Tarixi-dini abidələrlə zəngin ərazi
Azərbaycanın hər bir bölgəsi xalqımızın əsrlər boyu yaratdığı maddi və mənəvi irsin canlı salnaməsidir. Qarabağın qədim diyarlarından olan Füzuli rayonu da öz tarixi-dini abidələri, türbələri, qədim qəbiristanlıqları və memarlıq nümunələri ilə milli mədəniyyətimizin zənginliyini əks etdirir. Bu abidələr keçmişimizlə bu günümüz arasında mənəvi körpü olmaqla yanaşı, xalqımızın sənətkarlıq ənənələrini və dünyagörüşünü öyrənmək baxımından da böyük əhəmiyyət daşıyır.
İşğaldan əvvəl Füzuli ərazisində mövcud olmuş tarixi abidələr arasında Babı kəndindəki Şeyx Babi Yaqub türbəsi xüsusi yer tutur. XIII əsrə aid edilən bu səkkizguşəli memarlıq nümunəsi orta əsr Azərbaycan memarlığının səciyyəvi xüsusiyyətlərini özündə əks etdirir. Türbənin quruluşu, memarlıq həlli və tarixi əhəmiyyəti bölgənin zəngin sənət ənənələrindən xəbər verir.
Aşağı Veysəlli kəndində yerləşən XIV əsrə aid Mirəli türbəsi də Füzulinin tarixi irsinin mühüm nümunələrindəndir. Bu abidə orta əsrlərdə bölgədə memarlıq sənətinin inkişaf etdiyini göstərən maddi sübutlardan biri hesab olunur. Əhmədalılar kəndində orta əsr qəbiristanlığının ərazisində yerləşən sənduqə formalı qəbirdaşı üzərindəki türbə və XIX əsrə aid Cəlil türbəsi də rayonun tarixi-mədəni mənzərəsini tamamlayan abidələr sırasındadır.
Bu abidələrin hər biri daşlara həkk olunmuş tarix, keçmiş nəsillərin həyat tərzi və mənəvi dünyası haqqında məlumat verən qiymətli mənbədir. Onların qorunması təkcə memarlıq nümunələrinin saxlanılması deyil, həm də milli yaddaşımızın, tarixi kimliyimizin və mədəni irsimizin gələcək nəsillərə çatdırılması deməkdir.
Füzulinin işğal altında qaldığı illərdə bölgənin mədəni irsi ciddi təhlükələrlə üzləşdi. Tarixi abidələrin qorunması, onların vəziyyətinin araşdırılması və zəruri bərpa işlərinin həyata keçirilməsi azad edilmiş ərazilərdə mühüm vəzifələrdəndir. Bu istiqamətdə görülən işlər bölgənin tarixi simasının bərpasına və mədəni irsin yaşadılmasına xidmət edir.
Bu gün azad Füzulidə tarixi abidələrə münasibət keçmişə ehtiramın, milli-mənəvi dəyərlərə sədaqətin ifadəsidir. Füzulinin daş yaddaşı xalqımızın minilliklərə söykənən tarixindən xəbər verir. Bu irsi qorumaq hər birimizin mənəvi borcu, gələcək nəsillər qarşısında məsuliyyətimizdir.
Bəylər Cəfərov – Zərdab rayonu Alıcanlı kənd sakini
