Azərbaycanin mədəniyyət paytaxti Şuşa – milli-mənəvi dəyərlərimizin, tarixi yaddaşimizin və zəngin mədəni irsimizin təcəssümü
Uzun illər davam edən işğal dövründə Şuşanın tarixi-mədəni irsinə ciddi ziyan dəymiş, bir sıra abidələr dağıdılmış, zədələnmiş və öz tarixi funksiyasından məhrum edilmişdir. Buna baxmayaraq, Azərbaycan xalqının Şuşaya olan mənəvi bağlılığı heç vaxt zəifləməmiş, şəhərin azad olunacağına və yenidən dirçələcəyinə inam daim qorunub saxlanılmışdır. 2020-ci il noyabrın 8-də Şuşanın işğaldan azad edilməsi Azərbaycan tarixində mühüm hadisəyə çevrilmiş, xalqımızın milli qürurunu və tarixi ədalətə inamını daha da gücləndirmişdir. Şuşanın azadlığı yalnız ərazi bütövlüyümüzün bərpası istiqamətində qazanılmış böyük tarixi nailiyyət deyil, həm də milli mədəniyyətimizin öz doğma məkanına qayıdışı kimi qiymətləndirilməlidir. Bu hadisə Şuşanın yenidən Azərbaycanın ictimai, siyasi və mədəni həyatında layiqli yerini tutması üçün geniş imkanlar yaratmışdır. Şuşanın mədəniyyət paytaxtı statusunun real məzmunla zənginləşdirilməsi istiqamətində son illərdə genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işləri həyata keçirilir. Tarixi abidələrin bərpası, mədəniyyət müəssisələrinin yenidən qurulması, yolların və infrastrukturun inkişaf etdirilməsi, şəhərin memarlıq simasının qorunması bu prosesin əsas istiqamətlərini təşkil edir. Xüsusilə Yuxarı Gövhər Ağa məscidinin, Saatlı məscidinin, Vaqifin məqbərəsinin və digər tarixi-mədəni obyektlərin bərpası milli irsimizin qorunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu işlər göstərir ki, Şuşanın inkişafı yalnız müasir şəhərsalma tələbləri ilə məhdudlaşmır, eyni zamanda onun tarixi ruhunun, milli memarlıq xüsusiyyətlərinin və əsrlər boyu formalaşmış mədəni simasının qorunmasına əsaslanır. Şuşada keçirilən beynəlxalq və respublika miqyaslı mədəni tədbirlər şəhərin mədəniyyət paytaxtı statusunun möhkəmləndirilməsinə xüsusi töhfə verir. Xüsusilə Vaqif Poeziya Günlərinin, “Xarıbülbül” Beynəlxalq Musiqi Festivalının yenidən təşkil olunması Şuşanın tarixi mədəni ənənələrinin bərpası baxımından mühüm hadisələrdir. Bu tədbirlər vasitəsilə Azərbaycan poeziyası, muğam sənəti, xalq musiqisi və milli incəsənət nümunələri daha geniş auditoriyaya təqdim edilir. Eyni zamanda, müxtəlif ölkələrdən gələn sənət adamlarının, musiqiçilərin, şairlərin və mədəniyyət xadimlərinin iştirakı Şuşanın beynəlxalq mədəni dialoq məkanına çevrilməsinə şərait yaradır. Belə tədbirlər şəhərin yalnız tarixi keçmişini nümayiş etdirmir, həm də onun müasir mədəni həyatının dinamik inkişafını təmin edir. Şuşanın mədəniyyət paytaxtı kimi inkişafında gənc nəslin rolu da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Milli-mənəvi dəyərlərin gələcək nəsillərə ötürülməsi, tarixi irsin qorunması, muğam və xalq musiqisinin yaşadılması, ədəbi-bədii ənənələrin davam etdirilməsi mühüm vəzifələrdəndir. Şuşada yaradılan yeni mədəni mühit gənc istedadların üzə çıxarılması, onların yaradıcılıq imkanlarının genişləndirilməsi və milli mədəniyyətə bağlılığının gücləndirilməsi üçün əlverişli zəmin yaradır. Bu baxımdan Şuşa yalnız keçmişin şöhrəti ilə yaşayan şəhər deyil, həm də gələcəyin mədəniyyət və yaradıcılıq mərkəzidir. Şuşanın beynəlxalq səviyyədə tanıdılmasında 2023-cü ildə şəhərin Türk dünyasının mədəniyyət paytaxtı elan edilməsi də mühüm hadisə olmuşdur. Bu status Şuşanın yalnız Azərbaycan üçün deyil, bütövlükdə türk xalqlarının ortaq tarixi, mədəniyyəti və mənəvi dəyərləri baxımından da xüsusi əhəmiyyət daşıdığını göstərir. Şuşa bu missiya çərçivəsində türk xalqlarının mədəni əməkdaşlığının genişləndirilməsi, ortaq irsin təbliği və xalqlar arasında dostluq münasibətlərinin möhkəmləndirilməsi üçün mühüm platformaya çevrilmişdir. Bu, şəhərin beynəlxalq mədəni nüfuzunun artmasına və Azərbaycanın zəngin mədəniyyətinin dünyada daha geniş tanıdılmasına xidmət edir. Şuşanın mədəniyyət paytaxtı kimi gələcək inkişafı tarixi irsin qorunması ilə müasir mədəni tələblərin uzlaşdırılmasını zəruri edir. Şəhərin bərpası zamanı onun qədim memarlıq üslubunun, təbii landşaftının, tarixi məhəllələrinin və milli koloritinin qorunması əsas prinsiplərdən biri olmalıdır. Eyni zamanda, müasir mədəniyyət infrastrukturu, muzeylər, sərgi salonları, kitabxanalar, yaradıcılıq mərkəzləri və turizm obyektlərinin yaradılması Şuşanın mədəni həyatının daha da zənginləşməsinə imkan verəcəkdir. Şəhərin zəngin irsinin rəqəmsallaşdırılması, elmi tədqiqatların aparılması, beynəlxalq elmi konfransların və mədəniyyət tədbirlərinin təşkili də onun dünya miqyasında tanıdılmasına mühüm töhfə verə bilər. Şuşa Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı olmaqla yanaşı, xalqımızın tarixi yaddaşının, milli qürurunun, mənəvi bütövlüyünün və yaradıcı potensialının rəmzidir. Bu şəhərin hər bir tarixi abidəsi, hər bir küçəsi, hər bir musiqi və poeziya ənənəsi Azərbaycan xalqının zəngin keçmişini və mədəni irsini özündə yaşadır. Şuşanın yenidən dirçəlməsi, tarixi-mədəni abidələrinin bərpası, mədəni tədbirlərin genişləndirilməsi və beynəlxalq aləmdə nüfuzunun artırılması Azərbaycanın milli mədəniyyət siyasətinin mühüm istiqamətlərindəndir. Biz Şuşanı yalnız tarixi bir şəhər kimi deyil, milli varlığımızın, mədəni kimliyimizin və gələcək nəsillərə ötürəcəyimiz mənəvi sərvətimizin ayrılmaz hissəsi kimi qorumalıyıq. Çünki Şuşanın yaşaması Azərbaycan mədəniyyətinin yaşaması, Şuşanın inkişafı milli-mənəvi dəyərlərimizin inkişafı, onun dünya miqyasında tanıdılması isə Azərbaycan həqiqətlərinin və zəngin mədəni irsimizin beynəlxalq aləmdə təbliği deməkdir.
Zərdab rayon Nizami Gəncəvi adına Şəftəhal kənd tam orta ümumtəhsil məktəbin müəllimi Kərimova Ülviyyə Mayis qızı
