Azərbaycanın müasir tarixinin ən mürəkkəb və eyni zamanda ən mühüm mərhələlərindən biri müstəqilliyin bərpasından sonra ölkənin üzləşdiyi ağır sınaqlar və bu sınaqların dəf edilməsi ilə bağlıdır. 1991-ci ildə dövlət müstəqilliyini bərpa edən Azərbaycan olduqca mürəkkəb siyasi, iqtisadi və hərbi vəziyyətlə qarşı-qarşıya idi. Müstəqilliyin ilk illərində ölkənin qarşısında bir-biri ilə əlaqəli çoxsaylı problemlər dayanırdı. Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzü nəticəsində torpaqlarımız işğal olunur, yüz minlərlə insan öz doğma yurdlarından didərgin düşür, ölkə daxilində isə siyasi qarşıdurma və iqtisadi böhran dərinləşirdi. 1993-cü ilin ağır hadisələri, o cümlədən vətəndaş qarşıdurması ölkənin dövlət müstəqilliyi üçün ciddi təhlükə yaradırdı. Prezident İlham Əliyev də çıxışlarında həmin dövrü Azərbaycanın müstəqillik yolunda üzləşdiyi ən ağır mərhələlərdən biri kimi xarakterizə edib. Həmin illərdə Azərbaycanın iqtisadi vəziyyəti də olduqca ağır idi. Neft sənayesi tənəzzülə uğramış, qaz hasilatı ciddi şəkildə azalmışdı. Enerji qıtlığı ölkənin gündəlik həyatına və iqtisadi fəaliyyətinə mənfi təsir göstərirdi. Bununla yanaşı, Azərbaycanın beynəlxalq mövqeyi də kifayət qədər mürəkkəb idi. Bir tərəfdən müstəqil dövlət kimi özünü beynəlxalq sistemdə təsdiq etmək, digər tərəfdən isə hərbi təcavüz və işğal faktı ilə mübarizə aparmaq lazım gəlirdi. Belə bir şəraitdə Azərbaycan qarşısında yalnız ərazilərini deyil, dövlətçiliyini və müstəqilliyini qorumaq vəzifəsi də dayanırdı. Ölkənin qarşılaşdığı çətinliklər bir-birindən ayrı problemlər deyildi. İqtisadi zəiflik, siyasi qeyri-sabitlik, hərbi təhlükə və işğal bir-birini daha da ağırlaşdırırdı. Buna görə də Azərbaycan üçün ilk növbədə güclü dövlət quruculuğunun, iqtisadi inkişafın və sabitliyin təmin edilməsi həyati əhəmiyyət daşıyırdı.
1993-cü ildə Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışından sonra ölkədə siyasi sabitliyin təmin edilməsi və dövlət idarəçiliyinin möhkəmləndirilməsi istiqamətində mühüm addımlar atıldı. Sonrakı dövrdə Azərbaycanın iqtisadi imkanlarının artırılması, xüsusilə neft strategiyasının həyata keçirilməsi ölkənin maliyyə imkanlarının genişlənməsinə şərait yaratdı. Bu proses sonrakı illərdə ordu quruculuğuna, sosial-iqtisadi inkişaf layihələrinə və Azərbaycanın beynəlxalq mövqeyinin gücləndirilməsinə imkan verən əsas amillərdən birinə çevrildi. Bu siyasətin davam etdirilməsi Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi dövründə Azərbaycanın dövlət strategiyasının əsas istiqamətlərindən biri oldu. İqtisadiyyatın şaxələndirilməsi, enerji layihələrinin həyata keçirilməsi, beynəlxalq əməkdaşlığın genişləndirilməsi və əldə olunan iqtisadi imkanların müdafiə qabiliyyətinin gücləndirilməsinə yönəldilməsi ölkənin qarşısında yeni imkanlar açdı. Prezident İlham Əliyev 2026-cı ildə Bakı Enerji Həftəsində çıxışı zamanı Azərbaycanın təbii sərvətlərindən düzgün istifadə edilməsinin ölkənin iqtisadi, sosial və hərbi inkişafına imkan yaratdığını xüsusi vurğulayıb. Lakin bütün bu inkişaf proseslərinin fonunda Azərbaycanın əsas milli məsələsi — işğal altında olan torpaqların azad edilməsi — həllini gözləyirdi. Təxminən 30 il ərzində Ermənistan Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə tanınmış ərazilərinin bir hissəsini işğal altında saxladı. Bu dövrdə bir milyondan artıq azərbaycanlı qaçqın və məcburi köçkün vəziyyətinə düşdü, işğal olunmuş ərazilərdə şəhərlər, kəndlər, tarixi və mədəni abidələr dağıdıldı. Azərbaycan uzun illər danışıqlar yolu ilə münaqişənin həllinə çalışdı. BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1993-cü ildə qəbul etdiyi qətnamələrdə Ermənistan qoşunlarının Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərindən çıxarılması tələb olunurdu, lakin bu qətnamələr uzun müddət icra edilmədi. Beləliklə, Azərbaycan qarşısında uzun illər ərzində həm diplomatik, həm siyasi, həm də hərbi istiqamətdə böyük vəzifələr dayanırdı. Prezident İlham Əliyev bu dövrdə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpasını dövlət siyasətinin əsas prioritetlərindən biri kimi müəyyənləşdirdi. Ordu quruculuğuna xüsusi diqqət yetirildi, Azərbaycan Ordusunun maddi-texniki təminatı gücləndirildi, hərbi potensial artırıldı və müdafiə qabiliyyəti yüksəldildi. 2020-ci il sentyabrın 27-də Ermənistanın genişmiqyaslı hərbi təxribatından sonra Azərbaycan Ordusu əks-hücum əməliyyatına başladı. 44 gün davam edən Vətən müharibəsi nəticəsində Azərbaycanın bir sıra şəhər və kəndləri işğaldan azad edildi. 8 noyabr 2020-ci ildə Şuşanın azad olunması müharibənin taleyində mühüm dönüş nöqtəsi oldu. Noyabrın 10-da imzalanmış üçtərəfli bəyanatla Ermənistan Azərbaycanın digər işğal olunmuş rayonlarından qoşunlarını çıxarmaq öhdəliyini qəbul etdi. Prezident İlham Əliyevin sonrakı çıxışlarında da qeyd etdiyi kimi, bununla 30 ilə yaxın davam edən işğala son qoyuldu və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində tarixi nəticə əldə edildi.
Zərdab rayonu üzrə gənclər və idman sektorunun əməkdaşı –Bahar Qurbanova
