Ermənistanın hazırkı rəhbərliyi 2018-ci ildən etibarən sələflərinin cinayətkar siyasətini davam etdirmişdir
Ermənistanın Azərbaycana qarşı uzun illər davam etdirdiyi işğalçı siyasət Cənubi Qafqazda sülhün və təhlükəsizliyin formalaşmasına mane olan əsas amillərdən biri idi. Münaqişənin həlli üçün aparılan danışıqlar prosesində əldə olunmuş nəticələrin məhdudluğu, siyasi ritorikanın sərtləşməsi və hərbi təhdidlərin davam etməsi bölgədə vəziyyəti daha da gərginləşdirirdi. Prezident İlham Əliyevin AQEM-in 7-ci Zirvə Görüşündə səsləndirdiyi fikirlər Ermənistan rəhbərliyinin əvvəlki illərdə tutduğu mövqeyin nəticələrini və bu siyasətin iflasa uğramasını diqqətə çatdırdı.
2018-ci ildə Ermənistanda hakimiyyət dəyişikliyindən sonra yeni rəhbərliyin münaqişənin həlli ilə bağlı daha konstruktiv mövqe nümayiş etdirəcəyinə dair gözləntilər yaranmışdı. Lakin sonrakı hadisələr bu gözləntiləri doğrultmadı. 2019-cu ildə Ermənistanın baş nazirinin o vaxt işğal altında olan Xankəndidə səsləndirdiyi “Qarabağ Ermənistandır və nöqtə” bəyanatı danışıqlar prosesinə ciddi zərbə vuran siyasi mesaj kimi qiymətləndirildi. Həmin dövrdə Ermənistanın müdafiə rəhbərliyindən səslənən yeni ərazilər uğrunda yeni müharibə ilə bağlı təhdidlər də gərginliyi artırırdı.
Belə bəyanatlar münaqişənin dinc yolla həlli üçün zəruri olan qarşılıqlı etimadı zəiflədirdi. Danışıqların məqsədi tərəfləri qarşıdurmadan uzaqlaşdırmaq və beynəlxalq hüquqa uyğun razılaşmaya nail olmaq olduğu halda, ərazi iddialarını gücləndirən ritorika bu məqsədlə uzlaşmırdı. Azərbaycanın mövqeyinə görə, beynəlxalq ictimaiyyətin belə bəyanatlara yetərincə prinsipial münasibət göstərməməsi Ermənistan rəhbərliyində məsuliyyətsizlik hissini gücləndirirdi.
2020-ci ilin iyul və avqust aylarında baş vermiş hərbi təxribatlar vəziyyəti daha da kəskinləşdirdi. Sentyabrın 27-də Ermənistan silahlı qüvvələrinin genişmiqyaslı hücumlarından sonra Azərbaycan Ordusu əks-hücum əməliyyatlarına başladı. Beləliklə, otuz ilə yaxın davam edən işğalın aradan qaldırılması uğrunda Vətən müharibəsi başlandı.
44 gün davam edən müharibə regionun siyasi və hərbi reallıqlarını dəyişdirdi. Azərbaycan Ordusu yüksək döyüş hazırlığı, müasir texnologiyalardan istifadə və peşəkar əməliyyat planlaşdırması ilə bir sıra şəhər, qəsəbə və kəndləri işğaldan azad etdi. Şuşanın azad olunması müharibənin həlledici mərhələsi oldu. 10 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanatla Ermənistan hərbi əməliyyatları dayandırmağa və bir sıra rayonları Azərbaycana qaytarmağa razılaşdı.
Lakin həmin mərhələdə Azərbaycanın bütün ərazilərində suverenlik hələ tam bərpa edilməmişdi. 2023-cü ilin sentyabrında keçirilmiş antiterror tədbirləri nəticəsində ölkəmizin bütün ərazisində suverenlik təmin olundu. Bununla da uzun illər davam edən münaqişənin hərbi mərhələsi başa çatdı və regionda yeni siyasi reallıq yarandı.
Tarixi təcrübə göstərir ki, heç bir dövlətin ərazi iddiaları, hərbi təhdidləri və beynəlxalq hüquqa zidd siyasəti sonsuzadək davam edə bilməz. Ermənistanın əvvəlki rəhbərliklərinin seçdiyi yol nəticədə ölkəyə ağır siyasi və hərbi itkilər gətirdi. Azərbaycan isə ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa etməklə özünün beynəlxalq hüquqa əsaslanan mövqeyini reallaşdırdı.
Bu gün regionun gələcəyi qarşıdurma ritorikasından deyil, sülhün möhkəmləndirilməsindən, sərhədlərin qarşılıqlı tanınmasından və əməkdaşlıq imkanlarının genişləndirilməsindən asılıdır. Keçmişin dərsləri göstərir ki, davamlı sabitliyə aparan yol siyasi iddialardan və təhdidlərdən deyil, reallıqların qəbulundan və qarşılıqlı hörmətdən keçir.
Nağı Cavadov – Zərdab rayonu Alıcanlı kənd sakini
