Bir milyondan çox azərbaycanlı 30 il ərzində qaçqın və məcburi köçkün həyatı sürməyə məcbur olmuşdur
Vətən insan üçün yalnız doğulduğu torpaq deyil, uşaqlıq xatirələri, ata-baba ocağı, doğmaların məzarı, milli kimliyi və mənəvi dünyasıdır. Bu səbəbdən doğma yurdundan zorla ayrılmaq insanın yaşaya biləcəyi ən ağır faciələrdən biridir. Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzü nəticəsində bir milyondan çox azərbaycanlının qaçqın və məcburi köçkün vəziyyətinə düşməsi xalqımızın yaddaşında silinməz iz buraxmışdır.
İşğal illərində yüz minlərlə soydaşımız öz evini, torpağını, təsərrüfatını, illərlə qurduğu həyatını geridə qoyaraq ölkəmizin müxtəlif bölgələrində məskunlaşmağa məcbur oldu. Onların bir qismi çadır şəhərciklərində, yataqxanalarda, məktəb və digər uyğunlaşdırılmış binalarda ağır şəraitdə yaşadı. İnsanlar doğma kəndlərinə, şəhərlərinə qayıdacaqları günü illərlə səbirsizliklə gözlədilər.
Azərbaycan dövləti məcburi köçkünlərin sosial müdafiəsini daim diqqət mərkəzində saxladı. Onların mənzil-məişət şəraitinin yaxşılaşdırılması, məşğulluğunun təmin edilməsi, təhsil və səhiyyə xidmətlərinə əlçatanlığın artırılması istiqamətində ardıcıl tədbirlər həyata keçirildi. Yeni yaşayış kompleksləri tikildi, müasir qəsəbələr salındı, sosial infrastruktur yaradıldı. Bütün bunlar dövlətin öz vətəndaşlarına göstərdiyi diqqət və qayğının mühüm nümunəsi idi.
Lakin məcburi köçkünlər üçün ən böyük arzu yeni mənzillə təmin olunmaqdan daha çox doğma torpağa qayıtmaq idi. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən məqsədyönlü siyasət bu arzunun gerçəkləşməsi üçün möhkəm zəmin yaratdı.
2020-ci ildə qazanılan tarixi Zəfərdən sonra Böyük Qayıdış prosesinə başlanıldı. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işləri aparıldı, yaşayış evləri, məktəblər, xəstəxanalar, yollar, elektrik və su infrastrukturu yenidən quruldu. Keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına mərhələli qayıdışı təmin edilməyə başlandı.
Bu gün Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda yenidən həyat canlanır. Uzun illər həsrətlə gözlənilən qayıdış xalqımızın ən böyük mənəvi qələbələrindən biridir. Bir vaxtlar doğma yurdlarından didərgin salınan insanlar indi öz evlərinə qayıdır, ata-baba torpaqlarında yeni həyat qururlar.
Zəfər Günü məhz bu baxımdan xüsusi məna daşıyır. Bu gün həm şəhidlərimizin xatirəsinə ehtiram, həm də illərlə Vətən həsrəti çəkən insanların doğma torpaqlarına qovuşmasının bayramıdır.
Aqil Mehdiyev – Zərdab rayonu Alıcanlı kənd sakini
