Azərbaycan dilinin inkişafında mühüm rol oynamış vacib qanunverici təşəbbüs
.
Dil hər bir xalqın tarixini, mədəniyyətini və milli kimliyini yaşadan ən böyük mənəvi sərvətdir. Azərbaycan dili də əsrlər boyu xalqımızın düşüncə tərzini, adət-ənənələrini və zəngin ədəbi irsini qoruyub bu günə çatdırmışdır. Müstəqillik dövründə ana dilimizin inkişafı təkcə mənəvi məsələ kimi deyil, həm də dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri kimi müəyyən edilmişdir. Bu siyasətin həyata keçirilməsində qəbul olunan qanunverici təşəbbüslər Azərbaycan dilinin nüfuzunun yüksəldilməsində mühüm rol oynamışdır.
Azərbaycan dilinin hüquqi statusunun möhkəmləndirilməsi istiqamətində atılan ən vacib addımlardan biri Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasında Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi təsbit edilməsidir. Bu müddəa dilimizin dövlət idarəçiliyində, təhsil sistemində, məhkəmələrdə, kütləvi informasiya vasitələrində və ictimai həyatın bütün sahələrində əsas ünsiyyət vasitəsi kimi istifadə olunmasını təmin etmişdir. Dövlət dili statusu Azərbaycan dilinin inkişafı üçün möhkəm hüquqi zəmin yaratmışdır.
Ana dilimizin qorunması və inkişafında mühüm qanunverici təşəbbüslərdən biri də Ümummilli Lider Heydər Əliyevin imzaladığı “Dövlət dilinin tətbiqi işinin təkmilləşdirilməsi haqqında” Fərman olmuşdur. Bu sənəd dövlət idarələrində, təhsil müəssisələrində və informasiya məkanında Azərbaycan dilinin düzgün tətbiqinə geniş imkan yaratmış, dil normalarının qorunmasına xüsusi diqqət yönəltmişdir. Eyni zamanda, 1 Avqustun Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili günü elan edilməsi ana dilimizin inkişafına göstərilən dövlət qayğısının mühüm təzahürüdür.
Bu siyasət sonrakı illərdə də uğurla davam etdirilmişdir. Prezident İlham Əliyevin imzaladığı “Azərbaycan dilinin qloballaşma şəraitində zamanın tələblərinə uyğun istifadəsinə və ölkədə dilçiliyin inkişafına dair Dövlət Proqramı” ana dilimizin müasir dövrün çağırışlarına uyğun inkişafını təmin edən mühüm sənədlərdən biridir. Proqram çərçivəsində dilin elmi əsaslarla öyrənilməsi, elektron resursların hazırlanması, lüğətlərin yenilənməsi və ədəbi dil normalarının qorunması istiqamətində mühüm işlər görülmüşdür. Qanunverici təşəbbüslər yalnız hüquqi sənədlərlə məhdudlaşmır. Onların məqsədi cəmiyyətdə ana dilinə hörmət hissini gücləndirmək, dövlət dilindən düzgün istifadə mədəniyyətini formalaşdırmaq və gələcək nəsillərin milli dəyərlərə bağlılığını artırmaqdır. Bu baxımdan təhsil müəssisələrinin, kütləvi informasiya vasitələrinin və elmi təşkilatların üzərinə də mühüm vəzifələr düşür. Hər bir vətəndaş Azərbaycan dilinin saflığını qorumağı və onu gündəlik həyatında düzgün tətbiq etməyi özünün vətəndaşlıq borcu hesab etməlidir.
Nəticə etibarilə, Azərbaycan dilinin inkişafında qəbul edilmiş qanunverici təşəbbüslər milli dövlətçilik tariximizin mühüm nailiyyətlərindəndir. Bu təşəbbüslər sayəsində ana dilimizin hüquqi mövqeyi daha da möhkəmlənmiş, onun tətbiq dairəsi genişlənmiş və beynəlxalq nüfuzu artmışdır. Azərbaycan dilini qorumaq və inkişaf etdirmək isə yalnız dövlətin deyil, hər bir Azərbaycan vətəndaşının ümumi məsuliyyətidir. Çünki ana dilinə göstərilən qayğı milli kimliyimizin, dövlət müstəqilliyimizin və mənəvi irsimizin gələcək nəsillərə etibarlı şəkildə ötürülməsinin əsas təminatıdır.
Zərdab rayon Şəftəhal kənd tam orta ümumtəhsil məktəbinin direktoru-Sədiyar Xəlilov
