20 Sentyabr – Zəfərin və ərazi bütövlüyünün rəmzinə çevrilən gün
20 Sentyabr Azərbaycan tarixinin yeni mərhələsini xarakterizə edən əlamətdar günlərdən biridir. Artıq ikinci ildir ki, bu tarix ölkəmizdə Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərləri günü kimi qeyd olunur. Prezident İlham Əliyevin 2024-cü il sentyabrın 18-də imzaladığı Sərəncama əsasən təsis edilən bu gün Azərbaycan xalqının dövlətçilik iradəsinin, ərazi bütövlüyünün və tarixi ədalətin bərpasının rəmzi məna daşıyır.
20 Sentyabrın mahiyyətini yalnız təqvimdə yeni əlamətdar günün yaranması ilə məhdudlaşdırmaq mümkün deyil. Bu tarix 30 ilə yaxın davam edən işğal, məcburi köçkünlük, dağıdılmış şəhər və kəndlər, pozulmuş insan taleləri və ən başlıcası, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası uğrunda aparılan uzunmüddətli mübarizənin nəticəsini ifadə edir. Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə adları bu baxımdan Azərbaycanın müasir tarixində xüsusi yer tutur.
Azərbaycanın öz ərazi bütövlüyünü bərpa etməsi hərbi-siyasi proseslərin məntiqi nəticəsi olmaqla yanaşı, dövlətin ardıcıl və məqsədyönlü siyasətinin göstəricisidir. 2020-ci ildə 44 günlük Vətən müharibəsi nəticəsində ərazilərin əhəmiyyətli hissəsinin azad edilməsi bu prosesin əsas mərhələsini təşkil etdi. 2023-cü ilin sentyabrında həyata keçirilmiş lokal xarakterli antiterror tədbirləri isə Azərbaycan ərazisində qanunsuz silahlı birləşmələrin mövcudluğuna son qoyulması və dövlət suverenliyinin tam bərpası ilə nəticələndi.
Bu baxımdan 20 Sentyabr həm də dövlət suverenliyinin konkret coğrafiyada tam təmin edilməsinin simvoludur. Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərədə Azərbaycan bayrağının dalğalanması uzun illər ərzində həllini gözləyən mühüm tarixi məsələnin Azərbaycanın milli maraqları çərçivəsində həll edildiyini nümayiş etdirdi.
Bu günün digər mühüm tərəfi ondan ibarətdir ki, azad edilmiş ərazilərdə həyatın yenidən qurulması prosesi artıq genişmiqyaslı dövlət proqramları əsasında həyata keçirilir. Şəhərlərin və kəndlərin bərpası, infrastrukturun yaradılması, əhalinin doğma yurdlarına qayıdışı yalnız quruculuq layihəsi deyil, həm də müharibənin ağır nəticələrinin aradan qaldırılmasına yönəlmiş tarixi prosesdir. Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərənin gələcək inkişafı Azərbaycanın Qarabağda formalaşdırdığı yeni reallığın mühüm tərkib hissəsidir.
20 Sentyabrın dövlət səviyyəsində qeyd olunması həm də gələcək nəsillərə mühüm mesaj verir: ərazi bütövlüyü və suverenlik dövlət üçün fundamental dəyərlərdir. Bu tarix Azərbaycan xalqının öz hüquqlarının və milli maraqlarının müdafiəsində nümayiş etdirdiyi iradəni, şəhidlərin fədakarlığını və müstəqil dövlətin gücünü özündə birləşdirir.
Bu səbəbdən Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərləri günü yalnız keçmişin xatırlanması deyil, həm də Azərbaycanın yeni inkişaf mərhələsinin dərk edilməsidir. 20 Sentyabr Zəfərin nəticələrinin qorunması, azad edilmiş ərazilərin dirçəldilməsi və suveren Azərbaycanın gələcəyinə inamın möhkəmləndirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyan tarixi gündür.
Talıb Talıbov – Zərdab rayonu Alıcanlı kənd sakini
