Ölkəmiz 35 il əvvəl müstəqilliyini bərpa etdikdən bəri davamlı şəkildə ikili standartlarla üzləşmişdir.
Azərbaycan 35 il əvvəl müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra beynəlxalq münasibətlərdə müxtəlif çətinliklərlə üzləşmişdir. Ölkəmiz 1991-ci il oktyabrın 18-də dövlət müstəqilliyini bərpa etmiş, 1992-ci il martın 2-də isə Birləşmiş Millətlər Təşkilatına üzv qəbul olunmuşdur. Müstəqilliyin ilk illərindən başlayaraq Azərbaycan öz dövlətçiliyini möhkəmləndirmək, ərazi bütövlüyünü qorumaq və beynəlxalq aləmdə layiqli yer tutmaq üçün mühüm addımlar atmışdır. Lakin bu müddət ərzində ölkəmiz bir sıra siyasi çətinliklərlə və beynəlxalq münasibətlərdə fərqli yanaşmalarla qarşılaşmışdır. İkili standartlar dedikdə, eyni və ya oxşar məsələlərə müxtəlif ölkələrə münasibətdə fərqli yanaşılması başa düşülür. Beynəlxalq münasibətlərdə bu cür yanaşmalar ədalət və bərabərlik prinsiplərinə olan inama mənfi təsir göstərə bilər. Dövlətlərin suverenliyinə, ərazi bütövlüyünə və beynəlxalq hüquqa münasibətdə vahid prinsiplərin tətbiq olunması çox vacibdir. Hər bir dövlətin hüquqlarına eyni hörmətlə yanaşılması beynəlxalq sabitliyin qorunmasına xidmət edir. Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra qarşılaşdığı ən ciddi problemlərdən biri Ermənistanla Qarabağ münaqişəsi olmuşdur. Münaqişə nəticəsində ölkəmizin əraziləri işğal edilmiş, çoxlu sayda insan doğma yurdlarından didərgin düşmüş, şəhər və kəndlərimiz dağıntılara məruz qalmışdır. Bu vəziyyət uzun illər ərzində Azərbaycanın siyasi, iqtisadi və sosial həyatına ciddi təsir göstərmişdir. 1993-cü ildə BMT Təhlükəsizlik Şurası Azərbaycanın işğal olunmuş əraziləri ilə bağlı 822, 853, 874 və 884 saylı qətnamələr qəbul etmişdir. Həmin sənədlərdə Azərbaycanın suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət ifadə olunmuş, işğal edilmiş ərazilərdən qüvvələrin çıxarılması ilə bağlı tələblər irəli sürülmüşdür. Lakin bu qətnamələrin tələblərinin uzun müddət tam həyata keçirilməməsi ölkəmizdə beynəlxalq hüququn tətbiqinə münasibətdə narazılıq yaratmışdır. Bu məsələ Azərbaycanın ikili standartlarla bağlı mövqeyində mühüm yer tutur. Azərbaycan beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq edərək öz mövqeyini dünya ictimaiyyətinə çatdırmağa çalışmışdır. Ölkəmiz müxtəlif beynəlxalq platformalarda iştirak etmiş, dövlətlərin suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət edilməsinin vacibliyini vurğulamışdır. Azərbaycanın mövqeyinə görə, beynəlxalq hüquq bütün dövlətlərə münasibətdə eyni şəkildə tətbiq olunmalı, siyasi maraqlar hüquqi prinsiplərin önünə keçməməlidir. 2020-ci ildə baş vermiş Vətən müharibəsi Azərbaycanın müasir tarixində mühüm mərhələ oldu. 44 gün davam edən müharibə nəticəsində bir sıra ərazilərimiz işğaldan azad edildi. 2020-ci il noyabrın 8-də Şuşanın azad edilməsi qələbənin əsas hadisələrindən biri kimi tarixə düşdü. Sonrakı dövrdə də ölkəmizin ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin bərpası istiqamətində mühüm hadisələr baş verdi. Bu proseslər Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlərdə öz milli maraqlarını müdafiə etmək əzmini göstərdi. İkili standartlar məsələsi yalnız Azərbaycan üçün deyil, bütövlükdə beynəlxalq münasibətlər sistemi üçün əhəmiyyətlidir. Dünya dövlətləri arasında qarşılıqlı etimadın möhkəmlənməsi üçün beynəlxalq hüququn prinsiplərinə əməl olunmalıdır. Münaqişələrə münasibətdə seçici yanaşma problemlərin həllini çətinləşdirə və dövlətlər arasında etimadı zəiflədə bilər. Buna görə də beynəlxalq təşkilatların qərarlarının ardıcıl və ədalətli şəkildə həyata keçirilməsi vacibdir. Azərbaycan bundan sonra da müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsi, milli maraqlarının qorunması və beynəlxalq əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi istiqamətində fəaliyyətini davam etdirir. Ölkəmizin əsas məqsədlərindən biri regionda davamlı sülhün və təhlükəsizliyin təmin olunmasıdır. Bunun üçün dövlətlər arasında qarşılıqlı hörmət, bərabərlik və beynəlxalq hüquqa riayət olunması mühüm şərtdir. Nəticə olaraq, Azərbaycanın müstəqillik dövründə üzləşdiyi ikili standartlar məsələsi ölkəmizin xarici siyasətində mühüm mövzulardan biridir. Tarixi təcrübə göstərir ki, ədalətli beynəlxalq münasibətlərin qurulması üçün bütün dövlətlərə eyni prinsiplərlə yanaşılmalıdır. Suverenliyə, ərazi bütövlüyünə və beynəlxalq hüquqa hörmət edilməsi həm Azərbaycanın, həm də bütün dünyanın gələcək inkişafı və təhlükəsizliyi baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.
Zərdab Gənclər evi SXM-in metodsiti-Cəlal Mecidli
