulmazlığına, eləcə də suverenliyə, müstəqilliyə və ərazi bütövlüyünə hörmətlə bağlı prinsiplərə sadiq qalacaqlar.
Bu fundamental öhdəlik təkcə iki dövlət arasındakı qarşılıqlı etimadın göstəricisi deyil, həm də Cənubi Qafqaz regionunda davamlı sülhün və təhlükəsizliyin bərqərar olmasına yönəlmiş beynəlxalq dəstəyin bariz nümunəsidir. 1994-cü il 23 fevral tarixli Dostluq və Əməkdaşlıq haqqında və 1998-ci il 21 iyul tarixli Dostluq Münasibətləri və Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamələrin məntiqi davamı olan bu yeni sənəd müasir geosiyasi çağırışlar fonunda iki ölkənin ortaq maraqlarını vahid strateji çərçivədə birləşdirir.
Birgə Bəyannamə ikitərəfli əməkdaşlığın üç əsas strateji istiqamət üzrə dərinləşdirilməsini nəzərdə tutur: müdafiə və təhlükəsizlik; ticarət, investisiya və iqtisadi artım; təhsil və innovasiya. Otuz ildən artıqdır ki, Azərbaycanın enerji sektorunda ən böyük xarici investor kimi çıxış edən Böyük Britaniya ilə əlaqələr artıq ənənəvi karbohidrogen layihələri ilə məhdudlaşmır. Yeni mərhələdə bərpaolunan enerji, yaşıl maliyyələşdirmə, süni intellekt, rəqəmsal texnologiyalar və Asiya ilə Avropanı birləşdirən Orta Dəhlizin (Trans-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu) inkişafı prioritet sahələr kimi müəyyən edilib.
Eyni zamanda, təhsil, elm və insan kapitalının inkişafı sahəsində tərəfdaşlığın genişləndirilməsi, universitetlər və elmi-tədqiqat institutları arasında bilik və texnologiya transferinin təşviqi sənəddə xüsusi yer tutur. Bəyannamə çərçivəsində qarşıya qoyulan məqsədlərin praktiki nəticələrə çevrilməsi və icra vəziyyətinin mütəmadi izlənilməsi üçün illik Strateji Tərəfdaşlıq görüşlərinin keçirilməsi barədə də razılıq əldə olunub.
Dublin şəhərində imzalanmış Birgə Bəyannamə Azərbaycanın balanslaşdırılmış və çoxşaxəli xarici siyasətinin mühüm nailiyyətidir. Beynəlxalq hüququn aliliyinə, suverenliyə və ərazi bütövlüyünə əsaslanan bu strateji tərəfdaşlıq həm iki ölkənin rifahına, həm də geniş Avrasiya məkanında sülhün və iqtisadi inteqrasiyanın möhkəmlənməsinə xidmət edəcəkdir.
Rövşən Qocayev – Zərdab şəhər sakini, fəal gənc




















