M.İ.Averbax adına mükafata layiq görülmüş ilk azərbaycanlı qadın
Azərbaycan tibb elminin inkişafında mühüm rol oynamış görkəmli alimlərdən biri Akademik Zərifə xanım Əliyevadır. Onun oftalmologiya sahəsində apardığı fundamental tədqiqatlar, əldə etdiyi elmi nailiyyətlər və insan sağlamlığına verdiyi töhfələr yalnız ölkə daxilində deyil, beynəlxalq miqyasda da yüksək qiymətləndirilmişdir. Bu uğurların ən parlaq göstəricilərindən biri isə onun nüfuzlu mükafata – SSRİ Tibb Elmləri Akademiyasının akademik M.İ. Averbax adına mükafatına layiq görülməsi olmuşdur.
1981-ci ildə Zərifə Əliyevanın bu mükafata layiq görülməsi onun oftalmologiya sahəsində apardığı elmi tədqiqatların nə qədər mühüm və dəyərli olduğunu bir daha təsdiqlədi. Xüsusilə görmə orqanının peşə patologiyası sahəsində apardığı araşdırmalar elmi ictimaiyyət tərəfindən yüksək qiymətləndirilmişdir. Bu tədqiqatlar istehsalat mühitində çalışan insanların sağlamlığının qorunması baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edirdi. Akademik Zərifə xanım Əliyeva bu mükafata layiq görülən ilk azərbaycanlı qadın alim kimi tarixə düşmüşdür. Bu fakt onun yalnız şəxsi uğuru deyil, eyni zamanda Azərbaycan elminin beynəlxalq səviyyədə tanınmasının göstəricisi idi. Onun əldə etdiyi bu nailiyyət Azərbaycan qadınının elm sahəsində əldə edə biləcəyi yüksək zirvələrin bariz nümunəsidir.
Alimin elmi fəaliyyətinin əsas istiqamətlərindən biri göz xəstəliklərinin profilaktikası və müalicəsi olmuşdur. Xüsusilə kimya və sənaye sahələrində çalışan insanların göz sağlamlığı ilə bağlı problemlər onun diqqət mərkəzində idi. O, müxtəlif istehsalat amillərinin görmə orqanına təsirini araşdırmış, bu sahədə mühüm elmi nəticələr əldə etmişdir. Bu tədqiqatlar nəticəsində bir çox peşə xəstəliklərinin qarşısının alınması üçün praktiki tövsiyələr hazırlanmışdır. Akademik Zərifə xanım Əliyevanın elmi fəaliyyəti yalnız nəzəri tədqiqatlarla məhdudlaşmırdı. O, əldə etdiyi nəticələri praktik tibbdə tətbiq edərək xəstələrin müalicəsində mühüm rol oynamışdır. Bu isə onun elmi fəaliyyətini daha da dəyərli və əhəmiyyətli etmişdir. Onun yanaşması müasir tibbin əsas prinsiplərindən biri olan nəzəriyyə və praktikanın vəhdətini özündə əks etdirirdi. SSRİ Tibb Elmləri Akademiyasının akademik M.İ.Averbax adına mükafatı oftalmologiya sahəsində ən nüfuzlu mükafatlardan biri hesab olunurdu. Bu mükafata layiq görülmək yalnız yüksək elmi nailiyyətlər əldə etmiş alimlərə nəsib olurdu. Zərifə Əliyevanın bu mükafata layiq görülməsi onun elmi fəaliyyətinin beynəlxalq səviyyədə tanındığını və yüksək qiymətləndirildiyini göstərir. Bu uğur həm də Azərbaycan tibb elminin inkişaf səviyyəsinin göstəricisi idi. Zərifə Əliyevanın fəaliyyəti sayəsində Azərbaycan oftalmologiya məktəbi formalaşmış və inkişaf etmişdir. Onun rəhbərliyi ilə yetişən gənc alimlər bu sahədə yeni nailiyyətlər əldə etmiş və elmi ənənələri davam etdirmişlər.
Zərifə Əliyevanın həyat və fəaliyyəti gənc nəsil üçün örnəkdir. O, öz zəhməti, əzmkarlığı və elmə olan sevgisi ilə böyük uğurlar qazanmışdır. Onun əldə etdiyi nailiyyətlər göstərir ki, məqsədyönlü və davamlı fəaliyyət nəticəsində ən yüksək zirvələrə çatmaq mümkündür.
Bu gün də Akademik Zərifə xanım Əliyevanın elmi irsi aktuallığını qoruyub saxlayır. Onun apardığı tədqiqatlar müasir oftalmologiya elminin inkişafında istifadə olunur və yeni elmi araşdırmalar üçün əsas yaradır. Onun adı Azərbaycan tibb tarixində qızıl hərflərlə yazılmışdır.
Zərifə Əliyevanın M.İ.Averbax adına mükafata layiq görülməsi onun elmi fəaliyyətinin zirvəsi olmaqla yanaşı, Azərbaycan elminin beynəlxalq nüfuzunun artmasına mühüm töhfə vermişdir. Bu nailiyyət həm də gələcək nəsillər üçün ilham mənbəyidir və elmə olan marağın artmasına xidmət edir.
Akademik Zərifə xanım Əliyeva öz fəaliyyəti ilə sübut etmişdir ki, elmə bağlılıq, zəhmət və yüksək peşəkarlıq insanı ən yüksək zirvələrə aparır. Onun adı və elmi irsi Azərbaycan xalqı üçün böyük qürur mənbəyi olaraq daim yaşayacaqdır.
Zərdab rayon Mədəniyyət Mərkəzinin direktoru Elyurə Məmmədova
