Dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin inkişafı Azərbaycanın idxaldan asılılığının müəyyən sahələr üzrə azalmasına da kömək edə bilər
Müasir dünyada sənayenin inkişafı yeni texnologiyalarla sıx bağlıdır. Buna görə də Azərbaycan üçün də dağ-mədən və metallurgiya sahəsində müasir avadanlıqların, avtomatlaşdırılmış sistemlərin və rəqəmsal texnologiyaların tətbiqi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu texnologiyalar hasilatın daha səmərəli aparılmasına, istehsal proseslərinə nəzarətin gücləndirilməsinə və təhlükəsizlik standartlarının yüksəldilməsinə kömək edə bilər.
Digər mühüm məsələ insan kapitalıdır. Yeni sənaye istiqamətinin yaradılması üçün yalnız zavod və müəssisələrin tikilməsi kifayət deyil. Həmin müəssisələrdə işləyəcək mühəndislər, geoloqlar, metallurqlar, texnoloqlar, mexaniklər, energetiklər, laboratoriya əməkdaşları və digər mütəxəssislər də hazırlanmalıdır. Ali və orta ixtisas təhsili müəssisələrində bu istiqamətlər üzrə kadr hazırlığının gücləndirilməsi gələcək sənaye layihələrinin uğurlu həyata keçirilməsi üçün mühüm amildir.
Dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin inkişafı Azərbaycanın idxaldan asılılığının müəyyən sahələr üzrə azalmasına da kömək edə bilər. Ölkə daxilində daha çox metal və metal əsaslı məhsul istehsal edildikcə xaricdən gətirilən bəzi sənaye məhsullarına ehtiyac azala bilər. Eyni zamanda, yerli istehsalın artması Azərbaycan məhsullarının xarici bazarlara çıxarılması üçün də yeni imkanlar yarada bilər.
Bu sahənin inkişafı ixracın strukturunun genişləndirilməsi baxımından da əhəmiyyətlidir. Azərbaycanın iqtisadiyyatında enerji sektoru mühüm yer tutur. Bununla yanaşı, qeyri-neft sənayesinin, xüsusilə yüksək əlavə dəyər yaradan istehsal sahələrinin inkişaf etdirilməsi iqtisadiyyatın daha da şaxələndirilməsinə xidmət edir. Dağ-mədən və metallurgiya sənayesi belə istiqamətlərdən biri ola bilər.
Burada ekoloji məsələlərə də xüsusi diqqət yetirilməlidir. Mədənçilik təbii ehtiyatlardan istifadə ilə bağlı olduğuna görə ətraf mühitin qorunması əsas şərtlərdən biri olmalıdır. Torpaqların, su ehtiyatlarının və atmosferin mühafizəsi, istehsalat tullantılarının düzgün idarə olunması, mədən sahələrinin sonradan bərpası və müasir ekoloji standartların tətbiqi vacibdir. İqtisadi inkişafla ətraf mühitin qorunması bir-birinə zidd deyil. Əksinə, müasir sənaye layihələri hər iki istiqaməti nəzərə almalıdır.
Dağ-mədən sənayesində əməyin təhlükəsizliyi də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Mədənlərdə çalışan insanların sağlamlığı və təhlükəsizliyi üçün müasir texniki vasitələrdən istifadə edilməli, təhlükəsizlik qaydalarına ciddi əməl olunmalı, işçilərin peşə hazırlığı daim artırılmalıdır. Yeni sənaye istiqamətinin əsas göstəricilərindən biri yalnız istehsalın həcmi deyil, həm də təhlükəsiz və məsuliyyətli istehsalın təmin edilməsidir.
Metallurgiyanın inkişafı isə digər sənaye sahələrinin inkişafına əlavə təkan verə bilər. Yerli metal istehsalı maşınqayırma, tikinti materialları, avadanlıq istehsalı, enerji və nəqliyyat sektorları üçün yeni imkanlar yarada bilər. Beləliklə, bir sahədə yaradılan istehsal gücü digər sahələrin də inkişafına təsir göstərə bilər.
Gülnaz Məmmədova – Zərdab şəhər sakini, təqaüdçü
