Qubadlı rayonunun torpaq ehtiyatları, meşələri və faydalı qazıntıları
Qubadlı rayonu Azərbaycan Respublikasının cənub-qərbində, Qarabağ yaylasının cənub-şərqində yerləşir. Rayonun ümumi sahəsi 802 kvadrat kilometrdir. Ərazisinin relyefi əsasən dağlıqdır və təbii landşaft xüsusiyyətləri ilə seçilir. Rayonun coğrafi mövqeyi və relyef quruluşu onun təbii şəraitinin formalaşmasında mühüm rol oynayır. Qubadlı rayonu qərbdən Ermənistan Respublikası ilə, şimaldan Laçın və Xocavənd rayonları ilə, şərqdən Cəbrayıl rayonu ilə, cənubdan isə Zəngilan rayonu ilə həmsərhəddir. Bu mövqe rayonun Azərbaycanın cənub-qərb bölgəsində yerləşməsini və ətraf ərazilərlə coğrafi əlaqələrini müəyyən edir. Rayonun ərazisi təbii xüsusiyyətlərinə görə fərqlənir və dağlıq sahələr burada üstünlük təşkil edir. Qubadlı rayonunun ümumi torpaq fondu 79 812 hektar təşkil edir. Rayonun ərazisində əsasən qəhvəyi dağ-meşə torpaqları yayılmışdır. “Yazı düzü”, “Gəyən” və “Məzrə” adlı düzənliklər münbit torpaqları ilə seçilir və kənd təsərrüfatı fəaliyyəti üçün əlverişli şərait yaradır.
İşğaldan əvvəl rayonun torpaq sahələrinin 14 956 hektarı əkin, 850 hektarı çoxillik bitkilər, 631 hektarı biçənək, 17 192 hektarı örüş və otlaq, 543 hektarı həyətyanı sahələr, 582 hektarı isə bağ və üzümlüklər kimi istifadə olunurdu. Bu göstəricilər Qubadlı rayonunda kənd təsərrüfatının torpaq ehtiyatları baxımından əhəmiyyətini nümayiş etdirir.
Rayonun təbii sərvətləri arasında meşə sahələri də mühüm yer tutur. İşğaldan əvvəl Qubadlıda 13 160 hektar meşə sahəsi mövcud olmuşdur. Meşələr ərazinin təbii landşaftının qorunmasında, ekoloji tarazlığın saxlanılmasında və biomüxtəlifliyin təmin olunmasında əhəmiyyətli rol oynayır. Bundan əlavə, rayonun ərazisi müxtəlif təbii dərman bitkiləri ilə zəngindir.
Qubadlı rayonunun hidroqrafik şəbəkəsini Bərgüşad və Həkəri çayları, eləcə də onların qolları təşkil edir. Ağa çayı, Kiçik Həkəri və Meydandərəsi çayları rayonun su ehtiyatlarının əsas tərkib hissələrindəndir. Bu çaylar ərazinin təbii xüsusiyyətlərinə və kənd təsərrüfatının inkişafına təsir göstərir. Rayon faydalı qazıntı ehtiyatları ilə də seçilir. Hacılı kəndində mişar daşı, Bərgüşad çayının sol sahilində yəşəm yatağı mövcuddur. Əliquluuşağı, Qundanlı, Muradxanlı və Başarat kəndlərində mərmərləşmiş əhəngdaşı yataqları, Mollabürhan kəndinin cənubunda tuf daşı, Xanlıq kəndində qum-gil, Eyvazlı kəndində isə əqiq yatağı yerləşir Bu mineral ehtiyatlar rayonun təbii sərvətlərinin müxtəlifliyini göstərir. Qubadlı rayonu münbit torpaqları, geniş meşə sahələri, çay şəbəkəsi, dərman bitkiləri və müxtəlif faydalı qazıntı yataqları ilə zəngin təbii ehtiyatlara malikdir. Bu sərvətlər rayonun kənd təsərrüfatı, ekoloji və iqtisadi potensialının əsasını təşkil edən mühüm amillərdəndir.
Şəhla Xəlilova- Zərdab şəhər 1 saylı körpələr evi-uşaq bağçasının müdiri
