Zərifə Əliyevanın əsərləri və praktik fəaliyyəti Azərbaycan oftalmologiyasının inkişafında yeni mərhələnin əsasını qoymuşdur
Azərbaycan tibb elminin inkişafında müstəsna xidmətləri olan görkəmli alim və oftalmoloq Zərifə Əliyeva yalnız elmi araşdırmaları ilə deyil, həm də praktik səhiyyəyə verdiyi töhfələrlə yadda qalmışdır. Onun hazırladığı müalicə üsulları xüsusilə geniş yayılmış göz xəstəliklərinin aradan qaldırılmasında mühüm rol oynamışdır. Bu baxımdan, alimin traxoma xəstəliyinə qarşı tətbiq etdiyi müalicə metodu qısa müddətdə bütün respublika üzrə geniş tətbiq olunmuş və böyük nəticələr vermişdir.
XX əsrin ortalarında Azərbaycanda göz xəstəlikləri, xüsusilə traxoma geniş yayılmış sosial problem idi. Bu xəstəlik əsasən gigiyenik şəraitin zəif olduğu ərazilərdə yayılır, insanların görmə qabiliyyətini zəiflədir, hətta korluğa səbəb olurdu. 1940–1950-ci illərdə bu xəstəlik ölkənin bir çox bölgələrində ciddi təhlükə mənbəyinə çevrilmişdi.
Belə bir şəraitdə bu xəstəliyin effektiv müalicəsi və profilaktikası tibb elminin qarşısında duran ən vacib vəzifələrdən biri idi.
Zərifə Əliyeva traxoma xəstəliyinə qarşı mübarizəni öz elmi fəaliyyətinin əsas istiqamətlərindən biri seçmişdir. O, xəstəliyin yayıldığı bölgələrə səfərlər edərək yerində tədqiqatlar aparmış, xəstələrin vəziyyətini öyrənmiş və praktik müşahidələr əsasında yeni müalicə üsulları hazırlamışdır.
Alimin 1959–1960-cı illərdə müdafiə etdiyi “Traxomanın digər terapiya üsulları ilə birlikdə sintomisinlə müalicəsi” mövzusunda dissertasiyası bu sahədə mühüm elmi yenilik hesab olunur. Bu metodun əsas mahiyyəti sintomisin preparatının digər müalicə üsulları ilə kompleks şəkildə tətbiqindən ibarət idi.
Bu yanaşma traxomanın erkən mərhələdə effektiv müalicəsinə imkan yaratdı və xəstəliyin yayılmasının qarşısını aldı.
Zərifə Əliyevanın əldə etdiyi uğurlu nəticələr tezliklə praktik səhiyyə sisteminə tətbiq edildi. Onun təklif etdiyi müalicə metodu qısa müddət ərzində bütün respublika üzrə geniş yayılaraq xəstəxanalarda, poliklinikalarda və xüsusi tibbi briqadalar tərəfindən tətbiq olunmağa başladı.
Bu proses aşağıdakı istiqamətlər üzrə həyata keçirilirdi: Həkimlərin yeni metod üzrə hazırlanması və maarifləndirilməsi, rayonlarda və kəndlərdə müalicə-profilaktik tədbirlərin təşkili, xəstəlik ocaqlarının aşkar edilərək kompleks müalicəsinin aparılması, əhali arasında gigiyena və profilaktika haqqında maarifləndirici işlərin görülməsi
Zərifə Əliyeva özü də bölgələrə səfər edir, həkimlərə mühazirələr oxuyur və müalicə prosesinə birbaşa nəzarət edirdi.
Alimin müalicə metodunun respublika səviyyəsində tətbiqi çox qısa müddətdə mühüm nəticələr verdi. Nəticədə traxoma xəstəliyinin yayılma səviyyəsi kəskin azaldı, xəstəliyin ağır fəsadlarının qarşısı alındı, bir çox insanın görmə qabiliyyəti qorundu, Azərbaycan bu xəstəlikdən faktiki olaraq xilas oldu. Mənbələrdə qeyd olunur ki, məhz bu metodun geniş tətbiqi nəticəsində traxoma ölkədə sosial xəstəlik kimi aradan qaldırılmışdır.
Gülnaz Məmmədova – Zərdab şəhər sakini, təqaüdçü
