Suverenliyin təmin edilməsi üçün atılan ilk addım – Laçın nəzarət-buraxılış məntəqəsinin yaradılması və 2023-cü ilin antiterror tədbirləri
Azərbaycanın dövlət suverenliyinin tam təmin olunması istiqamətində mühüm mərhələlərdən biri 2023-cü il aprelin 23-də Laçın-Xankəndi yolunun başlanğıcında sərhəd-buraxılış məntəqəsinin yaradılması olmuşdur. Bu addım Azərbaycan Respublikasının öz dövlət sərhədlərində təhlükəsizliyi təmin etmək, qanunsuz hərbi fəaliyyətin və silah-sursat daşınmasının qarşısını almaq, eləcə də əraziləri üzərində dövlət nəzarətini həyata keçirmək hüququnun praktiki şəkildə təmin edilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyırdı.
2020-ci il 10 noyabr tarixli üçtərəfli Bəyanatın müddəalarına əsasən, Laçın yolu Ermənistanla Azərbaycanın Qarabağ bölgəsi arasında əlaqəni təmin edən marşrut kimi müəyyən edilmişdi. Lakin sonrakı dövrdə həmin marşrutdan təhlükəsizlik məqsədlərinə zidd şəkildə istifadə olunması ilə bağlı Azərbaycan tərəfindən məlumatlar açıqlanmışdır. Azərbaycan Dövlət Sərhəd Xidmətinin 23 aprel 2023-cü il tarixli məlumatında Ermənistan ərazisindən Azərbaycan ərazisindəki qanunsuz erməni silahlı dəstələrinə canlı qüvvə, silah-sursat, mina və digər hərbi təyinatlı vasitələrin daşınmasının qarşısının alınmasının sərhəd-buraxılış məntəqəsinin yaradılmasının əsas məqsədlərindən biri olduğu bildirilmişdir.
Laçın sərhəd-buraxılış məntəqəsinin yaradılması ilə Azərbaycan öz dövlət sərhədlərinin təhlükəsizliyinin təmin edilməsi istiqamətində real nəzarət mexanizmi formalaşdırdı. Bu hadisə həm də 2020-ci ildə əldə edilmiş nəticələrin məntiqi davamı olaraq Azərbaycanın dövlət suverenliyinin bərpası prosesində mühüm mərhələ təşkil etdi.
Lakin bundan sonra da Qarabağ bölgəsində silahlı birləşmələrin mövcudluğu və hərbi təxribatların davam etməsi təhlükəsizlik məsələsini gündəmdə saxlayırdı. 2023-cü ilin sentyabrında baş verən genişmiqyaslı təxribatlardan sonra Azərbaycan Respublikası Konstitusiya quruluşunun bərpası və qanunsuz silahlı birləşmələrin fəaliyyətinin dayandırılması məqsədilə antiterror tədbirlərinə başladı. Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, tədbirlər 19 sentyabr 2023-cü ildə başlanmış, 23 saat 43 dəqiqə davam etmiş və 20 sentyabr saat 13:00-da atəşkəs razılaşmasının əldə olunması ilə dayandırılmışdır.
Antiterror tədbirləri nəticəsində Qarabağ bölgəsində Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının və dövlət hakimiyyəti institutlarının bərpası üçün şərait yarandı. Bununla Azərbaycan ərazisində paralel və qanunsuz idarəetmə strukturlarının mövcudluğuna son qoyuldu və dövlət hakimiyyətinin bütün ərazi üzrə təmin edilməsi istiqamətində həlledici mərhələ başa çatdı.
Bu hadisələrin əhəmiyyəti yalnız hərbi nəticələrlə məhdudlaşmır. Laçın sərhəd-buraxılış məntəqəsinin yaradılması Azərbaycanın dövlət sərhədlərinə nəzarətinin möhkəmləndirilməsini, 2023-cü ilin sentyabrında həyata keçirilən antiterror tədbirləri isə ölkə ərazisində konstitusiya quruluşunun və dövlət hakimiyyətinin tam bərpasını təmin edən prosesin mühüm mərhələsini ifadə edir.
23 aprel 2023-cü ildə Laçın-Xankəndi yolunun başlanğıcında sərhəd-buraxılış məntəqəsinin yaradılması və 19–20 sentyabr 2023-cü il tarixlərində həyata keçirilən antiterror tədbirləri Azərbaycanın dövlət suverenliyinin bütün ərazi üzrə təmin olunması prosesində bir-birini tamamlayan mühüm hadisələr kimi tarixə düşmüşdür. Bu proses 2023-cü il sentyabrın 20-də Azərbaycanın bütün ərazisində dövlət suverenliyinin bərpası ilə nəticələnmişdir.
Kəmalə Əliyeva – Zərdab rayonu, Qaravəlli kənd tam ümumtəhsil məktəbinin direktoru
