İşğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpası və yenidən qurulması prosesində enerji infrastrukturunun yaradılması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu baxımdan Cəbrayıl rayonunda həyata keçirilən layihələr həm rayonun dayanıqlı elektrik enerjisi ilə təmin olunmasına, həm də Azərbaycanın bərpa olunan enerji potensialının genişləndirilməsinə xidmət edir.
Cəbrayıl rayonunun müasir enerji sisteminin formalaşdırılması istiqamətində mühüm addımlardan biri 2021-ci il 4 oktyabr tarixində 110/35/10 kV-luq “Cəbrayıl” yarımstansiyasının istifadəyə verilməsi olmuşdur. Yarımstansiyaya Füzulidəki “Şükürbəyli” yarımstansiyasından 31 kilometr uzunluğunda 110 kV-luq ikidövrəli elektrik verilişi xətti çəkilmişdir. Müasir rəqəmsal idarəetmə, mühafizə və avtomatika sistemləri ilə təchiz edilən “Cəbrayıl” yarımstansiyası rayonun hərbi obyektlərinin, yeni yaradılan sosial-iqtisadi infrastruktur layihələrinin, Cəbrayıl şəhərinin və rayonun kənd-qəsəbələrinin elektrik enerjisi ilə təmin olunmasına hesablanmışdır.
Cəbrayılın enerji sisteminin inkişafında növbəti mühüm mərhələ yüksək gərginlikli enerji infrastrukturunun yaradılmasıdır. 9 may 2026-cı ildə Cəbrayıl rayonunun Soltanlı kəndində 330 kV-luq “Şəfəq” yarımstansiyası istifadəyə verilmişdir. Yarımstansiyanın yaradılması, xüsusilə Cəbrayılda tikilən 240 MVt gücündə “Şəfəq” Günəş Elektrik Stansiyasının Azərbaycanın enerji sisteminə inteqrasiyası baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bunun üçün 7,5 kilometr uzunluğunda 330 kV-luq ikidövrəli yüksəkgərginlikli ötürmə xətti çəkilmişdir.
Cəbrayıl rayonu eyni zamanda “yaşıl enerji”nin inkişafı üçün mühüm mərkəzlərdən birinə çevrilir. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə ilk sənaye miqyaslı günəş elektrik stansiyası və ən böyük birbaşa xarici investisiya layihəsi kimi qiymətləndirilən 240 MVt gücündə “Şəfəq” Günəş Elektrik Stansiyası bp şirkəti tərəfindən Cəbrayılda inşa edilir. Stansiyanın enerji sisteminə inteqrasiyası üçün yaradılan yeni yarımstansiya və yüksək gərginlikli ötürmə infrastrukturu bu layihənin mühüm hissəsini təşkil edir.
Rayonda bərpa olunan enerji sahəsində digər layihələr də həyata keçirilir. 28 oktyabr 2025-ci ildə Cəbrayıl rayonunun Şahvəlli kəndində hər birinin gücü 50 MVt olan “Şəms” və “Üfüq” Günəş Elektrik stansiyalarının təməli qoyulmuşdur. Bu layihələr Cəbrayılın enerji potensialının daha da genişləndirilməsi və ölkənin yaşıl enerji strategiyasının həyata keçirilməsi istiqamətində atılan addımlardandır.
Cəbrayılda yaradılan yeni enerji infrastrukturu yalnız rayonun elektrik təminatının yaxşılaşdırılmasına deyil, həm də işğaldan azad edilmiş ərazilərdə sənaye, logistika, yaşayış və digər sosial-iqtisadi layihələrin dayanıqlı enerji ilə təmin edilməsinə imkan yaradır. 330 kV-luq enerji infrastrukturu Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun enerji sisteminin daha dayanıqlı və çevik formalaşdırılmasına da xidmət edir.
Cəbrayılın enerji təsərrüfatında son illərdə həyata keçirilən layihələr rayonun bərpasının mühüm istiqamətlərindən birini təşkil edir. “Cəbrayıl” yarımstansiyasından 330 kV-luq “Şəfəq” yarımstansiyasına, ənənəvi enerji infrastrukturundan günəş elektrik stansiyalarına qədər uzanan bu inkişaf yolu Cəbrayılın müasir enerji mərkəzinə çevrilməsi prosesini əks etdirir.
Cəbrayılın enerji sektorunda həyata keçirilən layihələr həm rayonun gələcək inkişafı, həm də Azərbaycanın bərpa olunan enerji mənbələrindən istifadəsinin genişləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Cavid Nuriyev – Zərdab şəhər sakini, fəal gənc
