Laosda istehsal olunan və Azərbaycan bazarında maraq doğura biləcək məhsulların müəyyənləşdirilməsi qarşılıqlı ticarətin inkişafına töhfə verə bilər
Azərbaycan ilə Laos arasında iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsində əsas məsələlərdən biri ticarət dövriyyəsinin mövcud imkanlara uyğun səviyyəyə çatdırılmasıdır. İkitərəfli münasibətlərin iqtisadi potensialından tam istifadə etmək üçün təkcə siyasi əlaqələrin inkişafı kifayət etmir. Qarşılıqlı mal və xidmət mübadiləsinin artırılması, sahibkarların birbaşa əlaqələrinin gücləndirilməsi və yeni satış bazarlarının araşdırılması da mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Azərbaycan və Laos arasında ticarət əlaqələrinin genişləndirilməsi üçün ilk növbədə hər iki ölkənin bazarlarının ehtiyacları öyrənilməlidir. Hansı məhsullara tələbatın olduğu, həmin məhsulların hansı şərtlərlə ixrac edilə biləcəyi, daşınma xərclərinin nə qədər təşkil etdiyi və gömrük prosedurlarının necə tətbiq olunduğu araşdırılmalıdır. Bu məlumatlar sahibkarlara daha düzgün qərarlar verməyə və qarşılıqlı ticarətin inkişafına mane olan çətinlikləri əvvəlcədən müəyyənləşdirməyə imkan verər.
Azərbaycanın kənd təsərrüfatı və ərzaq məhsulları, sənaye istehsalı, kimya sənayesi və digər sahələrdəki imkanları Laos bazarının ehtiyacları baxımından araşdırıla bilər. Eyni zamanda, Laosda istehsal olunan və Azərbaycan bazarında maraq doğura biləcək məhsulların müəyyənləşdirilməsi də qarşılıqlı ticarətin inkişafına töhfə verə bilər. Burada əsas məqsəd yalnız ixracı artırmaq deyil, hər iki ölkənin sahibkarları üçün qarşılıqlı fayda yaradan ticarət modelinin formalaşdırılmasıdır.
Ticarət dövriyyəsinin artması üçün sahibkarların məlumatlandırılması da vacibdir. Bəzən ölkələr arasında əməkdaşlıq üçün imkanlar mövcud olsa da, biznes nümayəndələri həmin imkanlardan xəbərsiz olduqları üçün konkret addımlar atmırlar. Bazar araşdırmalarının aparılması, şirkətlər haqqında məlumatların paylaşılması, potensial tərəfdaşların müəyyənləşdirilməsi və işgüzar görüşlərin keçirilməsi bu problemin aradan qaldırılmasına kömək edə bilər.
Digər mühüm məsələ logistika və nəqliyyat imkanlarıdır. Azərbaycan ilə Laos arasında məsafənin böyük olması məhsulların daşınması, çatdırılma müddəti və ümumi xərc məsələlərini ön plana çıxarır. Buna görə də ticarət əlaqələrinin genişləndirilməsi zamanı ən səmərəli nəqliyyat marşrutlarının seçilməsi, tranzit imkanlarının qiymətləndirilməsi və logistika şirkətləri arasında əməkdaşlığın qurulması xüsusi diqqət tələb edir.
İqtisadi əməkdaşlığın inkişafı üçün gömrük prosedurları, məhsulların keyfiyyət və təhlükəsizlik standartları, ödəniş mexanizmləri və sahibkarların qarşılaşa biləcəyi digər praktiki məsələlər də araşdırılmalıdır. Bu istiqamətlərdə məlumat mübadiləsinin gücləndirilməsi şirkətlərin fəaliyyətini asanlaşdıra və yeni ticarət müqavilələrinin bağlanmasına şərait yarada bilər.
Gülnaz Məmmədova – Zərdab şəhər sakini, təqaüdçü
