Füzuli – tarixi və dini abidələrlə zəngin qədim diyar
Azərbaycanın qədim yaşayış məskənlərindən biri olan Füzuli rayonu zəngin tarixi, mədəni irsi və dini abidələri ilə seçilir. Bu torpaq əsrlər boyu xalqımızın milli-mənəvi dəyərlərinin qorunub saxlanıldığı, tarixi ənənələrin nəsildən-nəslə ötürüldüyü ərazilərdən biri olub. Oktyabrın 17-si Füzuli Şəhəri Günü kimi qeyd edilir. Bu əlamətdar gün şəhərin azadlığını, xalqımızın birliyini və doğma yurda bağlılığını ifadə edir. Füzuli rayonu qədim dövrlərdən insanların məskunlaşdığı ərazilərdən biridir. Rayonun müxtəlif yerlərində aşkar edilmiş tarixi izlər bu torpağın zəngin keçmişindən xəbər verir. Burada yerləşən qədim yaşayış məskənləri, memarlıq nümunələri, türbələr, məscidlər və digər tarixi abidələr xalqımızın mədəni irsinin mühüm hissəsini təşkil edir. Füzulinin tarixi yalnız daşlarda və tikililərdə deyil, həm də xalqın yaddaşında, adət-ənənələrində və nəsillər boyu qorunub saxlanılan mənəvi dəyərlərində yaşayır. Bu irsin öyrənilməsi və gələcək nəsillərə çatdırılması hər birimizin qarşısında duran mühüm vəzifələrdəndir.
Füzuli ərazisindəki tarixi və dini abidələr Azərbaycan xalqının keçmişini öyrənmək baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. Bu abidələr insanların həyat tərzi, inancı, memarlıq ənənələri və mədəni inkişafı haqqında məlumat verir. Məscidlər, türbələr, qədim qəbiristanlıqlar və digər tarixi məkanlar bölgənin mənəvi həyatında mühüm yer tutub. Belə abidələrin qorunması yalnız tarixi tikililəri saxlamaq demək deyil. Bu, həm də xalqımızın yaddaşını, milli kimliyini və mədəni irsini yaşatmaqdır. Hər bir abidə keçmişlə bu gün arasında mənəvi körpü yaradır.
Füzulinin tarixi-dini irsi öyrənilərkən abidələrin dəqiq tarixi, memarlıq xüsusiyyətləri və mövcud vəziyyəti etibarlı mənbələr əsasında araşdırılmalıdır. Onların qorunması, bərpası və gələcək nəsillərə çatdırılması üçün elmi tədqiqatların aparılması da vacibdir. Füzuli şəhəri uzun illər Ermənistanın işğalı altında qalıb. İşğal dövründə şəhərin və rayonun yaşayış məntəqələri dağıntılara məruz qalıb, bir sıra tarixi və dini abidələr zərər görüb. Doğma yurdlarından didərgin düşmüş insanların illərlə öz evlərinə qayıtmaq arzusu ilə yaşaması bu torpağın tarixində ağrılı səhifələrdən biridir.
2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycan tarixində mühüm dönüş nöqtəsi oldu. Azərbaycan Ordusunun həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatlar nəticəsində Füzuli şəhəri 2020-ci il oktyabrın 17-də işğaldan azad edildi. Bu hadisə xalqımızın yaddaşında böyük sevinc və qürur günü kimi qaldı.
Füzulinin azad edilməsi şəhərin yenidən qurulması, tarixi irsinin qorunması və sakinlərin doğma yurda qayıdışı üçün yeni imkanlar yaratdı. Bu gün Füzulidə bərpa və quruculuq işləri aparılır. Şəhərin müasir tələblərə uyğun yenidən qurulması ilə yanaşı, onun tarixi simasının və mədəni irsinin qorunması da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Yeni yolların, yaşayış sahələrinin və sosial infrastrukturun yaradılması bölgənin gələcək inkişafına xidmət edir.
Füzulinin zəngin irsinin təbliği gənc nəslin tariximizə marağının artırılmasına da kömək edəcək. Məktəblərdə, mədəniyyət müəssisələrində və ictimai tədbirlərdə rayonun tarixi haqqında məlumatların yayılması bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu gün Füzulinin hər bir tarixi məkanı, hər bir qədim tikilisi və hər bir yaşayış ənənəsi xalqımızın keçmişi haqqında danışır.
Zərdab rayon Əlibəyli kənd tam orta ümumtəhsil məktəbinin direktoru-Kəmalə Əliyeva
