Füzulinin coğrafiyası.
Füzuli rayonu Azərbaycanın Qarabağ bölgəsində yerləşir. Rayon ölkəmizin cənub-qərb hissəsində, Araz çayına yaxın ərazidə yerləşməsi ilə seçilir. Füzuli həm coğrafi mövqeyinə, həm də təbii şəraitinə görə Azərbaycanın əhəmiyyətli rayonlarından biridir. Rayonun ərazisi geniş düzənlikləri, münbit torpaqları və kənd təsərrüfatı üçün əlverişli şəraiti ilə diqqəti cəlb edir. Füzuli qədim tarixə, zəngin təbiətə və böyük iqtisadi imkanlara malik olan bölgələrimizdəndir. Füzuli rayonunun relyefi əsasən düzənliklərdən ibarətdir. Ərazinin böyük hissəsi Qarabağ düzünün cənub-şərq hissəsini əhatə edir. Rayonun bəzi ərazilərində alçaq təpələrə və dağətəyi sahələrə də rast gəlinir. Düzənliklərin geniş yayılması burada əkinçilik və heyvandarlığın inkişafı üçün əlverişli şərait yaradır. Torpaqların münbit olması müxtəlif kənd təsərrüfatı bitkilərinin yetişdirilməsinə imkan verir. Bu baxımdan Füzuli rayonu kənd təsərrüfatı üçün böyük əhəmiyyət daşıyan ərazilərdən hesab olunur. Rayonun iqlimi əsasən yayı isti və quraq, qışı isə nisbətən mülayim keçən xüsusiyyətlərə malikdir. Yay aylarında havanın temperaturu yüksəlir, yağıntıların miqdarı azalır. Buna görə də əkin sahələrinin suvarılması mühüm əhəmiyyət daşıyır. Qış aylarında isə hava şəraiti əksər hallarda mülayim keçir. İqlim şəraiti burada taxıl, pambıq, üzüm, tərəvəz və digər kənd təsərrüfatı məhsullarının yetişdirilməsi üçün əlverişlidir. Təbii şəraitin düzgün qiymətləndirilməsi rayonun təsərrüfat həyatında mühüm rol oynayır. Füzuli rayonunun su ehtiyatları da onun coğrafiyasında mühüm yer tutur. Araz çayı rayonun cənub sərhədi boyunca axır. Bu çay Azərbaycanın mühüm su mənbələrindən biridir. Ərazidə suvarma kanalları və digər su mənbələri də mövcuddur. Su ehtiyatlarından düzgün istifadə edilməsi kənd təsərrüfatının inkişafına və məhsuldarlığın artırılmasına kömək edir. Xüsusilə isti yay aylarında suvarma əkin sahələrinin qorunması və bol məhsul əldə edilməsi üçün vacibdir. Füzuli rayonunda kənd təsərrüfatı əhalinin əsas məşğuliyyət sahələrindən biridir. Burada taxılçılıq, pambıqçılıq, üzümçülük, tərəvəzçilik və heyvandarlıq üçün əlverişli imkanlar vardır. Münbit torpaqlar və isti iqlim kənd təsərrüfatının müxtəlif sahələrinin inkişafına şərait yaradır. Əkinçiliklə yanaşı, maldarlıq da rayonun təsərrüfat həyatında mühüm yer tutur. Kənd təsərrüfatının inkişafı əhalinin məşğulluğunun artırılmasına, yerli məhsulların istehsalına və rayon iqtisadiyyatının güclənməsinə kömək edir. Füzulinin coğrafi mövqeyi nəqliyyat baxımından da əhəmiyyətlidir. Rayonun ərazisindən keçən avtomobil yolları yaşayış məntəqələri arasında əlaqələrin qurulmasına imkan verir. Füzuli şəhəri və ətraf ərazilər Azərbaycanın digər bölgələri ilə əlaqələrin inkişafında mühüm rol oynayır. Nəqliyyat yollarının yaxşılaşdırılması insanların rahat hərəkət etməsinə, kənd təsərrüfatı məhsullarının daşınmasına və iqtisadi əlaqələrin genişlənməsinə şərait yaradır. Füzuli rayonunun təbiəti və torpaq ehtiyatları bölgənin gələcək inkişafı üçün böyük imkanlar yaradır. Lakin bu imkanlardan düzgün istifadə etmək vacibdir. Torpaqların münbitliyinin qorunması, su ehtiyatlarının səmərəli istifadəsi, yaşıllıqların artırılması və ətraf mühitin mühafizəsi diqqət mərkəzində saxlanılmalıdır. Təbii sərvətlərin qorunması yalnız bugünkü həyatımız üçün deyil, gələcək nəsillər üçün də mühüm əhəmiyyət daşıyır. Füzuli rayonu uzun illər işğal altında qaldıqdan sonra 2020-ci ildə Vətən müharibəsi nəticəsində azad edilmişdir. Bu hadisədən sonra rayonda bərpa və quruculuq işlərinə başlanılmışdır. Yeni yolların salınması, yaşayış məntəqələrinin yenidən qurulması, infrastrukturun inkişaf etdirilməsi və insanların doğma torpaqlarına qayıtması istiqamətində mühüm tədbirlər həyata keçirilir. Füzuli Beynəlxalq Hava Limanının istifadəyə verilməsi də rayonun nəqliyyat imkanlarının genişlənməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Bütün bu işlər bölgənin gələcək inkişafına və iqtisadi imkanlarının artmasına xidmət edir. Füzulinin coğrafi xüsusiyyətləri onun həm təbii, həm də iqtisadi əhəmiyyətini müəyyən edir. Geniş düzənliklər, münbit torpaqlar, əlverişli iqlim və su ehtiyatları rayonun inkişafı üçün əsas imkanlardır. Bu imkanlardan səmərəli istifadə etməklə kənd təsərrüfatını inkişaf etdirmək, yeni iş yerləri yaratmaq və əhalinin yaşayış şəraitini yaxşılaşdırmaq mümkündür. Nəticə olaraq, Füzuli rayonu Azərbaycanın mühüm bölgələrindən biridir. Onun əlverişli coğrafi mövqeyi, təbii şəraiti və kənd təsərrüfatı imkanları rayonun iqtisadi və sosial inkişafında böyük rol oynayır. Füzulinin yenidən qurulması, təbiətinin qorunması və gələcək inkişafı ölkəmiz üçün əhəmiyyətlidir. Doğma torpaqlarımızın gözəlliyini qorumaq, təbii sərvətlərindən düzgün istifadə etmək və bu əraziləri daha da inkişaf etdirmək hər birimizin qarşısında duran mühüm vəzifələrdəndir.
Zərdab Gənclər evinin psixoloqu-Cəvahir Murtuzayeva
