“İctimai asayişlə, müxtəlif terror təhdidləri ilə bağlı vəziyyət nəzarət altındadır.”
Prezident İlham Əliyevin 17 sentyabr 2026-cı ildə Türk Dövlətləri Təşkilatına (TDT) üzv ölkələrin təhlükəsizlik üzrə rəhbər şəxslərini qəbul edərkən səsləndirdiyi bu fikir Türk dünyası dövlətlərinin təhlükəsizlik sahəsində mövcud vəziyyətini və qarşıda duran vəzifələri xarakterizə edən mühüm tezislərdən biridir. Dövlət başçısı qeyd edib ki, TDT məkanının geniş coğrafiyasında ictimai asayiş və müxtəlif terror təhdidləri ilə bağlı vəziyyət nəzarət altındadır. Bununla yanaşı, Prezident xüsusi olaraq vurğulayıb ki, mövcud sabitlik arxayınlaşmaq üçün əsas deyil. Ətraf regionlarda davam edən müharibələr, münaqişələrin coğrafiyasının genişlənməsi və qarşıdurmaların yeni ərazilərə yayılma ehtimalı Türk dövlətlərinin təhlükəsizlik sahəsində daim hazırlıqlı və koordinasiyalı fəaliyyət göstərməsini tələb edir. Azərbaycan baxımından bu məsələ xüsusilə aktualdır, çünki dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi, ölkənin həm şimalında, həm də cənubunda müharibə aparan ölkələr yerləşir və belə geosiyasi şərait regional təhlükəsizlik məsələlərinin əhəmiyyətini artırır. Təhlükəsizlik məsələlərinin TDT gündəliyində xüsusi yer tutmasının əsas səbəblərindən biri müasir təhdidlərin artıq yalnız dövlət sərhədləri ilə məhdudlaşmamasıdır. Prezident İlham Əliyevin görüşdə vurğuladığı kimi, terrorizm və ekstremizm, transmilli mütəşəkkil cinayətkarlıq, narkotiklərin qanunsuz dövriyyəsi, kibertəhdidlər və müasir texnologiyalardan qanunsuz istifadə müxtəlif ölkələr üçün ortaq çağırışlar yaradır. Bu təhdidlərin transmilli xarakter daşıması onların qarşısının alınmasında ayrı-ayrı dövlətlərin səyləri ilə yanaşı, təhlükəsizlik qurumları arasında məlumat və təcrübə mübadiləsini, operativ əlaqələri və koordinasiyanı zəruri edir. Bu baxımdan profilaktik təhlükəsizlik tədbirləri xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Prezident İlham Əliyev dövlət təhlükəsizliyinə cavabdeh qurumların fəaliyyətinin əlaqələndirilməsini, operativ məlumat mübadiləsini, birgə fəaliyyəti və mümkün təhdidlərin əvvəlcədən müəyyənləşdirilərək qarşısının alınması istiqamətində koordinasiyanın gücləndirilməsini həyati əhəmiyyət daşıyan məsələlər sırasında qeyd edib. Bu yanaşma təhlükəsizlik siyasətinin yalnız artıq baş vermiş cinayət və terror aktlarına cavab verməklə məhdudlaşmadığını, mümkün təhlükələrin qabaqcadan müəyyən edilməsi və qarşısının alınmasına yönəlmiş tədbirlərin də mühüm yer tutduğunu göstərir. TDT Təhlükəsizlik Şuraları katiblərinin görüşləri bu istiqamətdə institusional əməkdaşlıq mexanizmlərindən biri kimi çıxış edir. 2026-cı il sentyabrın 17-də Bakıda TDT-yə üzv dövlətlərin təhlükəsizlik şuralarının katiblərinin beşinci iclasının keçirilməsi təhlükəsizlik məsələlərinin təşkilat daxilində sistemli şəkildə müzakirə edildiyini göstərir. Görüşdə Azərbaycanın, Türkiyənin, Qazaxıstanın, Özbəkistanın və Qırğızıstanın təhlükəsizlik strukturlarının yüksək vəzifəli nümayəndələri iştirak ediblər. Bu format çərçivəsində ümumi təhlükəsizlik çağırışlarının müzakirəsi, qarşılıqlı məlumat mübadiləsi və gələcək əməkdaşlıq istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi nəzərdə tutulur.
Təhlükəsizliyin qorunması məsələsi TDT ölkələrinin iqtisadi və sosial inkişafı ilə də birbaşa əlaqələndirilir. Prezident İlham Əliyev həmin görüşdə qeyd edib ki, sabitlik və təhlükəsizlik olmadan heç bir ölkənin davamlı inkişafından söhbət gedə bilməz. Siyasi və iqtisadi sabitliyin mövcud olmadığı ölkələrə investisiyaların, yeni texnologiyaların və innovasiyaların cəlb edilməsi çətinləşir. Buna görə də ictimai asayişin qorunması və terror təhdidlərinin qarşısının alınması yalnız təhlükəsizlik qurumlarının fəaliyyəti baxımından deyil, həm də iqtisadi inkişaf, investisiya mühiti və sosial rifah baxımından mühüm məsələdir. Müasir dövrdə təhlükəsizlik anlayışının informasiya və ideoloji ölçüsü də genişlənib. Prezident İlham Əliyev çıxışında bugünkü təhdidlərin yalnız fiziki deyil, həm də ideoloji xarakter daşıdığını bildirib. Onun sözlərinə görə, dövlətlərin ardıcıl inkişafının və konstitusiya quruluşunun qorunması üçün dövlətlərə və xalqlara qarşı yönələn ideoloji təxribatlara qarşı mübarizə aparılması zəruridir. Bu kontekstdə informasiya məkanında aparılan fəaliyyət, kibertəhlükəsizlik və cəmiyyətin informasiya təhlükəsizliyinin təmin olunması da ümumi təhlükəsizlik sisteminin mühüm elementlərinə çevrilir. TDT ölkələrinin təhlükəsizlik əməkdaşlığında gənclərlə iş də xüsusi əhəmiyyət daşıyan istiqamət kimi təqdim olunur. Prezident İlham Əliyev müxtəlif beynəlxalq mərkəzlərdən ölkələrin dövlət maraqlarını sarsıtmağa yönəlmiş fəaliyyətlərin, xüsusilə də gənclər üzərində təsir göstərmək cəhdlərinin mövcud olduğunu bildirib və TDT çərçivəsində gənclər təşkilatlarının qarşılıqlı fəaliyyətinə daha çox diqqət yetirməyin vacibliyini vurğulayıb. Dövlət başçısının təklif etdiyi yanaşmaya əsasən, müntəzəm forumların, konfransların və digər tədbirlərin keçirilməsi Türk dövlətlərinin gəncləri arasında birbaşa ünsiyyətin və qarşılıqlı anlaşmanın gücləndirilməsinə xidmət edə bilər.
Azərbaycanın təhlükəsizlik sahəsindəki təcrübəsi də bu mövzuda çıxışın mühüm hissəsini təşkil edir. Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın 30 il ərzində ərazi bütövlüyü və təhlükəsizlik məsələləri ilə bağlı ciddi problemlərlə üzləşdiyini, nəticədə öz hüquqlarını hərbi yolla bərpa etmək məcburiyyətində qaldığını bildirib. Dövlət başçısı bu təcrübəni beynəlxalq hüququn və təhlükəsizlik mexanizmlərinin səmərəli fəaliyyətinin əhəmiyyəti ilə əlaqələndirib. Onun fikrincə, beynəlxalq hüququn bütün dövlətlərə eyni prinsiplərlə tətbiq olunması münaqişələrin qarşısının alınması və onların sülh yolu ilə həlli baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Beləliklə, “ictimai asayişlə, müxtəlif terror təhdidləri ilə bağlı vəziyyət nəzarət altındadır” fikri mövcud vəziyyətin təsviri ilə yanaşı, təhlükəsizlik sahəsində gələcək fəaliyyət üçün mühüm mesaj da ehtiva edir: əldə edilmiş sabitliyin qorunması üçün daimi hazırlıq, operativ məlumat mübadiləsi, təhlükəsizlik qurumları arasında koordinasiya və mümkün təhdidlərin qabaqlanması zəruridir. TDT ölkələri üçün terrorizm, ekstremizm, transmilli cinayətkarlıq, narkotiklərin qanunsuz dövriyyəsi, kibertəhdidlər və informasiya təhlükəsizliyi kimi məsələlər ortaq gündəlik təşkil edir. Bu istiqamətlərdə əməkdaşlığın gücləndirilməsi təşkilat daxilində təhlükəsizlik və qarşılıqlı etimad mexanizmlərinin inkişafına xidmət edən əsas amillərdən biri kimi təqdim olunur.
Zərdab rayon Nizami Gəncəvi adına Şəftəhal kənd tam orta ümumtəhsil məktəbin müəllimi Mirzəyeva Roza Rasim qızı.
