Əgər Heydər Əliyev o vaxt Azərbaycanda olsaydı, imkan verməzdi ki, Qarabağda separatizm meyilləri yer alsın.
Azərbaycanın dövlətçilik tarixində elə şəxsiyyətlər var ki, onların siyasi fəaliyyəti yalnız bir dövrün deyil, bütövlükdə dövlətin gələcək taleyinin müəyyənləşməsində mühüm rol oynayır. Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi irsi də məhz belə tarixi miqyasa malikdir. Onun dövlət idarəçiliyində nümayiş etdirdiyi prinsipiallıq, milli maraqlara sadiqliyi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün qorunmasına yönəlmiş qətiyyətli mövqeyi ölkəmizin müasir tarixində xüsusi yer tutur.
Heydər Əliyevin siyasi məktəbi ilk növbədə dövlətçilik məsuliyyəti, milli maraqların müdafiəsi və xalqın təhlükəsizliyinin təmin olunması kimi fundamental prinsiplər üzərində qurulmuşdu. Onun Azərbaycana rəhbərlik etdiyi dövrdə ölkənin iqtisadi, sosial və siyasi potensialının gücləndirilməsi istiqamətində görülən işlər sonrakı tarixi mərhələlər üçün mühüm baza yaratdı. Məhz bu baxımdan Heydər Əliyevin siyasi irsinin öyrənilməsi Azərbaycanın keçdiyi mürəkkəb tarixi yolu düzgün dərk etmək baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Yeni Azərbaycan Partiyasının VIII Qurultayında çıxış edən cənab Prezident, Yeni Azərbaycan Partiyasının Sədri İlham Əliyev Azərbaycanın 1980-ci illərin sonu və 1990-cı illərin əvvəllərində üzləşdiyi ağır siyasi vəziyyətə toxunaraq Ulu Öndərin həmin dövrdə Azərbaycanda olmamasının yaratdığı nəticələrə diqqət çəkib. Dövlət başçısı bildirib: “Əgər Heydər Əliyev o vaxt Azərbaycanda olsaydı, imkan verməzdi ki, Qarabağda separatizm meyilləri yer alsın.” Bu fikir həmin tarixi mərhələnin mahiyyətini və Heydər Əliyev şəxsiyyətinin dövlətçilik baxımından əhəmiyyətini ifadə edən mühüm siyasi qiymətləndirmədir.
Həmin dövr Azərbaycan tarixinin ən mürəkkəb səhifələrindən biri kimi yadda qalıb. Ölkənin siyasi idarəçilik sistemində yaranmış böhran, hakimiyyətin cəmiyyət qarşısında öz məsuliyyətini lazımi səviyyədə yerinə yetirə bilməməsi və Ermənistanın Azərbaycana qarşı ərazi iddialarının genişlənməsi ciddi fəsadlara yol açdı. Qarabağ məsələsinin ilk mərhələlərində nümayiş etdirilən siyasi zəiflik sonrakı proseslərə də təsirsiz ötüşmədi. Bu baxımdan tarixdən nəticə çıxarmaq, həmin dövrün hadisələrini obyektiv şəkildə öyrənmək və gələcək nəsillərə çatdırmaq mühüm vəzifədir.
Cənab Prezident İlham Əliyev çıxışında həmin tarixi mərhələyə dair fikirlərini geniş şəkildə ifadə edərək deyib: “Əslində, Heydər Əliyevdən sonrakı dövrə nəzər saldıqda, – mən 1980-ci illəri nəzərdə tuturam, – hər kəs açıq-aydın görür ki, ondan sonrakı Azərbaycan rəhbərləri öz vəzifə borclarını dərk edə bilməmişdilər, zəiflik, qorxaqlıq, fərarilik göstərmişdilər. Təkcə onu demək kifayətdir ki, Heydər Əliyevdən sonra həm sovet dövründə, həm müstəqillik dövründə Azərbaycana rəhbərlik etmiş 4 rəhbərdən 3-ü Bakıdan qaçmışdır. Faktiki olaraq müharibə şəraitində olan, yaxud da ki, artıq erməni aqressiyasına düçar olan ölkəni, xalqı başlı-başına buraxıb Bakıdan qaçmışdılar – ikisi Moskvaya, biri Kələkiyə. Dördüncüsü isə, sadəcə olaraq, hələ Ermənistan–Azərbaycan münaqişəsi başlamadan sovet rəhbərliyi tərəfindən vəzifəsindən azad edilmişdir, yəqin ki, buna görə Bakıda qalmışdır. Bax bu, utancverici tarixdir. Məncə, biz bu tarixi heç vaxt silə bilmərik, bunu biz bilirik, gənc nəsil də bilməlidir. Kimlər Azərbaycanı idarə edib və xalqımız hansı fəlakətlərlə üzləşmişdi. Ona görə Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılması, yenə də deyirəm, xalqın tələbi idi”.
1992-ci ildə yaradılan YAP cəmiyyətdə siyasi sabitliyə, dövlətçilik prinsiplərinin qorunmasına və ölkənin üzləşdiyi böhrandan çıxarılmasına ehtiyacın artdığı bir şəraitdə meydana gəldi. Partiyanın yaranması ilə bağlı Naxçıvanda keçirilən təsis qurultayı Azərbaycanın siyasi həyatında yeni mərhələnin başlanğıcı oldu.
Heydər Əliyevin siyasi hakimiyyətə qayıdışı ilə Azərbaycan dövlətçiliyinin möhkəmləndirilməsi istiqamətində ardıcıl proses başlandı. Dövlət idarəçiliyində sabitliyin təmin olunması, iqtisadi inkişaf üçün zəmin yaradılması, Azərbaycanın beynəlxalq mövqelərinin gücləndirilməsi və milli maraqların qorunması Ulu Öndərin fəaliyyətinin əsas istiqamətlərini təşkil etdi. Sonrakı illərdə bu siyasi kurs Prezident İlham Əliyev tərəfindən davam etdirilərək yeni mərhələdə daha da inkişaf etdirildi.
Bu gün Azərbaycan tarixinin mürəkkəb mərhələlərinə nəzər salarkən bir həqiqət aydın görünür: dövlətçilik məsuliyyəti və siyasi iradə ölkənin taleyində həlledici amillərdəndir. Tarixi yaddaşın qorunması isə yalnız keçmişi xatırlamaq deyil, həm də gələcək üçün nəticələr çıxarmaq deməkdir. Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi irsi bu baxımdan Azərbaycan dövlətçiliyinin möhkəmlənməsində mühüm tarixi məktəb kimi qiymətləndirilir.
Yeni Azərbaycan Partiyasının VIII Qurultayında səslənən fikirlər bir daha göstərir ki, Azərbaycanın keçdiyi yolun hər bir mərhələsi, xüsusilə dövlətçilik baxımından mühüm hadisələr gənc nəslə çatdırılmalıdır. Çünki tarixini bilən xalq öz dövlətçiliyinin dəyərini daha dərindən anlayır. Heydər Əliyevin siyasi irsi və Yeni Azərbaycan Partiyasının keçdiyi tarixi yol da bu yaddaşın mühüm tərkib hissəsidir.
Babək Mikayılov – Zərdab Peşə liseyinin direktoru
