Cəbrayıl rayonunun infrastrukturu
Cəbrayıl rayonu Azərbaycanın zəngin təbii sərvətlərə, əlverişli təsərrüfat imkanlarına və geniş sosial-mədəni infrastruktura malik rayonlarından biri olmuşdur. Rayonun ərazisi sement, mərmər, mişar daşı və digər qiymətli tikinti materialları ilə zəngindir. Burada dəmir filizi yataqlarının, eləcə də neft yataqlarının olduğu barədə məlumatlar mövcuddur. Bu təbii ehtiyatlar rayonun sənaye və iqtisadi inkişafı üçün mühüm potensial yaratmışdır. İşğaldan əvvəl Cəbrayıl rayonunda əhalinin əsas məşğuliyyət sahələri kənd təsərrüfatı ilə bağlı idi. Üzümçülük, heyvandarlıq, taxılçılıq və baramaçılıq geniş yayılmışdı. Rayonun kənd təsərrüfatı potensialı həm əhalinin məşğulluğunun təmin edilməsində, həm də iqtisadiyyatın inkişafında mühüm rol oynayırdı. Bununla yanaşı, rayonda sənaye sahəsinin də inkişaf etdiyi müşahidə olunurdu. İşğaldan əvvəl Cəbrayılda 8 sənaye müəssisəsi, 42 kolxoz, iri və xırda buynuzlu mal-qaranın kökəltmə birliyi və quşçuluq fabriki fəaliyyət göstərirdi.
Cəbrayıl rayonunda sosial infrastrukturun inkişafı da diqqətəlayiq səviyyədə idi. Əhalinin sağlamlığının qorunması məqsədilə rayonda 510 çarpayılıq xəstəxanalar fəaliyyət göstərirdi. Bu tibb müəssisələrində 92 həkim və 432 orta ixtisaslı tibb işçisi çalışırdı. Təhsil sahəsində də geniş imkanlar yaradılmışdı. Rayonda 72 məktəb fəaliyyət göstərir, həmin məktəblərdə 1660 nəfərdən çox müəllim çalışırdı. Bu göstəricilər rayon əhalisinin təhsil və maarifləndirilməsinə xüsusi diqqət yetirildiyini göstərirdi.
Rayonun mədəni həyatı da zəngin və çoxşaxəli olmuşdur. Cəbrayılda 3 musiqi məktəbi, 12 mədəniyyət evi, 32 klub, 10 mədəni çadır və avtoklub, 78 kitabxana fəaliyyət göstərirdi. Bu müəssisələr əhalinin mədəni istirahətinin təşkilində, milli-mədəni dəyərlərin qorunmasında və gənc nəslin maarifləndirilməsində mühüm rol oynayırdı. Mədəniyyət sahəsində ümumilikdə 508 nəfər çalışırdı.
Cəbrayıl rayonunun tarixinin, milli-mədəni irsinin öyrənilməsi və gələcək nəsillərə çatdırılması baxımından tarix-diyarşünaslıq muzeyinin də xüsusi əhəmiyyəti var idi. Muzeydə 20 mindən yuxarı eksponatın saxlanılması rayonun qədim tarixinin və zəngin mədəni irsinin göstəricilərindən biri idi. Bu eksponatlar Cəbrayılın tarixi, etnoqrafiyası, məişəti və mədəniyyəti haqqında qiymətli məlumatları özündə cəmləşdirirdi.
İşğaldan əvvəl Cəbrayıl rayonu yalnız təbii sərvətləri ilə deyil, həm də inkişaf etmiş kənd təsərrüfatı, sənaye, təhsil, səhiyyə və mədəniyyət infrastrukturu ilə seçilirdi. Rayonun iqtisadi və sosial potensialı onun gələcək inkişafı üçün möhkəm zəmin yaradırdı. İşğal nəticəsində bu infrastruktur ciddi dağıntılara məruz qalsa da, Cəbrayılın azad edilməsindən sonra rayonun yenidən qurulması və müasir infrastrukturun yaradılması istiqamətində mühüm işlər həyata keçirilməyə başlanmışdır. Bu proses Cəbrayılın iqtisadi və sosial həyatının yenidən canlandırılmasına, əhalinin doğma yurdlarına qayıdışına və rayonun gələcək inkişafına xidmət edir.
Zülfiyyə Əhmədova- Zərdab şəhər 3 saylı tam orta ümumtəhsil məktəbinin direktoru
