İkili standartlar fonunda Azərbaycanın müstəqillik və suverenlik mübarizəsi
Azərbaycanın dövlət müstəqilliyini bərpa etməsindən ötən 35 il ərzində ölkəmiz mürəkkəb siyasi sınaqlardan keçib. Bu dövr ərzində Azərbaycan həm dövlətçiliyinin möhkəmləndirilməsi, həm ərazi bütövlüyünün qorunması, həm də beynəlxalq aləmdə layiqli mövqe qazanılması istiqamətində ciddi mübarizə aparıb. Prezident İlham Əliyevin AQEM-in 7-ci Zirvə Görüşündə səsləndirdiyi fikirlər bu tarixi yolun ağrılı məqamlarını və beynəlxalq münasibətlərdə ədalət prinsipinin əhəmiyyətini bir daha gündəmə gətirdi.
Müstəqilliyin ilk illərində Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzü ölkəmizin qarşısında ağır problemlər yaratdı. Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə tanınmış ərazilərinin təxminən 20 faizi işğal olundu, yüz minlərlə insan doğma yurdlarından didərgin düşdü. Prezidentin çıxışında vurğulanan bir milyona yaxın azərbaycanlının öz tarixi torpaqlarından qovulması məsələsi xalqımızın üzləşdiyi humanitar faciənin miqyasını göstərir. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurla yanaşı, indiki Ermənistan ərazisində yaşamış azərbaycanlıların da tarixi yurdlarından qovulması uzun illər davam edən etnik qarşıdurmanın ağır nəticələrindən biri oldu.
Bütün bu hadisələr fonunda beynəlxalq münasibətlər sisteminin Azərbaycana münasibəti ciddi suallar doğururdu. Dövlətlərin ərazi bütövlüyü və suverenliyi beynəlxalq hüququn əsas prinsipləri kimi tanınsa da, bu prinsiplərin tətbiqində vahid yanaşmanın olmaması münaqişənin uzanmasına şərait yaradırdı. Bir sıra hallarda beynəlxalq ictimaiyyətin reaksiyası baş verən hadisələrin miqyası ilə müqayisədə yetərli görünmürdü.
İkili standartlar yalnız siyasi qiymətləndirmələrdə deyil, münaqişələrin həlli mexanizmlərinin fəaliyyətində də özünü göstərirdi. Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpasını nəzərdə tutan beynəlxalq qərarların uzun müddət icrasız qalması ölkəmizin üzləşdiyi ədalətsizliyin əsas nümunələrindən biri idi. Bu vəziyyət beynəlxalq hüququn yalnız bəyanatlarla deyil, konkret və ardıcıl addımlarla təmin edilməsinin vacibliyini ortaya qoyurdu.
Azərbaycan isə bu mürəkkəb şəraitdə öz dövlətçilik dayaqlarını möhkəmləndirdi, iqtisadi potensialını artırdı və müdafiə qabiliyyətini gücləndirdi. Müstəqil xarici siyasət kursu ölkəmizə beynəlxalq tərəfdaşlarla əlaqələr qurmaq, milli maraqlarını qorumaq və öz inkişaf modelini formalaşdırmaq imkanı verdi. Azərbaycanın iqtisadi və siyasi gücünün artması sonrakı mərhələdə ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində mühüm amilə çevrildi.
2020-ci ildə baş vermiş Vətən müharibəsi Azərbaycanın uzun illər davam edən münaqişənin həlli ilə bağlı iradəsini nümayiş etdirdi. Azərbaycan Ordusunun qələbəsi nəticəsində torpaqlarımızın böyük hissəsi işğaldan azad edildi, 10 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanatla hərbi əməliyyatlar dayandırıldı. 2023-cü ilin sentyabrında həyata keçirilmiş antiterror tədbirlərindən sonra isə Azərbaycanın bütün ərazisində suverenliyi bərpa olundu.
Bu tarixi nəticə göstərdi ki, beynəlxalq hüququn prinsiplərinin təmin olunmasında dövlətin siyasi iradəsi, iqtisadi gücü və müdafiə qabiliyyəti mühüm rol oynayır. Bununla yanaşı, baş verənlər beynəlxalq təşkilatların münaqişələrin qarşısının alınması və həlli istiqamətində daha təsirli mexanizmlərə ehtiyac duyduğunu da göstərdi.
Azərbaycanın təcrübəsi bir daha təsdiqləyir ki, davamlı sülhün əsasında ədalət, suverenliyə hörmət və dövlətlərin hüquq bərabərliyi dayanmalıdır. İkili standartların aradan qaldırılması isə beynəlxalq münasibətlərdə etimadın möhkəmlənməsi və gələcək münaqişələrin qarşısının alınması üçün vacib şərtdir.
Raqib Əsədov – Zərdab rayonu Alıcanlı kənd sakini
