Böyük Qayıdış Proqramı
Azərbaycan xalqının müasir tarixində ən mühüm və əlamətdar hadisələrdən biri işğaldan azad edilmiş ərazilərimizdə həyatın yenidən bərpa olunması və keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına qayıdışıdır. Uzun illər Vətən həsrəti ilə yaşayan soydaşlarımızın öz ata-baba torpaqlarına dönməsi dövlətimizin qarşısında duran əsas vəzifələrdən biri olmuşdur. Bu məqsədlə həyata keçirilən Böyük Qayıdış Proqramı Azərbaycanın milli inkişaf strategiyasının mühüm istiqamətlərindən biri olmaqla, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda yeni həyatın qurulmasına xidmət edir.
Uzun illər davam edən işğal nəticəsində şəhər və kəndlərimiz dağıdılmış, yaşayış evləri, məktəblər, xəstəxanalar və digər infrastruktur obyektləri yararsız vəziyyətə salınmışdır. Tarixi və mədəni abidələrimizə ciddi ziyan dəymiş, geniş ərazilər minalarla çirkləndirilmişdir. Bütün bu çətinliklərə baxmayaraq, Azərbaycan dövləti azad edilmiş torpaqların bərpasını və əhalinin təhlükəsiz şəkildə geri qayıtmasını prioritet vəzifə kimi müəyyən etmişdir.
Böyük Qayıdış Proqramı çərçivəsində regionda genişmiqyaslı quruculuq və bərpa işləri həyata keçirilir. Müasir yaşayış məhəllələri salınır, yollar və körpülər inşa edilir, elektrik enerjisi, su və qaz təchizatı sistemləri qurulur. Məktəblərin, tibb müəssisələrinin və digər sosial obyektlərin istifadəyə verilməsi insanların doğma torpaqlarında rahat yaşayışı üçün zəruri şərait yaradır. Eyni zamanda, kənd təsərrüfatının, sənayenin, turizmin və sahibkarlığın inkişafı üçün yeni imkanlar formalaşdırılır.
Proqramın ən mühüm məqsədlərindən biri keçmiş məcburi köçkünlərin təhlükəsiz, könüllü və ləyaqətli şəkildə öz yurdlarına qayıtmasını təmin etməkdir. Artıq bir sıra şəhər və kəndlərdə ailələr məskunlaşaraq gündəlik həyatlarını yenidən qurmağa başlayıblar. Uzun illərdən sonra doğma evinə qayıdan insanların sevincini, uşaqların öz kəndlərində məktəbə getməsini və ailələrin ata-baba torpaqlarında yeni gələcək qurmasını bu tarixi prosesin ən dəyərli nəticələrindən hesab etmək olar.
Böyük Qayıdış yalnız əhalinin köçürülməsi ilə məhdudlaşmır. Bu proqram həm də iş yerlərinin yaradılmasını, iqtisadi fəallığın artırılmasını, ekoloji tarazlığın bərpasını və bölgənin ölkə iqtisadiyyatına yenidən inteqrasiyasını nəzərdə tutur. Azad edilmiş ərazilərdə müasir texnologiyaların tətbiqi, yaşıl enerji layihələrinin həyata keçirilməsi və ağıllı şəhər-kənd konsepsiyalarının inkişafı gələcəyə hesablanmış mühüm addımlardır.
Bununla yanaşı, minalardan təmizləmə işləri və təhlükəsizliyin təmin olunması qayıdış prosesinin əsas şərtlərindəndir. İnsanların həyat və sağlamlığının qorunması, infrastrukturun davamlı fəaliyyəti və sosial xidmətlərin əlçatanlığı proqramın uğurla həyata keçirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Böyük Qayıdış Proqramı doğma yurdlara qayıdışdan daha böyük məna daşıyır: bu, tarixi yaddaşın dirçəlişi, milli həmrəyliyin möhkəmlənməsi və azad edilmiş ərazilərdə davamlı inkişafın təmin olunması deməkdir. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda aparılan quruculuq işləri Azərbaycanın gələcəyə inamını və xalqımızın yenidənqurma əzmini nümayiş etdirir. Doğma torpaqlarına qayıdan hər bir ailə bu tarixi prosesin canlı iştirakçısıdır. Böyük Qayıdışın əsas hədəfi isə insanların öz yurdlarında təhlükəsiz, firavan və ləyaqətli həyat sürmələrini təmin etməkdir.
Talıb Talıbov – Zərdab rayonu Alıcanlı kənd sakini
