Prezident İlham Əliyevin beynəlxalq platformada səsləndirdiyi fikirlər Cənubi Qafqazda formalaşan yeni siyasi və iqtisadi reallığın mahiyyətini aydın şəkildə ortaya qoyur. Dövlət başçısının çıxışı sülhün artıq yalnız siyasi bəyanat deyil, real iqtisadi və diplomatik proseslərlə möhkəmlənən bir mərhələ olduğunu göstərir.
Prezident çıxışında xüsusilə Azərbaycan və Ermənistan arasında əldə olunan razılaşmaların praktiki nəticələrinə diqqət çəkib. Vaşinqtonda Ağ Evdə Birgə Bəyannamə çərçivəsində sənədlərin imzalanması və tərəflərin sülh sazişi üzrə öhdəlikləri regionda yeni mərhələnin başlanğıcı kimi dəyərləndirilib. Bu prosesin nəticəsi olaraq artıq tərəflər arasında doqquz aydır davam edən sabitlik mühiti formalaşıb.
Sülhün iqtisadi müstəviyə keçidi də çıxışın əsas məqamlarından biri olub. Uzun illər məhdudlaşdırılmış tranzit imkanlarının aradan qaldırılması regionda hərəkətliliyin artmasına səbəb olub. Azərbaycan ərazisi vasitəsilə Ermənistana on minlərlə ton yükün daşınması və ilk dəfə olaraq enerji məhsullarının ixracı iqtisadi əlaqələrin bərpa olunduğunu göstərir. Bu, təkcə ticarət deyil, həm də qarşılıqlı etimadın formalaşmasının göstəricisi kimi çıxış edir.
Eyni zamanda, bu proses Cənubi Qafqazda iqtisadi inteqrasiyanın yeni modelini formalaşdırır. Sərhədlər üzərindən keçən logistika axınları və ticarət əlaqələri regionu daha açıq və qarşılıqlı asılı iqtisadi sistemə doğru aparır. Bu isə gələcəkdə daha geniş əməkdaşlıq platformalarının yaranmasına zəmin yaradır.
Çıxışda beynəlxalq institutların fəaliyyətinə münasibət də xüsusi yer tutub. Avropa Parlamenti və Avropa Şurası Parlament Assambleyası kimi qurumların Azərbaycanla bağlı mövqeyi tənqid edilərək ikili standartlar məsələsi gündəmə gətirilib. Rəsmi Bakı hesab edir ki, ölkənin ərazi bütövlüyünün bərpası beynəlxalq hüquqa uyğun olduğu halda, bəzi qurumlar bu reallığı siyasi prizma ilə qiymətləndirir.
Bunun əksinə olaraq, Azərbaycanın mövqeyi beynəlxalq hüquqa əsaslanır. BMT Təhlükəsizlik Şurası tərəfindən qəbul edilmiş, lakin uzun illər icra olunmamış qətnamələrin ölkə tərəfindən yerinə yetirilməsi bu prinsipial yanaşmanın əsas sübutu kimi göstərilir. Bu fakt Azərbaycanın beynəlxalq hüququn tətbiqində ardıcıl mövqe sərgilədiyini nümayiş etdirir. Son illərdə Avropa Parlamenti tərəfindən Azərbaycanla bağlı qəbul edilən çoxsaylı qətnamələr də çıxışda tənqid olunub. Rəsmi Bakı bu sənədləri obyektivlikdən uzaq və siyasi motivli hesab edir. Bu yanaşma fonunda Azərbaycan parlamentinin Avropa Parlamenti və əlaqəli platformalarla əməkdaşlığın dayandırılması barədə qərarı ölkənin xarici siyasətində daha müstəqil və milli maraqlara əsaslanan xəttin gücləndiyini göstərir.
Bununla belə, Azərbaycan Avropa İttifaqı ilə münasibətlərdə balanslı yanaşmanı davam etdirir. Avropa Komissiyasının daha konstruktiv mövqeyi qeyd olunaraq dialoqun qorunması və əməkdaşlığın davam etdirilməsi istiqamətində açıq niyyət ifadə olunub.
Çıxışın mühüm hissələrindən biri də regionda sülhün qorunmasına yönəlmiş çağırışdır. Prezident İlham Əliyev bütün maneələrə baxmayaraq Azərbaycanın sülh gündəliyinə sadiq qaldığını vurğulayaraq, Ermənistan tərəfinin də bu istiqamətdəki mövqeyinin mühüm rol oynadığını qeyd edib. Bu yanaşma göstərir ki, sülh prosesi artıq geri dönməz xarakter almağa başlayır. Bu çıxış Azərbaycanın regionda sülhün iqtisadi əsaslarla möhkəmləndirilməsi, beynəlxalq hüquqa söykənən prinsipial mövqe və balanslı diplomatiya xəttini davam etdirdiyini nümayiş etdirir. Yeni reallıq fonunda Azərbaycan həm regional sabitliyin əsas təminatçılarından biri, həm də beynəlxalq münasibətlər sistemində müstəqil mövqe sərgiləyən mühüm aktor kimi çıxış edir.
Rəmzi Şirinov-Zərdab rayonu, Dəli Quşçu kənd tam ümumtəhsil orta məktəbinin direktoru
