Tarixi faktlar
Azərbaycanın qədim yaşayış məskənləri sırasında özünəməxsus yeri olan Füzuli tarixən Qarabağın ictimai, iqtisadi və mədəni həyatında mühüm rol oynayıb. Bu diyarın keçmişi xalqımızın məskunlaşma tarixinin, milli kimliyinin və quruculuq ənənələrinin ayrılmaz hissəsidir. Füzulinin tarixi inkişaf yolu müxtəlif dövrlərin izlərini daşımaqla yanaşı, onun bugünkü dirçəlişinin də mənəvi əsasını təşkil edir.
Mövcud tarixi məlumatlara görə, Füzuli şəhərinin əsası 1827-ci ildə qoyulub. Əvvəllər Qarabulaq adlanan yaşayış məskəni zaman keçdikcə böyüyərək bölgənin mühüm mərkəzlərindən birinə çevrilib. 1930-cu ildə burada rayon təşkil edilib və ərazi Qaryagin rayonu adlandırılıb. Bu inzibati dəyişiklik bölgənin sonrakı inkişafında yeni mərhələnin başlanğıcı olub.
1959-cu ilin aprelində isə rayonun adının dəyişdirilməsi ilə bağlı mühüm qərar qəbul edilib. Böyük Azərbaycan şairi Məhəmməd Füzulinin anadan olmasının 400 illiyi münasibətilə Qaryagin rayonu Füzuli rayonu adlandırılıb. Bu ad dəyişikliyi yalnız inzibati xarakter daşımırdı. O, Azərbaycan xalqının klassik ədəbiyyatına, milli-mənəvi dəyərlərinə və söz sənətinin qüdrətinə verilən yüksək qiymətin ifadəsi idi.
Məhəmməd Füzulinin adı ilə adlandırılan rayon zamanla özünəməxsus mədəni simasını formalaşdırıb. Burada yaşayan insanlar torpağa bağlılıqları, zəhmətsevərlikləri və milli adət-ənənələrə sədaqətləri ilə seçiliblər. Füzulinin tarixi abidələri, qədim yaşayış məskənləri və nəsildən-nəslə ötürülən yaddaşı bu bölgənin zəngin keçmişini yaşadıb.
1993-cü ildə şəhərin və rayonun böyük hissəsinin işğal edilməsi Füzulinin tarixi inkişafına ağır zərbə vurdu. Lakin doğma torpaqlardan ayrı düşən sakinlərin qəlbində yurd həsrəti və qayıdış ümidi heç vaxt sönmədi. 2020-ci ildə Füzulinin azad edilməsi bu tarixi yaddaşın yeni səhifəsini açdı.
Bu gün Füzuli öz keçmişindən güc alaraq gələcəyə doğru addımlayır. Şəhərin yenidən qurulması, müasir infrastrukturun yaradılması və həyatın canlandırılması tarixi ənənələrlə müasir inkişafın vəhdətini yaradır. Füzulinin tarixi yalnız keçmişin xatirəsi deyil, həm də gələcək nəsillərə ötürülən milli iradə və vətənpərvərlik dərsidir.
Raqib Əsədov – Zərdab rayonu Alıcanlı kənd sakini
